Piramidy w Wietrzychowicach

Zaktualizowano 22 dni temu
collections 2

W Wietrzychowicach na terenie poznańskiego Nadleśnictwa Koło można podziwiać grobowce neolityczne sprzed 5500 lat. Na terenie kolskich lasów zachowało się sześć grobowców - jeden w Gaju oraz pięć w Wietrzychowicach.

Przeszło 5 tys. lat temu na obecnych terenach Nadleśnictwa Koło zaczęli osiedlać się pierwsi osadnicy tzw. kultury megalitycznej. Przybywające z południa ludy pozostawały na tych ziemiach, zajmując się rolnictwem i hodowlą zwierząt. Wraz z pojawieniem się nowych ludów zaczął intensywnie zmieniać się krajobraz. Na dotychczas niezamieszkałych przestrzeniach wypalano lasy, przygotowywano glebę przy pomocy radeł, a następnie wysiewano pszenicę, jęczmień, proso, groch, soczewicę czasem żyto.

Wprawdzie grobowcom w Wietrzychowicach daleko do egipskich molochów, to nie można odmówić tymże budowlom wyjątkowości. „Piramidy” polskie powstały z wielkich głazów narzutowych i ogromnej ilości ziemi, tworzących kształt trójkąta równoramiennego, zbiegającego się w kierunku północy. Ich długość waha się od 40 do 125 metrów, a wysokość pierwotnie sięgała od 0,5 m od strony północnej do 4 metrów od strony południowej.

W miarę zwężania się grobowca, kamienie były coraz mniejsze. Dzięki temu nie obsuwały się, a budowle mogły prawie niezmienione przetrwać całe tysiąclecia. W partiach czołowych budowli występują przerwy w obstawie kamiennej. Były to zapewne wejścia do drewnianych komór przeznaczonych na odprawianie obrzędów pogrzebowych. W sumie na terenie kolskich lasów zachowało się sześć grobowców - jeden w Gaju oraz pięć w Wietrzychowicach.

Głazy ułożone są na kształt trójkąta równoramiennego, przypominać mogą również promień słoneczny. Dokładna budowa została opisana na podstawie przeprowadzonych badań archeologicznych w piramidzie nr 3.

Wtedy to dokonano rozbiórki piramidy, dokładnie ją wymierzono, a następnie zrekonstruowano. Bardzo ciekawym elementem prowadzonych prac archeologicznych była próba zbadania pracochłonności w trakcie budowy piramidy. Okazało się, że było potrzeba aż 30 osób, by przeciągnać głaz ważący 1,5 tony, natomiast w układaniu kamieni uczestniczyło 20 osób. Zaangażowanie z budowę tylu osób, ich trud i praca na rzecz grobowca dla jednej osoby, to niezwykły przejaw więzi międzyludzkiej i wielkiego szacunku dla zmarłego człowieka.

Odkrycia grobowców dokonał w 1934 r. prof. Konrad Jażdżewski, a w 1936 r. zakończono rekonstrukcję grobowca nr 3 w Wietrzychowicach.

W tekstach źródłowych opisujących kolski krajobraz z XIX w. można znaleźć informację, że piramid było znacznie więcej. Znajdowały się one zarówno na polach, jak i w lasach. Budowle znajdujące się pośród drzew były trudniej dostępne i mniej narażone na grabieże, inaczej niż te znajdujące się na polach. Po co komu były olbrzymie 1,5 tonowe głazy? Odpowiedź jest prosta: do budowy. Kamienne fragmenty megalitów można podziwiać po dziś, jako element dróg i okolicznych domostw.

Wyposażenie grobowców, zazwyczaj skromne, z reguły ograniczało się tylko do jednego narzędzia krzemiennego, części naczynia bądź bryły wapiennej, co wskazuje na jego symboliczny charakter. Przejawem troski o losy zmarłego i wyrazem uznania była sama „piramida”, ogrom pracy włożony w zbudowanie, zgodnie z panującym zwyczajem pogrzebowym, potężnego nasypu ziemnego grobu. Chociaż nie do końca wiadomo, jaki status społeczny miały osoby pochowane w tych grobowcach. Jednak według hipotez osoby odnalezione przez archeologów w polskich piramidach, to dawni przywódcy wioski, lokalni władcy, kapłani bądź członkowie starszyzny plemiennej. W mogiłach chowani byli tylko mężczyźni.

Polskie piramidy, żalki albo budowle megalityczne, podobnie jak egipskie piramidy, pełnią funkcję grobowców, w których spoczywa jedna bądź dwie osoby. Co ważne, osoby były chowane zawsze w pozycji leżącej, skierowane nogami w stronę północy.

Polskie piramidy, choć znajdują się na terenie Nadleśnictwa Koło, to podlegają bezpośredniej opiece gminy. W 2006 r. w celu ochrony krajobrazu z piramidami utworzono Park Kulturowy Wietrzychowice, który jest formą ochrony zabytków. Park ten obejmuje sześć megalitycznych grobowców kujawskich neolitycznej kultury pucharów lejkowatych, istniejącej na ziemiach polskich od połowy V tys. do pocz. III tys. p.n.e. Na terenie Parku Kulturowego Wietrzychowice i jego bezpośrednim otoczeniu, dzięki staraniom i na koszt nadleśnictwa, powstała ścieżka przyrodniczo-archeologiczna Wietrzychowice oraz miejsce postoju pojazdów.

Źródło: lasy.gov.pl

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.