Tężnie solankowe w województwie śląskim

Zaktualizowano 9 dni temu
collections 9

Tężnie, zwane też gradierniami to budowle z drewna i gałęzi tarniny służące do zwiększania stężenia soli w solance. Tężnie służyły w przeszłości do uzyskiwania soli kuchennej, obecnie są wykorzystywane jako potężne inhalatoria w kurortach i nie tylko.

Tężnie wznoszono zazwyczaj w postaci długich, kilkunastometrowej wysokości budowli o długości nawet do kilkuset metrów. Wnętrze drewnianej konstrukcji wypełnione jest wiązkami gałązek tarniny, na które z góry spływa solanka, rozbijając się o poszczególne gałązki. Pod tężnią zwykle znajduje się basen do odbioru solanki. Celem całego procesu jest uzyskanie co najmniej 16% (maksymalnie ok. 27%) roztworu NaCl w wodzie. Proces tężenia mocno uzależniony jest od pogody. Podczas słonecznego i wietrznego dnia parowanie jest najintensywniejsze, co daje najlepsze efekty, w dni deszczowe i mgliste tężenie nie następuje prawie w ogóle.

Pierwotnie, w XVII–XVIII w. na drewniane konstrukcje pokryte gałązkami tarniny wylewano szuflami solankę, która rozpryskiwała się na gałązkach i spływała do zbiornika pod tężnią. Proces ten wielokrotnie powtarzano, co pozwalało uzyskać większą gęstość solanki. Dzięki temu zabiegowi podczas warzenia zużywano mniej energii cieplnej potrzebnej do odparowania wody z solanki i krystalizacji soli. Zastosowanie pomp pozwoliło na budowanie o wiele wyższych tężni o wielusetmetrowej długości. Nie zmieniło to zasady działania tężni, solanka grawitacyjnie spływała po gałęziach tarniny.
Mikroklimat powstały wokół tężni wykorzystywany jest w profilaktyce i leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych, zapalenia zatok, rozedmy płuc, nadciśnienia tętniczego, alergii, nerwicy wegetatywnej i w przypadku ogólnego wyczerpania.

Największe w Europie i najstarsze (XIX wiek) polskie tężnie znajdują się w Ciechocinku (woj. kujawsko-pomorskie). Oprócz tężni w Ciechocinku w Polsce znajdują się XX-wieczne tężnie w Konstancinie pod Warszawą i Inowrocławiu oraz wiele tężni i minitężni zbudowanych w XXI wieku. W samym województwie śląskim w ostatnich latach dosłownie rosną one jak grzyby po deszczu i spotkać je możemy w takich miejscowościach jak:

  1. Fontanna solankowa (tężnia) w Strumieniu
  2. Fontanna solankowa (tężnia) w Ustroniu
  3. Tężnia solankowa w Będzinie
  4. Tężnia solankowa w Bełku
  5. Tężnia solankowa w Chorzowie
  6. Tężnia solankowa w Czeladzi
  7. Tężnia solankowa w Czeladzi (Park Grabek)
  8. Tężnia solankowa w Dębowcu
  9. Tężnia solankowa w Drogomyślu
  10. Tężnia solankowa w Gliwicach
  11. Tężnia solankowa w Jankowicach
  12. Tężnia solankowa w Jasienicy
  13. Tężnia solankowa w Jastrzębiu Zdroju
  14. Tężnia solankowa w Jaworzu
  15. Tężnia solankowa w Knurowie
  16. Tężnia solankowa w Parku Zadole w Katowicach
  17. Tężnia solankowa w Pietrowicach Wielkich
  18. Tężnia solankowa w Pyskowicach
  19. Tężnia solankowa w Radlinie
  20. Tężnia solankowa w Rybniku
  21. Tężnia solankowa w Rydułtowach
  22. Tężnia solankowa w Siemianowicach Śląskich
  23. Tężnia solankowa w Soli
  24. Tężnia solankowa w Tychach

Zachęcamy do korzystania z bezpłatnych tężni solankowych, których coraz więcej pojawia się w parkach i skwerach wielu miejscowości. 

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.