Czy Skarb Państwa odkupi Zamek Tenczyn?

Opublikowano 5 lat temu

Pani Jolanta Tryczyńska-Celarek - Naczelnik Wydziału Obsługi Prawnej i Kontroli Urzędu Miejskiego w Krzeszowicach udzieliła stowarzyszeniu Ratuj Tenczyn obszernych informacji w sprawie postępów działań Gminy Krzeszowice w kierunku dalszego prowadzenia prac zabezpieczających na Tenczynie. Pani Naczelnik zapewnia że starania gminy o ratowanie tego zabytku nie ustaną, jeżeli tylko pozwolą na to okoliczności prawne oraz że Tenczyn jest jednym z wiodących tematów rozmów z przedstawicielami Rodzin Potockich i Bnińskich.

Burmistrz Gminy Krzeszowice opublikował pismo informujące o przebiegu drugiego spotkania pomiędzy przedstawicielami Rodziny Potockich oraz Bnińskich a przedstawicielami Gminy Krzeszowice. Wynika z niego, że dalsze rozmowy ze spadkobiercami Adama Potockiego będą się toczyć z udziałem aktualnego właściciela Tenczyna czyli Skarbu Państwa, którego reprezentował będzie Starosta.
Z pisma dowiadujemy się też, że negocjacje Gminy Krzeszowice w sprawie przejęcia parków miejskich i ulicy Walkowskiego zmierzają w kierunku ich wykupienia - zostały one wycenione na przeszło 2,6 mln złotych.

Czy podobnej startegii nie powinien zastosować Starosta reprezentujący Skarb Państwa w kwestii Tenczyna? Ruiny zamku są wpisane na listę zabytków, stanowią obiekt o szczególnej wartości dla polskiej historii i kultury i powinny podlegać szczególnej ochronie ze strony państwa. Rozmiary zabytku oraz nakłady konieczne na jego utrzymanie powodują, że jedynie Skarb Państwa może zagwarantować przetrwanie warowni i jej przejęcie byłoby najsensowniejszym rozwiązaniem. W proces ten powinien włączyć się również Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który jest odpowiedzialny za ochronę dóbr kultury. Rolą Ministra jest interweniowanie w takich właśnie szczególnych przypadkach, gdy na szali znajduje się dobro ogólnonarodowe.
Odkupując Tenczyn należałoby oczywiście uszanować wszelkie prawa spadkobierców byłych właścicieli. Przejęcie obiektu przez Skarb Państwa uwolniłoby ich jednak od obowiązków wynikających z Ustawy o Ochronie Zabytków, które w tym przypadku byłyby niezwykle uciążliwe. Społeczeństwo ma jednak prawo oczekiwać, aby w przypadkach dotyczących obiektów rangi Tenczyna, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przybrał aktywną postawę i zagwarantował rozwiązania na trwale chroniące zabytek.

W chwili obecnej Gmina Krzeszowice na podstawie decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 29 października 1996 r. posiada bezterminowe i bezpłatne użytkowanie ruin Zamku Teczyn wraz z otuliną leśną, będące własnością Skarbu Państwa. Nieruchomość, na której znajdują się ruiny zamku objęte były wnioskiem spadkobierców Adama Potockiego o stwierdzenie niepodpadania pod działanie dekretu o reformie rolnej, które zakończone zostało w czerwcu ubiegłego roku wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Najogólniej rzecz ujmując stwierdzono, że nieruchomości objęte wnioskiem, a więc także zamek w Rudnie, nieprawidłowo zostały odebrane właścicielom na podstawie dekretu o reformie rolnej. W tej chwili trwają postępowania o unieważnienie decyzji komunalizacyjnych (w przypadkach kiedy właścicielem nieruchomości jest Gmina Krzeszowice) oraz o unieważnienie decyzji dotyczącej przekazania w użytkowanie ruin zamku Tenczyn. Do momentu uchylenia decyzji wskazanej na wstępie Gmina Krzeszowice posiada tytuł prawny do ruin zamku, co jest warunkiem koniecznym do możliwości wydatkowania środków na prace remontowe na zadania z zakresu ochrony zabytków, uzyskane w ramach dofinansowania od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na projekt: Rudno, ruiny zamku Tenczyn (XIV w.): prace konserwatorskie i roboty budowlane w celu zabezpieczenia ruin - etap V. Gmina powinna posiadać tytuł prawny do ruin zamku nie tylko na dzień podpisania umowy, ale także na okres prowadzenia prac oraz dalszego realizowania zabezpieczenia zabytku. Jest to warunek konieczny do możliwości wydatkowania środków publicznych na ten cel. Prowadzimy rozmowy z przedstawicielami rodziny Potockich i Bnińskich w celu uzgodnienia przyszłych warunków korzystania przez gminę z ruin zamku, ale trzeba pamiętać, że samo porozumienie pomiędzy gminą a spadkobiercami Adama Potockiego nie rozwiąże problemu, ponieważ na dzień dzisiejszy, właścicielem ruin zamku Tenczyn, wpisanym do księgi wieczystej jest Skarb Państwa. Niezbędne będzie więc, w celu dalszego ratowania zabytku, zaangażowanie w rozmowy trzeciego podmiotu, czyli Skarbu Państwa.

Powstaje też pytanie kto w tym konkretnym przypadku reprezentuje Skarb Państwa. Wydaje się, że reprezentantem Skarbu Państwa jest Starosta, który co do zasady jest organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami (z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami). Planowane jest więc spotkanie, w celu ustalenia zasad korzystania przez Gminę Krzeszowice z ruin zamku w Rudnie właśnie ze Starostą, a w przyszłości także trójstronne spotkanie dodatkowo ze spadkobiercami Adama Potockiego.

Najprawdopodobniej środki przyznane na ten cel w roku bieżącym uda się wykorzystać w związku z faktem, że wydaje się, iż użytkowanie gminy jest na razie niezagrożone (w związku z odmową stwierdzenia przez Ministra Środowiska nieważności decyzji dotyczącej ustanowienia użytkowania ruin zamku na rzecz Gminy Krzeszowice). Co do przyszłych działań Gminy Krzeszowice jest za wcześnie, aby je wskazywać. Mogę tylko zapewnić, że będziemy się starać, aby jak najlepiej wykorzystywać możliwości ratowania tego zabytku - pisze Pani Jolanta Tryczyńska - Celarek.

Baszta Grunwaldzka której zabezpieczenie planowane jest w najbliższym etapie prac ,to obecnie najbardziej zagrożona budowla na Tenczynie. Jej ściany są popękane i znacznie odchylone od pionu, mogą runąć w każdej chwili. Baszta wymaga podjęcia natychmiastowych robót zabezpieczających, w przeciwnym razie w najbliższym czasie przestanie istnieć.

Źródło: ratujtenczyn.org.pl

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.