Grodzisko w Starym Bielsku

Zaktualizowano 1 rok temu

Pochodzące z XII w. grodzisko to pozostałość obronnej osady rolniczo-produkcyjnej. Wielka platforma o kształcie zbliżonym do koła otoczona jest podwójnym wałem rozdzielonym fosą. Grodzisko jest pierwszym śladem osadnictwa na terenie Bielska-Białej. Grodzisko to obecnie łąka o powierzchni ok. 3,2 ha usytuowana w dzielnicy Bielska-Białej – w Starym Bielsku. Zostało ono odkryte w... ...

Data powstania obiektu: XII w.

Opis

Pochodzące z XII w. grodzisko to pozostałość obronnej osady rolniczo-produkcyjnej. Wielka platforma o kształcie zbliżonym do koła otoczona jest podwójnym wałem rozdzielonym fosą. Grodzisko jest pierwszym śladem osadnictwa na terenie Bielska-Białej.

Grodzisko to obecnie łąka o powierzchni ok. 3,2 ha usytuowana w dzielnicy Bielska-Białej – w Starym Bielsku. Zostało ono odkryte w latach 1933–1938. Stanowi najstarszy i jeden z najistotniejszych elementów krajobrazu kulturowego Bielska-Białej. Jest to również jeden z najlepiej zachowanych tego typu obiektów archeologicznych w Polsce południowej.

Gród był najprawdopodobniej osadą produkcyjną o charakterze obronnym. Grodzisko znajdowało się na szlaku handlowym prowadzącym z Krakowa do Cieszyna. Jego powstanie należy wiązać z okresem poprzedzającym akcję kolonizacyjną, w wyniku której przeprowadzono lokację wsi czynszowej w Starym Bielsku oraz nieco później lokację miasta Bielska. Badania archeologiczne prowadzone na grodzisku dowodzą, iż zostało ono najprawdopodobniej doszczętnie zniszczone pożarem w 1400 r.

Z większości fortyfikacji grodziska do dzisiaj zachowały się fragmenty głębokiej niegdyś na 5 m fosy. Od XII do XIV w. była tu osada, w której mieszkali hutnicy, kowale, cieśle, garncarze i prządki. Nie wiadomo do dzisiaj, jak należy łączyć tę osadę ze Starym Bielskiem i miastem Bielskiem.

Grodzisko jest zaliczane do grodzisk typu pierścieniowatego, o kształcie zbliżonym do regularnego koła o wymiarach 205 m wzdłuż osi SN i 215 m wzdłuż osi EW. Otoczone było dwoma pierścieniami wałów i fosą usytuowaną między nimi. Wał wewnętrzny jest najlepiej zachowany od strony wschodniej. Od strony południowej, najłatwiej dostępnej, wały zostały całkowicie zniszczone, a fosa zasypana. Na tym terenie stoi dzisiaj kościół ewangelicki, plebania i stodoła (tzw. Bielski Syjon). Wzdłuż krawędzi i częściowo w jego obrębie biegnie droga, okalająca grodzisko od wschodu i północy. Resztki wału zewnętrznego widoczne są fragmentarycznie od strony południowo-wschodniej i od zachodu. Fosa w wielu miejscach jest zasypana. Jej najlepiej zachowany fragment ma w górnej partii szerokość ok. 15 m. 
W czasie licznych badań wykopaliskowych odkryto liczne jamy gospodarcze i produkcyjne (21 obiektów), w tym prawdopodobnie pozostałości obiektów dymarkowych, 5 chat, 2 studni i fragmenty bruku kamiennego.

Pomimo, iż obecnie oglądać możemy jedynie łąkę, na której kilkaset lat temu znajdowało się grodzisko, jest to miejsce warte odwiedzenia, z uwagi na jego znaczenie historyczne, jak również archeologiczne.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Historia

Grodzisko istniało od XII do XIV w., jednak tereny, na których się znajdowało, w kolejnych wiekach były świadkami ważnych wydarzeń historycznych. W okresie wojny trzydziestoletniej, w latach 1618–1648 przez Bielsko maszerowały różne oddziały wojska, a wśród nich Szwedzi, którzy byli tu co najmniej trzy razy (1642, 1645, 1646). Prawdopodobnie średniowieczne grodzisko w Starym Bielsku wykorzystali jako miejsce obozowiska, skoro miejscowa ludność nazwała je wałem szwedzkim (niem. Schweden Schanze). Do dziś ulica otaczająca grodzisko od północy nosi nazwę Wał Szwedzki.

Z kolei w XVI w. założono dolny folwark starobielski, obejmujący częściowo również grodzisko. W jego południowo-zachodniej części powstały zabudowania, zaadaptowane później na potrzeby parafii ewangelickiej, która w latach 1818–1827 wybudowała w ich sąsiedztwie ewangelicki kościół pw. Jana Chrzciciela. W tym samym okresie obwałowania dawnej osady zostały już w dużej mierze zniwelowane i zadrzewione.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Dane adresowe Grodzisko w Starym Bielsku Pod Grodziskiem 43-300 Bielsko-Biała N49º49'28.254", E19º1'15.341"
Cechy i udogodnienia
Ruina/pozostałości
Dostęp 24h/7

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.