Rynek w Katowicach

Zaktualizowano 11 dni temu

Rynek stanowi jeden z centralnych placów Katowic i wraz z przyległymi ulicami tworzy spójny układ urbanistyczno-architektoniczny. Jego zabudowania pochodzą w większości z XIX i XX w. W południe ze szczytu jednej z kamienic rozlega się katowicki hejnał. Rynek, tradycyjnie najważniejszy plac miejskiego Śródmieścia, wraz z odchodzącymi od niego ulicami: Warszawską, Teatralną,... ...

Liczba wszystkich zdjęć: 4
Data powstania obiektu: II poł. XIX w.

Opis

Rynek stanowi jeden z centralnych placów Katowic i wraz z przyległymi ulicami tworzy spójny układ urbanistyczno-architektoniczny. Jego zabudowania pochodzą w większości z XIX i XX w. W południe ze szczytu jednej z kamienic rozlega się katowicki hejnał.

Rynek, tradycyjnie najważniejszy plac miejskiego Śródmieścia, wraz z odchodzącymi od niego ulicami: Warszawską, Teatralną, Dyrekcyjną, Staromiejską, Dworcową, św. Jana, Pocztową, Wawelską, 3 Maja, Stawową, Andrzeja Mielęckiego, Starowiejską, a także początkowym biegiem ulicy Adama Mickiewicza i alei Wojciecha Korfantego tworzy jeden zespół funkcjonalno-architektoniczny. Znajduje się tu wiele zabytkowych kamienic, datowanych przede wszystkim na XIX i XX w. Charakterystyczną cechą katowickiego rynku jest fakt przebiegania pod nim koryta rzeki Rawy oraz fakt istnienia sieci torów tramwajowych, co jest rzadkością.

Do najważniejszych zabudowań współczesnego rynku należą: gmach Teatru Śląskiego, gmach Banku Gospodarstwa Krajowego oraz zabytkowa kamienica wzniesiona wg projektu znanego architekta bytomskiego Jakischa.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Historia

Pomimo, że pierwsze plany wyznaczenia katowickiego rynku pochodzą dopiero z II poł. XIX w. (co nie powinno dziwić, jako że wówczas Katowice były jeszcze wsią), okolice współczesnego centralnego placu miały już duże znaczenie komunikacyjne dużo wcześniej. W II poł. XVI w. w pobliżu dawnego stawu kuźniczego, na rogu dzisiejszego rynku i ulicy św. Jana, znajdował się lokalny węzeł komunikacyjny. W tym miejscu spotykały się szlaki w czterech kierunkach: na południowy wschód prowadziła droga do Mikołowa – obecnie ulica Młyńska i ulica Mikołowska, na południe droga do Brynowa – obecnie ulice: św. Jana, Jana Kochanowskiego i Wita Stwosza, na wschód – droga do Szopienic i Mysłowic (ulica Warszawska), a na północ droga do północnej części centrum Bogucic (obok kościoła – ulica Katowicka) i dalej do Dąbrówki Małej.

W 1686 r. Jan Mieroszewski z Mysłowic i Rudolf J. Kamieński ze Świętochłowic zawarli ugodę, dotyczącą gruntów spornych w rejonie wsi Katowice. Do ugody dołączono odręcznie sporządzoną mapę. Obejmuje ona tereny dzisiejszego rynku – ówczesne skrzyżowanie lokalnych dróg w okolicach Kuźni Boguckiej i katowickiej karczmy nad rzeką Roździanką (obecnie Rawa), która znajdowała się w rejonie późniejszej zachodniej pierzei rynkowej, w miejscu, gdzie dzisiaj stoi dom handlowy.  

Pierwsze plany zabudowy i kształtu placu rynkowego powstały w latach 50. XIX w. Plac umieszczono na głównej osi miejskiej, czyli w obrębie dzisiejszych placu Wolności – ul. 3 Maja - Rynek - ul. Warszawska - pl. ks. Emila Szramka. Nieregularność kształtów głównego placu miejskiego była podyktowana uwarunkowaniami przestrzennymi. Pierzeją północną rynku były kamienice oznaczone numerami od 2 do 5 (wzniesione na przełomie lat 60. i 70. XIX w.). Pierzeję zachodnią stanowiły kamienice oznaczone numerami od 6 do 9, a pierzeją południową – budynki o numerach 11 do 13. Kamienica o numerze 11 to dziś budynek o adresie ulica Warszawska 1, czyli kamienica wzniesiona w 1874 r. wg projektu Paula Jackischa z Bytomia w stylu eklektycznym z elementami neorenesansu. Pierzeję wschodnią początkowo tworzyły trzy obiekty zarządu dóbr von Tiele-Wincklera z początku lat 70. XIX w. Jeden z nich zaadaptowano na potrzeby pierwszego ratusza miejskiego (budowa w latach 1873−1874). Była to ogrodowa dwupiętrowa willa, ze znajdującym się z tyłu niewielkim więzieniem. W latach 1906−1907 w tym miejscu wybudowano gmach Teatru Miejskiego (obecnie siedziba Teatru Śląskiego im. St. Wyspiańskiego), według projektu architekta Karla Moritza, pochodzącego z Kolonii. W 1930 r., na miejscu białej kamienicy z kopułą, wzniesiono gmach Banku Gospodarstwa Krajowego (obecnie siedziba ING Banku Śląskiego).

Plac do 1922 r. nosił nazwę Friedrichsplatz, w latach 1922–1939 Rynek, w latach 1926−1939 nazywany był także placem Marszałka Piłsudskiego, a w latach 1939−1945 Ring.

Do ważniejszych wydarzeń historycznych, które miały miejsce na katowickim rynku należą niewątpliwie: przemowa Wojciecha Korfantego w czerwcu 1922 r. w związku z powitaniem wkraczających do miasta wojsk polskich oraz uroczystości związane z przejęciem Górnego Śląska przez Polskę, które odbyły się w sierpniu 1922 r. przy udziale m.in. marszałka Józefa Piłsudskiego. Tragicznym wydarzeniem było natomiast zamordowanie 4 września 1939 r. obrońców Katowice przez hitlerowskie Niemcy.

W latach powojennych katowicki rynek został poddany przebudowie, w związku z którą wyburzono niektóre zabytkowe kamienice.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Dane adresowe Rynek w Katowicach Rynek 40-003 Katowice N50º15'32.728", E19º1'18.034"
Cechy i udogodnienia
Dostęp 24h/7

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.