Zespół Pałacowo-Parkowy w Pławniowicach Obiekt wpisany do rejestru zabytków o numerze: A/1514/93 z 26.02.1993

Zaktualizowano 10 miesięcy temu

Zespół został wybudowany w XIX w. w stylu neomanieryzmu niderlandzkiego. Cechuje go specyficzne zróżnicowanie kolorystyczne i fakturowe murów. Leży w otoczeniu zabytkowego parku. Obecnie pełni funkcję Ośrodka Edukacyjno-Formacyjnego Diecezji Gliwickiej. Malowniczy zespół pałacowo-parkowy stanowi niewątpliwie perełkę Pławniowic. Zaprojektowany i wybudowany w latach 80. XIX w. zespół pałacowy powstał na zlecenie hrabiego... ...

Liczba wszystkich zdjęć: 19
Data powstania obiektu: 1882–1885 r.
A/1514/93 z 26.02.1993 Nr w rejestrze zabytków

Opis

Zespół został wybudowany w XIX w. w stylu neomanieryzmu niderlandzkiego. Cechuje go specyficzne zróżnicowanie kolorystyczne i fakturowe murów. Leży w otoczeniu zabytkowego parku. Obecnie pełni funkcję Ośrodka Edukacyjno-Formacyjnego Diecezji Gliwickiej.

Malowniczy zespół pałacowo-parkowy stanowi niewątpliwie perełkę Pławniowic. Zaprojektowany i wybudowany w latach 80. XIX w. zespół pałacowy powstał na zlecenie hrabiego Franciszka II Ballestrema w miejscu wcześniejszego z 1737 r. Jego projekt wykonał Konstanty Heidenreich z Kopic koło Grodkowa.

Przypominający swoim wyglądem monumentalny, wręcz bajkowy zamek, pałac jest budowlą trójskrzydłową i prezentuje styl neomanieryzmu niderlandzkiego. Cechuje go specyficzne zróżnicowanie kolorystyczne i fakturowe murów, szczególnie kamiennych detali i czerwonych ceglanych płaszczyzn ścian. Dachy budynku zdobią liczne wieże i wieżyczki, iglice i lukarny.

Wokół pałacu rozciąga się zabytkowy park z pięknymi, unikalnymi okazami drzew i krzewów oraz lasami. Cały zespół tworzy swoistego rodzaju romantyczny ogród krajobrazowy, o cechach eklektycznych. Oś kompozycyjną założenia ogrodowego wyznacza pałac wraz z pomnikiem na podium i fontannami. W strukturze przestrzennej ogrodu można wyróżnić dziedziniec zewnętrzny z centralnym punktem kamiennym oraz okrągłym basenem fontanny, wokół której biegnie droga dojazdowa do pałacu. Na dziedzińcu wewnętrznym znajduje się fontanna z posągiem Matki Boskiej z Dzieciątkiem, a na wprost podium z popiersiem protoplasty rodu Angelusa Ballestrero dłuta Josepha Limburga.

Pałac pełni obecnie funkcję siedziby Ośrodka Edukacyjno-Formacyjnego Diecezji Gliwickiej. Przygotowane w nim pokoje noclegowe, kaplica, sala konferencyjna i zaplecze gastronomiczne dają możliwość organizowania rekolekcji, dni skupienia, sympozjów, kongresów, zjazdów, konferencji oraz przyjęć okolicznościowych, a malowniczy dziedziniec pałacowy jest idealnym miejscem dla koncertów plenerowych.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Historia

Po raz pierwszy Pławniowice wzmiankowane były w dokumentach w 1317 r. Z kolei w 1364 r. pojawia się informacja, że miejscowość ta była siedzibą rycerską. W dokumencie tym wymieniony jest właściciel Pławniowic i okolicznych ziem Marcus de Plawniowitz. Prawdopodobnie istniał tu w tym czasie niewielki gród obronny.

Dopiero wiatach 1732-1737 w miejscu gdzie miał stać kiedyś gród obronny wzniesiono pałac w stylu późnego baroku. Jego budowniczym był Zygmunt Mikołaj von Görtz. Pałac ten został prawdopodobnie rozebrany.

Kolejnym właścicielem Pławniowic był Karl von Stechow. Pławniowice wchodziły wtedy w skład majoratu rudzko-biskupicko-pławniowickiego. W 1798 r. majorat odziedziczyła rodzina Ballestremów. Kopalnie tego majoratu stały się podstawą ich fortuny. Szczególną rolę w pomnażaniu majątku Ballestremów odegrali mieszkańcy Rudy Śląskiej. Tutaj bowiem znajdowało się najwięcej zakładów przemysłowych należących do tej rodziny. Ballestremowie dbali nie tylko o rozwój fortuny, ale także o swoich pracowników. W okresie kiedy w ośrodkach przemysłowych przeprowadzano kasaty zakonów, Ballestremowie sprowadzili do swego majątku jezuitów, którym zlecili prowadzenie działalności duszpasterskiej wśród ich pracowników. W miejsce pałacu z XVIII w., w latach 1884-1885, wybudowano nowy pałac w stylu neogotyckim. Budowle wzniesiono dla ówczesnych właścicieli Pławniowic hrabiowskiej rodziny von Ballestrem. W północno-wschodniej części, na parterze, znajduje się kaplica pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, która została konsekrowana w dniu 15 października 1885 r. 

Po II wojnie światowej pałac został przeznaczony na cele religijne. Część obiektu (1/3) wraz z kaplicą otrzymała funkcjonująca od 1945 r. samodzielna parafia. Pozostałą część (2/3) pałacu otrzymały na klasztor przybyłe ze Lwowa Siostry Benedyktynki od Wieczystej Adoracji Najświętszego Sakramentu. Siostry Benedyktynki przebywały w pałacu do 1976 r.

Obecnie pałac podzielony jest nadal na dwie części: parafialną, do której należy kaplica oraz istniejący tu od 1978 r. Diecezjalny Dom Rekolekcyjny. Pałac otoczony jest pięknym parkiem. Z dawnego wyposażenia pałacu na uwagę zasługują: późnorenesansowe dwie skrzynie z XVII w., kilkanaście kufrów z XVIII i XIX w. oraz skrzynia na klejnoty (sepet) z XVIII w. obita skórą.

Znacznie bogatsze stało się wyposażenie pałacu z chwilą przybycia tu Sióstr Benedyktynek. Na szczególną uwagę zasługują: późnobarokowe cztery skrzynki na relikwie z XVIII w; siedem późnobarokowych obrazów z XVIII w.; portret fundatorki kościoła sakramentek we Lwowie, podkomorzyny bracławskiej, księżnej Heleny z Zuratowskich Czetwertyńskiej; późnobarokowa rzeźba z XVIII w.; barokowa monstrancja z pierwszej połowy XVIII w.; barokowy kielich z przykrywką do przechowywania komunikantów (puszka) z pierwszej połowy XVIII w.; późnobarokowe naczynie przeznaczone na przechowywanie hostii poza nabożeństwem (kustodia) z puszką w kształcie serca z XVIII w.; rokokowy krucyfiks procesyjny z drugiej połowy XVIII w.; późnorenesansowy krzyż z elementami gotyckimi z około 1600 r.; krzyż z częściami z wieku XVII, XVIII i XIX; dwa drewniane krzyże z pierwszej połowy XVIII w.; drewniany krzyż z drugiej połowy XVIII w.; barokowo-klasycystyczny relikwiarz drewniany z XVIII w.; tacka z ampułkami z 1846 r.; klasycystyczna puszka z naczyniami na oleje święte z pierwszej połowy XIX w. oraz sześć późnobarokowych drewnianych lichtarzy z około połowy XVIII w.

Źródło: Emmerling Danuta, Górnośląskie zamki i pałace, 1999

Dane adresowe Zespół Pałacowo-Parkowy w Pławniowicach Gliwicka 46 44-171 Pławniowice http://www.palac.plawniowice.pl +48 32 230 55 51 N50º23'5.054", E18º28'39.432"
Cechy i udogodnienia
Wstęp płatny
Kawiarnia
Parking
Toaleta
Możliwość zwiedzania
Ogólnodostepny

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.