Ratusz w Trzebiatowie Obiekt wpisany do rejestru zabytków o numerze: 202 z 1.02.1957

Zaktualizowano 6 miesięcy temu

Budynek o czytelnych fazach budowy – od późnogotyckiej z XV w do wczesnobarokowej z ok. 1701 r., jeden z nielicznych tej skali dawnych ratuszy na Pomorzu Zachodnim. Usytuowany pośrodku rynku ratusz w Trzebiatowie zwrócony jest fasadą w stronę południowo-zachodnią. Barokowy, z elementami gotyku, składa się z czterech skrzydeł, tworzących kształt prostokąta... ...

Liczba wszystkich zdjęć: 7
Data powstania obiektu: ok. 1701 r.
202 z 1.02.1957 Nr w rejestrze zabytków

Opis

Budynek o czytelnych fazach budowy – od późnogotyckiej z XV w do wczesnobarokowej z ok. 1701 r., jeden z nielicznych tej skali dawnych ratuszy na Pomorzu Zachodnim.

Usytuowany pośrodku rynku ratusz w Trzebiatowie zwrócony jest fasadą w stronę południowo-zachodnią. Barokowy, z elementami gotyku, składa się z czterech skrzydeł, tworzących kształt prostokąta z krótkim skrzydłem zachodnim, silnie zryzalitowanym w stosunku do pozostałych oraz z dziedzińcem wewnętrznym. Dwukondygnacyjny, podpiwniczony, nakryty został dachami czterospadowymi, osobnymi nad każdym ze skrzydeł. Nad skrzydłem północno-wschodnim góruje czworoboczna wieża zwieńczona ośmiobocznym prześwitowym hełmem z kopułką.
Ratusz jest budynkiem murowanym, z cegły o różnych formatach, w tym z cegły gotyckiej, z której wykonano m.in. mur południowej ściany skrzydła północnego (dawniej stanowiący północną ścianę ratusza, obecnie będący ścianą skrzydła od strony dziedzińca) oraz – częściowo – ściany i dawne arkady skrzydła zachodniego, będącego pozostałością średniowiecznej budowli. Wieża zbudowana została w konstrukcji szkieletowej, na wysokości trzonu odeskowanej. We wnętrzach piwnic zachowały się sklepienia kolebkowe. Elewacje budynku są otynkowane, z wydzielonym cokołem i skromnym detalem, ograniczonym do boniowanych lizen w narożnikach i prostych opasek okiennych. Zewnętrzna elewacja skrzydła północno-wschodniego pełni rolę fasady. Siedmioosiowa, symetryczna, mieści główne wejście do budynku usytuowane pośrodku pseudoryzalitu zwieńczonego trójkątnym tympanonem z owalnym otworem w polu. Przeciwległe krótkie skrzydło zachodnie, stanowi pozostałość po gotyckim ratuszu, o czym świadczą trzy zamurowane ostrołukowe arkady na poziomie parteru oraz dwie półkoliście zamknięte blendy na 1. piętrze, będące fragmentem bogatej niegdyś artykulacji szczytu. Każda z elewacje obu dłuższych skrzydeł – dziesięcioosiowa północnego i jedenastoosiowa południowego przepruta została w trzech osiach od strony południowej półkoliście zamkniętymi arkadami podcienia. Wnętrza poszczególnych skrzydeł mają układ nieregularny, na ogół półtora traktowy, z dodatkowymi pomieszczeniami w przybudówkach od strony dziedzińca.

Źródło: zabytek.pl

Historia

Prawa miejskie uzyskał Trzebiatów w 1277 r. z nadania książąt Barnima I i Bogusława oraz Tomasza, opata klasztoru norbertanów w Białobokach pod Trzebiatowem. Akt ten regulował po połowie podział wpływów pomiędzy książętami a klasztorem. Już jednak w 1309 r. kupcy trzebiatowscy uwolnili się całkowicie spod władzy zakonnej. W dokumencie z 1285 r. zatwierdzającym zmianę prawa miejskiego na lubeckie, wymienia się dziesięciu rajców, a w dokumencie z 1309 r. jest mowa o rajcach i burmistrzu. Choć źródła te milczą o ówczesnej siedzibie władz miejskich, przypuszcza się, że jej początek dała usytuowana na rynku parterowa, podpiwniczona hala targowa z wagą. W wyniku jej rozbudowy w 2. połowie XV w. powstała hala dwukondygnacyjna z trójprzęsłowym podcieniem o ostrołukowych arkadach oraz z rzędem kramów przy ścianie północnej. Bogaty ceramiczny, glazurowany detal – fryzy i kształtki świadczą o związkach budowniczych trzebiatowskiego ratusza z warsztatem znanego architekta Heinricha Brunsberga. W XVI w. dobudowano od strony południowej rząd piwnic, założono sklepienia nad 1. piętrem części podcieniowej oraz zamurowano podcień. Ówczesny ratusz był budowlą nakrytą wysokim stromym dachem ze schodkowymi szczytami i sygnaturką. Na początku XVI w. we władzach miasta zasiadało trzech burmistrzów i 12 rajców, których liczba wzrosła pod koniec stulecia do osiemnastu. W XVII w. miasto uległo silnemu zniszczeniu na skutek działań wojny trzydziestoletniej i innych konfliktów. W wyniku pożaru w 1679 r. spłonęła duża część zabudowy, m.in. ratusz. W następnych latach przystąpiono do jego odbudowy i przekształcenia w skromnych formach barokowych. Z gotyckiej budowli pozostawiono piwnice oraz zachodnia partie podcieniową, która wtopiono w nowe skrzydło. W rezultacie prac ukończonych w 1701 r. powstało czteroskrzydłowe założenie z dziedzińcem pośrodku i wieżą górującą nad skrzydłem wschodnim. W 1853 r. rada miejska składała się z burmistrza i 10 rajców. W ratuszu mieścił się również sąd i urząd podatkowy Wśród pomieszczeń gmachu wymienia poza tym gabinet burmistrza, salę posiedzeń magistratu, archiwum miejskie, wagę miejską oraz mieszkania dla pomocników magistrackich i sądowych. Pod koniec XIX w. przeprowadzono generalny remont ratusza. Oba podłużne skrzydła poszerzono od strony dziedzińca, a w jego w północno-wschodnim narożniku zbudowano nową klatkę schodową. Elewacje budynku pozbawiono ich barokowego detalu. Na wieży zamontowano zegary, a jej ściany pokryto łupkiem. Uporządkowano otoczenie ratusza, w którego sąsiedztwie posadzono siedem lip, ustawiono gazowe latarnie oraz pomnik. Prace ukończono w 1901 r. Kolejny remont przeprowadzono w latach 1931-1932. Odnowiono wówczas elewacje, wykonano nowe schody w hallu głównym boazerie na parterze i piętrze oraz część stolarki drzwiowej wewnątrz budynku. Jeszcze w 1942 r. wnętrze gmachu wzbogaciło się o komplet mebli w gabinecie burmistrza oraz wystrój Sali regionalnego towarzystwa („Treptower Verein für Heimatkunde” z marmurowym popiersiem ks. Friedricha von Würtenberga – wieloletniego dowódcy kawalerii w Trzebiatowie. Po 1945 r. budynek ratusza został przejęty przez polskie władze na ich siedzibę. W latach 1994-1996 przeprowadzono generalny remont ratusza. 

Źródło: zabytek.pl

Dane adresowe Ratusz w Trzebiatowie Rynek 1 72-320 Trzebiatów N54º3'44.614", E15º15'57.278"
Cechy i udogodnienia
Ogólnodostepny

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.