Stare Miasto we Fromborku

Stare Miasto we Fromborku to wyjątkowe miejsce o bogatej historii, której początki sięgają XIII wieku. To właśnie tutaj, u stóp Wzgórza Katedralnego, powstała osada, która z czasem stała się duchowym i naukowym centrum Warmii. Pierwsze wzmianki o kształtującym się miasteczku pochodzą z 1278 roku, kiedy biskup warmiński Henryk Fleming zdecydował o przeniesieniu kapituły warmińskiej z Braniewa do nowo założonego grodu nad Zalewem Wiślanym.

Początki miasta i rozwój Fromborka

Frombork, znany dawniej jako Frauenburg, od początku był związany z Kościołem katolickim i władzą biskupów warmińskich. Już w 1310 roku miasto otrzymało przywilej lokacyjny na prawie lubeckim. W średniowieczu rozwijało się tu rzemiosło – działały cechy piekarzy, krawców, piwowarów i rybaków. Życie mieszkańców ściśle wiązało się z działalnością kapituły katedralnej oraz z handlem nad Zalewem Wiślanym.

W XIV wieku rozpoczęto budowę imponującej katedry Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja, która do dziś dominuje w panoramie miasta. W jej cieniu wyrastało tętniące życiem Stare Miasto, otoczone murami obronnymi i wieżami.

Miasto Kopernika i renesans nauki

Największy rozkwit Starego Miasta we Fromborku przypadł na czasy Mikołaja Kopernika. Astronom przybył tu w 1510 roku i spędził resztę życia, pełniąc funkcję kanonika kapituły warmińskiej. To właśnie we Fromborku powstało jego przełomowe dzieło De revolutionibus orbium coelestium – „O obrotach sfer niebieskich”, które zmieniło sposób postrzegania Wszechświata. Dziś jego grób znajduje się w katedrze, a w mieście działa Muzeum Mikołaja Kopernika, które upamiętnia jego życie i dokonania.

Zniszczenia i odbudowa Starego Miasta

Historia Fromborka nie była jednak wolna od tragedii. Miasto wielokrotnie niszczyły wojny i pożary – m.in. w 1454, 1626 oraz 1703 roku. W czasie potopu szwedzkiego zrabowano cenne zbiory biblioteki kapitulnej, w tym dzieła należące do samego Kopernika. Po I rozbiorze Rzeczypospolitej w 1772 roku Frombork znalazł się w granicach Prus, a jego znaczenie stopniowo malało.

Dopiero w XIX wieku, wraz z rozwojem kolei i turystyki, Stare Miasto zaczęło odzyskiwać dawną świetność. W 1899 roku otwarto Kolej Nadzalewową, która uczyniła Frombork popularnym celem wycieczek.

Odbudowa po II wojnie światowej i Operacja 1001-Frombork

Zniszczenia II wojny światowej były katastrofalne – miasto legło w ruinach, a jego ludność została wysiedlona. Frombork utracił prawa miejskie, które odzyskał dopiero w 1959 roku. W latach 60. rozpoczęła się wielka akcja odbudowy pod hasłem „Operacja 1001-Frombork”. Harcerze, konserwatorzy i wolontariusze z całej Polski pracowali nad przywróceniem miastu dawnego blasku.

Dziedzictwo Starego Miasta we Fromborku dziś

Dziś Stare Miasto we Fromborku to nie tylko zespół zabytków, ale także symbol odrodzenia i pasji. Oprócz monumentalnej katedry warto odwiedzić Wieżę Radziejowskiego z planetarium, dawny ratusz, zabytkowe kamienice i port nad Zalewem Wiślanym. Spacerując brukowanymi uliczkami, można poczuć atmosferę dawnych wieków, kiedy to Frombork był „miastem Kopernika” i duchową stolicą Warmii.

Stare Miasto we Fromborku łączy w sobie historię, naukę i piękno architektury, będąc jednym z najcenniejszych zabytków północnej Polski. To miejsce, w którym przeszłość spotyka się z teraźniejszością, a dziedzictwo Kopernika nadal inspiruje kolejne pokolenia podróżników i odkrywców.