Boża Męka na cmentarzu w Lipinach

Boża Męka na cmentarzu w Lipinach to interesujący i bogaty w detale przykład sztuki sakralnej. Obiekt ten znajduje się w dzielnicy miasta Świętochłowice (województwo śląskie). Zabytek przyciąga uwagę bardzo rozbudowaną architekturą cokołu oraz obecnością dwujęzycznych inskrypcji, stanowiąc cenną pamiątkę lokalnej historii.

Konstrukcja postumentu i detale cokołu

Krzyż opiera się na wyjątkowo stabilnej i solidnej podstawie. Został ustawiony na czterech grubych płytach, z których dwie najwyższe stanowią właściwą bazę konstrukcyjną pomnika. Szeroki cokół wyróżnia się niezwykle precyzyjnym zdobnictwem i wieloma rzeźbiarskimi niuansami.

• W narożach cokołu zlokalizowano cztery ozdobne kolumienki.
• Kolumienki te posiadają klasyczne bazy oraz głowice, które udekorowano motywem liści akantu.
• Stanowią one fizyczne oparcie dla gzymsu, charakteryzującego się szerokimi wygięciami oraz wielokrotnym profilowaniem.
• Boczne wygięcia gzymsu są zauważalnie płytsze w stosunku do jego części frontowej.

Inskrypcje widoczne na pomniku

Pomiędzy kolumienkami a wygięciami górnego gzymsu tworzą się płaskie pola, które wykorzystano do umieszczenia ważnych tekstów. Na frontowej oraz tylnej ścianie cokołu wyryto historyczne napisy.

Z przodu znajduje się fragment biblijny z Ewangelii według św. Jana (J 11, 25), zapisany w dwóch językach:

• W górnej części inskrypcja niemiecka: "Ich bin die Auferstehung und das Leben wer an mich glaubt wird leben wenn … 1.25".
• Poniżej znajduje się polski odpowiednik: "Jam jest zmartwychwstanie i żywot, kto we mnie wierzy choćby umarł żyw będzie Jan 11.25".

Na tylnej ścianie umieszczono natomiast pamiątkowy napis fundacyjny. Znajduje się tam nazwisko fundatora, którym był Paul Sporin, a także precyzyjna data wzniesienia obiektu: 1906 rok.

Charakterystyka krzyża oraz jego otoczenie

W obecnym stanie zabytek nie posiada żadnych rzeźbionych figur postaci. Sam krzyż osadzono na mocno rozbudowanej, kilkustopniowej stopce. Jej najniższą część tworzy prosta płyta, na której opiera się duży element w kształcie kowadełka (wyposażony w dolną płytę o wałkowym profilu). Górna płyta stopki posiada daszkowe zwieńczenie, jest łukowo podcięta i udekorowano ją elementem przypominającym sercowaty kartusz.

Główny krzyż charakteryzuje się wysmukłą formą i silnie fazowanymi belkami. Wszystkie ramiona pomnika zakończone są tradycyjnym motywem koniczynki. Na pionowej belce widoczne są puste otwory montażowe. Stanowią one jedyną pozostałość po zdemontowanej lub zniszczonej figurze Chrystusa oraz po blaszanym kartuszu INRI.

Zabytek wyeksponowano na samym końcu jednej z głównych alei cmentarza, umiejscawiając go na trwałym, wybetonowanym placyku.

Źródło: przydrozne.eu