śląskie gliwicki Żernica Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Żernicy

Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Żernicy Obiekt wpisany do rejestru zabytków o numerze: 299/56 z 02.11.1956; 375/60 z 10.03.1960

Zaktualizowano 13 dni temu

Kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Żernicy należy do najlepiej zachowanych drewnianych świątyń na Górnym Śląsku. Według najnowszych badań został zbudowany w 1661 roku, a jego wieża najpewniej już w 1518. Wielką wartość posiada odsłonięta w ostatnich latach barokowa polichromia, namalowana tuż po wybudowaniu kościoła i uzupełniona w pierwszej... ...

Liczba wszystkich zdjęć: 6
Data powstania obiektu: 1648–1661 r.
299/56 z 02.11.1956; 375/60 z 10.03.1960 Nr w rejestrze zabytków

Opis

Kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Żernicy należy do najlepiej zachowanych drewnianych świątyń na Górnym Śląsku. Według najnowszych badań został zbudowany w 1661 roku, a jego wieża najpewniej już w 1518. Wielką wartość posiada odsłonięta w ostatnich latach barokowa polichromia, namalowana tuż po wybudowaniu kościoła i uzupełniona w pierwszej połowie XVIII wieku. Budowlę wzniesiono w konstrukcji wieńcowej; słupową wieżę nakryto ostrosłupowym hełmem.

Żernica leży na południowy zachód od Gliwic, w gminie Pilchowice. Pierwsze wiadomości o istnieniu osady pochodzą z XIII stulecia; z tego samego okresu pochodzą wzmianki o żernickim kościele. Pod koniec tego wieku wioska weszła w skład dóbr klasztornych opactwa cysterskiego w nieodległych Rudach, również kościół znalazł się pod patronatem zakonników. Sytuacja ta trwała aż do początku XIX wieku, kiedy klasztor został skasowany przez władze pruskie. Pierwszy drewniany kościół musiał istnieć w Żernicy już w XIII wieku. Wiemy, że uległ zniszczeniu podczas wojen husyckich w wieku XV. Kościół, który obecnie możemy podziwiać, postawiono w XVII. Stoi na niewielkim wzniesieniu, w otoczeniu starych drzew. Do niedawna dokładna data budowy świątyni nie była znana – podawano zarówno rok 1648, jak i 1661. Po ostatnich badaniach dendrologicznych ustalono, że konstrukcja powstała na pewno w 1661. Inicjatorem wzniesienia budowli był opat cystersów z Rud – Andreas Emanuel Pospel. Kościół jest orientowany. Nawa i wąskie, zamknięte trójbocznie prezbiterium, zostały zbudowane w technologii zrębowej; wieża – w słupowej. Do prezbiterium dostawiono zakrystię, do nawy – niewielką kruchtę. Dach jest dwukalenicowy, dwuspadowy, przykryty gontami. Nad nawą wznosi się sygnaturka z latarnią i ostrosłupowym hełmem. Wieża jest oszalowana deskami, ma izbicę i ostrosłupowy hełm. Co ciekawe, badania dendrologiczne dowodzą, że jest starsza od zasadniczego budynku - powstała już na początku XVI wieku! Nawę i prezbiterium obiegają soboty. Wielkie wrażenie wywiera utrzymane w stylu barokowym wnętrze świątyni. Na ścianach i stropach nawy oraz prezbiterium, a nawet na balustradzie chóru odsłonięto piękną polichromię z drugiej połowy XVII i pierwszej XVIII wieku. Wyposażenie w większości jest barokowe i późnobarokowe. Warto zwrócić uwagę na ołtarz główny z obrazem św. Michała Archanioła (z 1661 roku), nieco późniejsze ołtarze boczne, drewniany krucyfiks, figury świętych oraz oryginalne portale i drzwi. Kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Żernicy znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

Źródło: sad.slaskie.travel

Historia

Żernica, której nazwa pochodzi od prasłowiańskiego słowa oznaczającego „ziarno”, jest starą górnośląską osadą. Po raz pierwszy wzmiankowana była w 1246 r. W latach 1246–1278 stanowiła własność rycerską. Następnie natomiast znalazła się we władaniu zakonu cystersów z Rud, których klasztor został tam założony w 1258 r. przez księcia Władysława Opolczyka. Cystersi prowadzili tutaj duszpasterstwo aż do kasaty zakonu, która nastąpiła w 1810 r. na mocy edyktu króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II. Wówczas to został przejęty przez cystersów z Rud Raciborskich. 

Zarówno parafia, jak i kościół, istniały tutaj już przed 1283 r., co czyni je jednymi z najstarszych w regionie. Pierwotna świątynia, również drewniana, uległa zniszczeniu w czasie wojen husyckich. Obecny kościół został zbudowany w latach 1648–1661 z inicjatywy opata zakonu Andrzeja Emanuela. Jego najstarszą częścią jest wieża, datowana na początek XVI w. W 1836 r. do świątyni dobudowano kruchtę i podcienie. Świątynia była remontowana w 1907 r., a następnie w latach 1931–1932 i 2001–2006. Podczas ostatnich prac renowacyjnych udało się odsłonić starą, zabytkową polichromię.  

W najnowszych czasach w historii parafii pw. św. Michała Archanioła ważny był koniec lat 60. XX w., kiedy to – w tajemnicy przed władzami świeckimi – zaadaptowano na nowy kościół zabytkową stodołę. W odpust św. Michała Archanioła, 27 września 1970 r., biskup opolski ks. Franciszek Jop dokonał jego poświęcenia, nadając mu wezwanie Świętego Krzyża. W latach 1973–1975 dobudowano do tego kościoła dzwonnicę, a w 1993 r. jej kopuła otrzymała nowy, sakralny kształt.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Dane adresowe Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Żernicy Leopolda Miki 3 44-144 Żernica N50º14'48.372", E18º37'0.732"
Cechy i udogodnienia
Architektura drewniana
Możliwość zwiedzania
Szlak Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego
Ogólnodostepny
Wstęp bezpłatny
Kościół Rzymskokatolicki

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.