Kościół pw. Opatrzności Bożej w Bielsku-Białej

Nr w rejestrze zabytków:
136/60 z 26.02.1960; 135/76 z 03.09.1976
Data powstania obiektu: 1760 r.
Późnobarokowy kościół został wzniesiony w latach 1760–1769, rozbudowany w latach 1849–1850 i 1886–1887. Wewnątrz na uwagę zasługują m.in. ambona w kształcie łodzi, późnobarokowy ołtarz, stacje drogi krzyżowej Petra Bohuňa i zegar wieżowy z 1888 r.

Kościół pw. Opatrzności Bożej jest kościołem parafialnym parafii Opatrzności Bożej i należy do diecezji bielsko-żywieckiej (dekanat Bielsko-Biała I – Centralny).

Świątynia reprezentuje styl późnobarokowy z wyraźnymi wpływami XIX-wiecznego neobaroku austriackiego. Jej wyposażenie pochodzi – tak jak i sam kościół – z II poł. XVIII w. i XIX w. Do najpiękniejszych elementów wyposażenia kościoła należą:

  • rokokowa ambona w kształcie łodzi św. Piotra płynącej pod znakiem krzyża, z Jonaszem w pysku ryby;

  • chrzcielnica ze sceną chrztu Jezusa w rzece Jordan i postacią Boga Ojca w otoczeniu aniołów;

  • drewniany, neobarokowy ołtarz główny z obrazem „Cudowne rozmnożenie chleba” pochodzący z II poł. XIX w., nad którym widnieje napis w języku łacińskim „Deus providebit" („Bóg widzi”);

  • cztery posągi ołtarzowe św. Jana Chrzciciela, Pawła, Piotra i Zachariasza;

  • cztery ołtarze boczne z posągami świętych z 1889 r.;

  • cztery obrazy świętych na galeriach bocznych;

  • witraże z postaciami apostołów z lat 1894–1897;

  • stacje drogi krzyżowej z 1869 r., których autorem jest, mieszkający w Białej, wybitny słowacki malarz – Peter Michal Bohuň;

  • organy kościelne z 1887 r. dostarczone przez firmę braci Rieger z Karniowa, przebudowane przez pracowników słynnego organmistrza, Dominika Biernackiego. W czasie przebudowy organy zyskały trakturę elektropneumatyczną. Dysponują 40 głosami o mieszanym brzmieniu romantycznym i barokowym rozdzielonymi na 3 klawiatury ręczne i nożną. Instrument posiada prospekt dwuwieżowy z centralnym pozytywem, który jednak nie jest obudowany. Nad chórem znajduje się zegar kościelny.

Ponadto w kościele znajdują się dwa konfesjonały neobarokowe z 1888 r. i neoromańskie ołtarze na galeriach bocznych z 1909 r., a na fasadzie zegar wieżowy z 1888 r.

Na elewacji południowej znajdują się cztery tablice: poświęcona papieżowi Janowi Pawłowi II, żołnierzom Września, Armii Krajowej i Narodowej Organizacji Września, Orlętom Lwowskim oraz upamiętniająca zamordowanych przez NKWD bielszczan z obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Kościół został zbudowany w miejscu wzniesionej w tym miejscu w 1708 r. kaplicy pw. Opatrzności Bożej. Jej fundatorem był pierwszy burmistrz Białej i najbogatszy wówczas kupiec handlujący płótnem – Baltazar Damek. Powstała ona w miejscu krzyża, który Damek postawił po cudownym uniknięciu śmierci z rąk szwedzkiego żołnierza.

Obecny kościół powstał w latach 1760–1769 wg projektu Jana Józefa Polaczka. Został zbudowany przez Gotfryda Bergera i Jana Fiebera, w otoczeniu istniejącego tu cmentarza. Świątynię ufundował starosta lipnicki Henryk von Bruehl dla bialskiej placówki zakonu Jezuitów. Po jego kasacji w 1773 r. zmieniono patrona kościoła ze św. Ignacego Loyola na obecne wezwanie.

Parafia Opatrzności Bożej w Białej została erygowana w 1789 r., a kościół ostatecznie poświęcono w 1792 r.

Pierwotnie kościół składał się z kwadratowej nawy z dwoma małymi wieżami. W XIX w. był dwukrotnie przebudowywany. W latach 1849–1850 dobudowano drugą część nawy, galerie boczne i prezbiterium. Obecny wygląd świątynia uzyskała dopiero w latach 1886–1887 wg projektu Emanuela Rosta. Wtedy podwyższono wieżę, poszerzono chór muzyczny i zmieniono wygląd fasady, dodając do niej zegar wieżowy. Tak przebudowany kościół konsekrował w 1889 r. biskup krakowski Albin Dunajewski.

Po tej przebudowie jedyną poważniejszą zmianą w wyglądzie było dobudowanie w 1894 r. ogrójca od strony północnej.

Na przełomie XIX i XX w. kościół stał się miejscem polsko-niemieckiej walki narodowościowej (o napisy, msze i uroczystości polskie), zakończonej zmajoryzowaniem świątyni przez ludność polską po 1918 r.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Zaktualizowano 3 miesiące temu

Dane teleadresowe

pl. Opatrzności Bożej 19
43-300 Bielsko-Biała
Tel.: (33) 814 45 07, (33) 814 59 59
place
49.821273, 19.056467Skopiowano do schowka
N49º49'16.583", E19º3'23.281"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Możliwość zwiedzania
Miejsce/obiekt, który jest udostępniany do zwiedzania.
Ogólnodostępny
Obiekt ogólnodostępny dla wszystkich w określonych dniach i godzinach. (np. instytucja publiczna lub kościół czynne w określonych godzinach).
Wstęp bezpłatny
Kościół rzymskokatolicki

Inne w kategorii: Sakralne To najbliższe atrakcje w tej samej kategorii.

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.