Zegar słoneczny „Paw” w Inowrocławiu
Zegar słoneczny „Paw” w Inowrocławiu to niezwykle fascynująca i unikalna rzeźba plenerowa, która od dziesięcioleci pełni praktyczną funkcję czasomierza. Ten wyjątkowy obiekt architektoniczny znajduje się w sercu malowniczego zieleńca, jakim jest Park Solankowy. Przestrzeń ta uatrakcyjnia cały region, jakim jest województwo kujawsko-pomorskie. Zegar został starannie zaprojektowany i wykonany z ogromną pasją przez utalentowane małżeństwo artystów, Ewelinę oraz Henryka Siwickich, w 1975roku. Od tego czasu stanowi on jeden z najbardziej charakterystycznych punktów orientacyjnych dla mieszkańców oraz przybywających turystów i kuracjuszy.
Inicjatywa artystyczna i historia powstania rzeźby
Początki historii tego wspaniałego obiektu sięgają wczesnych lat siedemdziesiątych dwudziestego wieku. W tamtym okresie miasto dynamicznie się rozwijało i wzbogacało o pokaźną ilość różnorodnych dzieł sztuki. Ówczesne władze miejskie z wielkim entuzjazmem zaprosiły do współpracy grono wybitnych artystów, których zadaniem było stworzenie dla przestrzeni publicznej nowych rzeźb, pomników, barwnych mozaik, sgraffito oraz innych form dekoracyjnych. Wśród wyróżnionych zaproszeniem twórców znalazło się właśnie wspomniane małżeństwo rzeźbiarzy. Na przestrzeni pierwszej połowy lat siedemdziesiątych artyści ci zrealizowali wiele wspaniałych projektów, takich jak rzeźba Ziemowita, Plotkarka, Dziewczyna Siedząca czy słynna fontanna ze Smokiem. Jednak to właśnie zegar słoneczny w kształcie dumnego ptaka stał się ich najsłynniejszą i największą gabarytowo realizacją stworzoną w tamtym czasie.
Inspiracja, konstrukcja i działanie zegara
Koncepcja stworzenia czasomierza o tak niespotykanym kształcie była bezpośrednią inwencją twórczą Eweliny Szczech-Siwickiej. Artystka znalazła głęboką inspirację w obserwacji prawdziwych pawi, które w tamtych czasach swobodnie i dostojnie spacerowały po parkowych alejkach. Aby zegar mógł precyzyjnie pełnić swoją podstawową funkcję, konieczne było wykonanie skomplikowanych obliczeń służących do właściwego zorientowania go względem kierunków świata. Odpowiadał za nie wybitny specjalista, profesor Andrzej Strobel, który współpracował z małżeństwem Siwickich również przy tworzeniu słynnego zegara kopernikańskiego w Toruniu. Sama sylwetka ptaka została wykonana w solidnej konstrukcji żelbetowej z wykorzystaniem wysokiej jakości białego cementu. W mechanizmie tym rzeźba pełni kluczową funkcję gnomonu. Jej cień płynnie przesuwa się po specjalnie zaprojektowanej tarczy, która składa się z przepięknej kompozycji żywych kwiatów, starannie wykonanych płaskorzeźb z numerami poszczególnych godzin oraz betonowych linii wyznaczających upływ czasu. Za fachowy dobór roślinności w tej oryginalnej kompozycji odpowiadała inżynier Wyborska, pełniąca ówcześnie funkcję dyrektora lokalnego zakładu zieleni miejskiej.
Prace modernizacyjne i współczesne oświetlenie
Z upływem kolejnych dziesięcioleci obiekt wymagał odpowiedniej opieki i unowocześnienia, aby nadal zachwycać spacerowiczów. W 2010 roku cała kompozycja zyskała nowoczesną i bardzo efektowną iluminację świetlną. To rozwiązanie technologiczne umożliwia nocne oświetlanie rzeźby w wielu różnych kolorach, ze szczególnym uwzględnieniem kombinacji wiernie oddającej naturalne barwy upierzenia prawdziwych pawi. Dodatkowo, dbając o dobry stan techniczny tego cennego punktu na mapie miasta, w 2023 roku przeprowadzono gruntowny remont samej rzeźby oraz jej bezpośredniego otoczenia, przywracając całości jej pierwotny blask.
Kwestia atrybucji i walka z dezinformacją
Pomimo jasnych faktów historycznych, wokół autorstwa dzieła narosło wiele nieporozumień. W licznych publikacjach wciąż można natrafić na informację, która mylnie przypisuje autorstwo rzeźby artyście Witowi Płażewskiemu. To nieporozumienie zostało zapoczątkowane przez niefortunny błąd opublikowany w przewodniku turystycznym, którego autorem był Alfred Krysiak. Niestety, fałszywa informacja została bardzo szybko powielona przez inne źródła. Henryk Siwicki osobiście interweniował i zwrócił się do autora tej publikacji z prośbą o wyjaśnienie, co ostatecznie poskutkowało oficjalnym zamieszczeniem sprostowania w lokalnych gazetach. Mimo podjętych działań, błędna informacja wciąż krąży w przestrzeni publicznej, dlatego warto stale przypominać, że prawdziwymi i jedynymi twórcami tego wspaniałego dzieła są Ewelina i Henryk Siwiccy.
