Pałac w Jaworzu

Jaworze należy do najstarszych miejscowości na Śląsku Cieszyńskim. Jego historia zaczęła się od osadników wycinających pod nową osadę okazałe jawory. Stąd zresztą wzięła się nazwa nowej osady, o której pierwsza wzmianka pochodzi z wykazu wsi książęcych księstwa cieszyńskiego z 1302 r.

Od momentu powstania Jaworze miało wielu właścicieli. Największą jednak rolę w jego rozwoju odegrały skoligacone ze sobą arystokratyczne rody baronów Laszowskich herbu Nałęcz (dwa pokolenia) i hrabiów Saint-Genois d’Anneaucourt (cztery pokolenia), a także Larischów. Pozostało po nich do dnia dzisiejszego wiele zabytkowych pamiątek.

Pod koniec XVIII w. Jaworze przeszło na własność wspominanej powyżej belgijskiej rodziny Saint Genois d'Anneaucourt – jednego z najstarszych europejskich rodów arystokratycznych. Ich pierwszą inwestycją na terenie Jaworza było wzniesienie dla siebie siedziby – pałacu. Powstał on z inicjatywy hrabiego Arnolda Saint Genois d'Anneaucourt, który na początku XIX w. ufundował również katolicki kościół parafialny pw. Opatrzności Bożej. Najważniejszym jednak wydarzeniem w historii miasteczka było otwarcie w 1862 r. pierwszego na terenie Beskidu Śląskiego uzdrowiska. Wówczas w parku przypałacowym powstały obiekty uzdrowiskowe, a Jaworze stało się bardzo szybko niezwykle popularne. Częstym gościem był tu m.in. poeta Wincenty Pol, kuracji zażywał Józef Narzymski, pisarz i członek Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym. Przyjeżdżało wielu arystokratów, finansistów i przedsiębiorców, zwłaszcza z Galicji.

Niestety na początku XX w., w wyniku problemów finansowych, miejscowość straciła status uzdrowiska. Dzięki jednak wsparciu kolejnych właścicieli, którymi zostali Larischowie, powstał nowy zakład wodoleczniczy dr Zygmunta Czopa, który przyciągnął do miasteczka kolejne sławy. W okresie międzywojennym bywali tutaj m.in. Maria Dąbrowska (która napisała tutaj część „Nocy i dni”), Julian Tuwim, Melchior Wańkowicz, Jan Parandowski i Ignacy Daszyński. Daleko posunięte prace związane z przywróceniem Jaworzu statusu uzdrowiska przekreślił niestety wybuch II wojny światowej.

Źródło: peuk.fiiz.pl