Stary kościół pw. Michała Archanioła w Koniecpolu
403/67 z 21.06.1967; 206/78 z 27.01.1978



Kościół pw. Michała Archanioła w Koniecpolu to zabytkowa świątynia parafialna należąca do diecezji kieleckiej, położona na terenie dekanatu koniecpolskiego. Jest jednym z najważniejszych obiektów sakralnych w mieście, obok XVII-wiecznego kościoła pw. św. Trójcy. Wzniesiony w 1767 roku z fundacji Michała Czapskiego, reprezentuje styl późnobarokowy i zachwyca zarówno swoją architekturą, jak i bogatym wystrojem wnętrza.
Architektura i układ świątyni
Budowla posiada krótkie, prostokątne prezbiterium, za którym mieści się zakrystia ze skarbczykiem. Nawa została zaprojektowana na planie prostokąta i podzielona pilastrami na dwa przęsła. W prezbiterium i nawie znajdują się sklepienia płaskie, natomiast w zakrystii zastosowano sklepienie kolebkowe z lunetami.
Okna w górnej części świątyni mają formę półkolistą i są otoczone profilowanymi obramowaniami, a pozostałe – prostokątne – również posiadają dekoracyjne oprawy. Dwuspadowy dach wieńczy wieżyczka na sygnaturkę, nadająca budowli charakterystyczny rys. Całość otoczona jest zabytkowym murem, w którym od frontu znajduje się brama, a za prezbiterium wkomponowano późnobarokową dzwonnicę z II połowy XVIII wieku.
Wystrój wnętrza
Barokowe wnętrze kościoła prezentuje się okazale i kryje wiele cennych zabytków. Wśród nich wyróżniają się:
- Barokowy obraz Matki Boskiej Bolesnej z przełomu XVII i XVIII wieku, umieszczony w prawym bocznym ołtarzu
- Kropielnica wykonana z dawnej głowicy jońskiej z kieleckiego marmuru, pochodząca z pałacu Koniecpolskich, datowana na I połowę XVII wieku
- Późnobarokowe ławki z II połowy XVIII wieku
- Tablice pamiątkowe rodziny Potockich
Historia świątyni
Pierwsza świątynia na terenie dzisiejszego Chrząstowa powstała prawdopodobnie w XV wieku lub wcześniej i nosiła wezwanie św. Apostołów Mateusza i Macieja. Z uwagi na zły stan techniczny zawaliła się w 1554 roku. W jej miejsce hetman Stanisław Koniecpolski wznieśli w XVI wieku nowy kościół, który jednak nie przetrwał do XVIII stulecia.
W 1765 roku zniszczoną budowlę rozebrano, a w 1767 roku Michał Czapski, ówczesny wojewoda malborski, ufundował obecną świątynię. Parafia pw. Michała Archanioła została erygowana dopiero w 1866 roku – wcześniej kościół należał do parafii pw. św. Trójcy.
Znaczenie dla lokalnej społeczności
Dziś kościół pw. Michała Archanioła pozostaje ważnym punktem na mapie zabytków Koniecpola. To nie tylko miejsce kultu religijnego, ale także cenna pamiątka historii miasta i regionu. Obiekt przyciąga zarówno wiernych, jak i turystów zainteresowanych architekturą i historią ziemi częstochowskiej.