Zegar słoneczny w Suwałkach
B-268 w rejestrze zabytków ruchomych województwa podlaskiego




Zegar słoneczny w Suwałkach to niezwykły zabytek, umieszczony w północno-wschodniej części Parku Konstytucji 3 Maja. Ten unikalny obiekt łączy w sobie precyzję nauki, kunszt rzemiosła i bogatą historię.
Charakterystyka
Ten zegar ekwatorialno-horyzontalny został wykonany ze stopu żeliwnego. Jego konstrukcja jest niezwykle elegancka. Na wierzchołku znajduje się równoramienny, łaciński krzyż, którego wewnętrzne powierzchnie wyskalowano liniami i cyframi, co pozwala na odczytywanie czasu z dokładnością do kwadransa. Krzyż ozdobiono delikatnymi elementami florystycznymi, takimi jak kwiatostan i liście przypominające akant, co nadaje mu wyjątkowy urok.
Zegar opiera się na kuli, którą podtrzymują trzy zdobione, esowate nóżki, a całość osadzono na trójkątnej podstawie z łukowatymi żłobieniami. Całkowita wysokość zegara wynosi 109 cm, a rozpiętość ramion krzyża to 36 cm.
Pochodzenie
Pochodzenie zegara przez lata budziło wiele spekulacji. Jedna z teorii sugerowała, że pochodzi on z wigierskiej siedziby kamedułów, skąd trafił do Suwałk w 1835 roku. Inna łączyła go z dobrami generała Ludwika Michała Paca w Dowspudzie.
Jednakże, jak ustalili suwalscy historycy, m.in. Andrzej Matusiewicz, zegar słoneczny był darem hrabiego Karola Brzostowskiego dla miasta Suwałk. Został on wykonany w jego sztabińskiej hucie i ofiarowany miastu około 1841 roku, jako ozdoba nowo tworzonego wówczas parku. Zatem obiekt ten jest pięknym wytworem lokalnej sztuki użytkowej z XIX wieku.
Dzieje współczesne
W XXI wieku zegar przechodził kilka renowacji. W 2005 roku jego nieprawidłowe ustawienie spowodowało, że zaczął wskazywać czas dla miejscowości oddalonej o około 400 km. W 2011 roku przeprowadzono kompleksowe zabiegi renowacyjne, podczas których zrekonstruowano brakujące elementy. Prace te kosztowały 27 tysięcy złotych i zostały wykonane przez specjalistów z Torunia. Po kolejnym uszkodzeniu w 2016 roku, zegar został zdemontowany i poddany naprawie, by we wrześniu tego samego roku powrócić na swoje miejsce.