Krzyż z 1900 roku na cmentarzu w Lipinach

Krzyż z 1900 roku na cmentarzu w Lipinach to interesujący i bogaty w detale architektoniczne przykład rzeźby sakralnej. Zlokalizowany jest w jednym z sektorów cmentarza, wkomponowany bezpośrednio pomiędzy współczesne nagrobki. Został trwale usadowiony na wysokim, masywnym kamiennym bloku, co dodatkowo eksponuje jego sylwetkę. Miejscowość Lipiny to pod względem administracyjnym dzielnica miasta Świętochłowice (województwo śląskie). Obiekt wyróżnia się rozbudowaną formą podstawy oraz zachowanymi inskrypcjami.

Konstrukcja cokołu oraz podstawy pomnika

Podstawa krzyża ma wielowarstwową strukturę. Główna część jest złożona z dużego bloku, którego górne krawędzie zostały wyraźnie ścięte. Pod nim umieszczono mniejszy element, tworzący detal wizualnie przypominający stopkę cokołu.

Najważniejsze elementy dekoracyjne i historyczne tej części to:

• Tylna ściana niższego bloku zawiera wyrytą datę powstania obiektu: 1900.
• Frontowa część górnego elementu podstawy prezentuje napis fundacyjny: "Fundatorzy tego krzyża Thomas i Marie Greinert".
• Boczne płaszczyzny tego elementu ozdobiono malowanym motywem roślinnym.
• Górną warstwę podstawy zamyka płyta zwężająca się ku górze, posiadająca charakterystyczny, łamany i esowaty profil.

Detale architektoniczne wnęki i figury rzeźbiarskie

Szeroki i stosunkowo niski cokół posiada na swojej frontowej ścianie wnękę. Wyróżnia się ona wyraźnym, ostrym, trójlistnym zwieńczeniem. Ściana bezpośrednio obok wnęki zdobiona jest wzorami zbliżonymi wizualnie do motywów występujących na podstawie pomnika. Z tyłu cokołu wykuto polskojęzyczną inskrypcję modlitewną: "Jezu Chryste ukrzyżowany. Zmiłuj się nad nami.". Całość cokołu została obwiedziona listwą umiejscowioną tuż pod gzymsem. Sam gzyms posiada daszkową formę w górnej części, spoczywając na wklęsłej, zwężającej się ku dołowi płycie.

We wnętrzu cokołowej wnęki, na lekko wysuniętym stopniu, znajduje się figura. Jest to niewielka rzeźba przedstawiająca Matkę Bożą ze złożonymi w modlitwie dłońmi.

Zwieńczenie i sylwetka głównego krzyża

Właściwy krzyż osadzono na stabilnej, esowato zwężającej się stopce. Jego ramiona są bardzo szerokie, a końce wykończono oryginalnym detalem w kształcie fantazyjnej strzałki. W centralnym punkcie umiejscowiona jest mała, wykonana w całości z metalu figura Chrystusa. Bezpośrednio nad nią zamontowano niewielki kartusz z napisem INRI. Element ten ułożony jest w nietypowym, pionowym układzie i wyróżnia się niesymetrycznie wygiętymi krawędziami.

Źródło: przydrozne.eu