Uzdrowisko Szczawno-Zdrój

Uzdrowisko Szczawno-Zdrój nieustannie uwodzi odwiedzających swoim niepowtarzalnym krajobrazem, doskonale zachowaną zabytkową architekturą oraz pięknymi parkami. Na pamiątkę historycznych koncertów słynnego polskiego kompozytora Henryka Wieniawskiego, każdego roku odbywa się tutaj prestiżowy festiwal muzyczny jego imienia. Miejsce to łączy w sobie wielowiekową tradycję balneologiczną z nowoczesnym podejściem do profilaktyki zdrowotnej, stanowiąc doskonały cel turystyczny i leczniczy.

Położenie administracyjne i sąsiedztwo kurortu

Uzdrowiskowa gmina miejska zlokalizowana jest w zachodniej Polsce. Terytorialnie obejmuje ją województwo dolnośląskie, a dokładniej jego południowa część, gdzie kurort stanowi centralny punkt powiatu wałbrzyskiego. Od strony północno-zachodniej miasto graniczy z gminą Stare Bogaczowice. Od północy, wschodu i południowego wschodu otacza je miasto Wałbrzych, z kolei od południowego zachodu kurort sąsiaduje z gminą Boguszów Gorce. Miejscowość położona jest około 5 kilometrów na północny zachód od ścisłego centrum Wałbrzycha i bezpośrednio przylega do jego trzech głównych dzielnic: Podzamcza, Piaskowej Góry oraz Białego Kamienia.

Rys historyczny i rozwój lokalnego lecznictwa

Wyjątkowe właściwości lecznicze miejscowych wód zostały po raz pierwszy szczegółowo zbadane i oficjalnie potwierdzone już w 1598 roku. Pierwsze profesjonalne sanatorium powstało na tym terenie w 1815 roku, a niedługo później, około 1820 roku, wybudowano historyczną pijalnię wód mineralnych. Miejscowe szczawy cieszyły się tak ogromną sławą, że w 1825 roku oficjalne zamówienie na ich butelkowaną wersję dotarło aż z dalekich Chin. W drugiej połowie XIX wieku powstały tu dwa rozległe parki w stylu angielskim: Zdrojowy oraz Szwedzki. W kurorcie chętnie gościły koronowane głowy, wybitni artyści, pisarze oraz ludzie nauki, tacy jak Iwan Turgieniew czy Henryk Wieniawski. Wykonanie nowych ujęć w 1901 roku pozwoliło na imponującą produkcję ponad miliona butelek rocznie. W 1931 roku kurort przeszedł na własność berlińskiego towarzystwa budowlanego, a po trzech latach został odkupiony przez rząd niemiecki, zyskując bardzo wysoki statut uzdrowiska państwowego.

Powojenne losy i nowoczesna infrastruktura

Po zakończeniu działań wojennych, w 1945 roku, miejscowość uzyskała prawa miejskie. Szybko stała się główną siedzibą Państwowego Zarządu Uzdrowisk Dolnośląskich, któremu w tamtym czasie podlegały wszystkie kurorty w Sudetach. Ze względu na korzystny mikroklimat utworzono tu potężne sanatorium kolejowe oraz specjalistyczne ośrodki, w których skutecznie leczono górników chorujących na pylicę. Kurort uchodził przede wszystkim za jeden z najnowocześniejszych w kraju ośrodków leczenia chorób układu trawiennego. Po wojnie część prywatnych pensjonatów i dawne hotele zostały upaństwowione i sprawnie zamienione na ośrodki wczasowe. W 1972 roku otwarto w tutejszym parku pierwszą w kraju ścieżkę zdrowia o długości 2400 metrów z 20 stanowiskami do ćwiczeń, a w 1996 roku rozpoczęto gruntowną rewaloryzację Parku Zdrojowego.

Zabytkowe tereny zielone i architektura uzdrowiskowa

Tereny zielone są naturalnie rozsiane po całym mieście. Historyczny Park Szwedzki i Park Zdrojowy należą do największych i najpiękniejszych w całej Polsce. Rośnie w nich wiele unikalnych gatunków kwiatów, krzewów i drzew egzotycznych, które rzadko spotyka się nawet w wyspecjalizowanych ogrodach botanicznych. Ciekawym punktem widokowym zlokalizowanym na terenie parku jest zabytkowa Wieża Anny wzniesiona w 1818 roku, w pobliżu której archeolodzy odkopali ujęcie studzienne sprzed około 2 tysięcy lat. Charakterystycznym obiektem miasteczka jest pochodzący z 1894 roku kompleks hali spacerowej oraz pijalni wód mineralnych.

Do najważniejszych sanatoriów w mieście należą:

• Pionier.
• Młynarz.
• Mieszko.
• Dąbrówka.

Wydarzenia kulturalne odbywają się w pięknej, neorokokowej sali Teatru Zdrojowego. Warto wspomnieć o Białej Sali, dawnym Kursalu z lat 1855 i 1857, a także o Dworku Marii z 1847 roku. Wzrok przyciąga również oddany do użytku w 1911 roku reprezentacyjny Dom Zdrojowy, wybudowany z inicjatywy księcia Jana Henryka XV, w którym gościł między innymi Winston Churchill i cesarz Wilhelm II.

Górska okolica i popularne imprezy cykliczne

Nad całym krajobrazem uzdrowiska dominuje majestatyczny Chełmiec, który wznosi się na wysokość 851 m n.p.m. i stanowi drugi co do wysokości szczyt w paśmie, jakim są Góry Wałbrzyskie. Na jego wierzchołku od 1888 roku stoi kamienna wieża widokowa, obok której znajduje się wysoki na 48 metrów krzyż, który nocą oświetlany jest przez potężne reflektory. Miasto znane jest z organizacji wielu interesujących wydarzeń sportowych i kulturalnych, takich jak Puchar Świata w Four Crossie, Dni Szczawna-Zdroju, Międzynarodowy Festiwal Wieniawskiego czy Szczawieńskie Spotkania z Folklorem. W miejscowych zakładach skutecznie leczy się schorzenia narządu ruchu, choroby układu oddechowego, moczowego, sercowo-naczyniowego i trawiennego, a także nerwice oraz schorzenia z zakresu przemiany materii.