Cmentarz katolicki w Białej

Zaktualizowano 1 rok temu

Cmentarz parafialny pw. Opatrzności Bożej w Bielsku Białej należy do najcenniejszych i najlepiej zachowanych tego typu kompleksów w skali regionu. Wartość kompleksu wiąże się z czytelnym i nieprzekształconym historycznym układem, jak również dobrze zachowanymi zabytkowymi pochówkami, będącymi cennymi w skali regionu przykładami sztuki sepulkralnej z końca XIX i 1. połowy... ...

Data powstania obiektu: ok. 1790 r.

Opis

Cmentarz parafialny pw. Opatrzności Bożej w Bielsku Białej należy do najcenniejszych i najlepiej zachowanych tego typu kompleksów w skali regionu. Wartość kompleksu wiąże się z czytelnym i nieprzekształconym historycznym układem, jak również dobrze zachowanymi zabytkowymi pochówkami, będącymi cennymi w skali regionu przykładami sztuki sepulkralnej z końca XIX i 1. połowy XX w. Jest zarazem jedną z najważniejszych nekropolii w mieście, na której spoczywa wiele znaczących i zasłużonych osobistości związanych z historią Białej.

Cmentarz usytuowany jest w niewielkim oddaleniu na południowy wschód od śródmieścia historycznej Białej, w dzielnicy Lipnik, pomiędzy ulicą Cmentarną, Dawną i Zapolskiej. Kompleks założony jest na planie nieregularnym, zbliżonym do litery „L”, złożonym z trzech części, tj. północnej, najstarszej, na planie wydłużonego prostokąta, prostopadłej do niej partii środkowej na planie trapezu oraz jej przedłużenia od południa. Północna i środkowa partia cmentarza otoczone są wzniesionym w 2. połowie XIX w. ceglanym, tynkowanym murem, z główną, trójdzielną bramą od północy. Dodatkowo wzdłuż zachodniej granicy północnej części cmentarza oraz wzdłuż południowej granicy środkowej części znajdują się neorenesansowe, arkadowe krużganki z grobowcami. Poszczególne części cmentarza charakteryzują się odrębnym układem przestrzennym wyznaczonym za pomocą siatki alei podkreślonych szpalerami tui. Pośrodku alei głównej w północnej części cmentarza, na osi bramy głównej znajduje się kamienny krzyż erekcyjny z 2. połowy XIX w. Kolejny krzyż, pochodzący z połowy XX w., mieści się na skrzyżowaniu alei w południowej części cmentarza. Najokazalsze i najcenniejsze ze względu na wartości historyczne nagrobki, związane z osobami bialskich burmistrzów, przemysłowców i działaczy, rozmieszczone są w arkadowych krużgankach oraz wzdłuż murów ogrodzenia.  

Zabytek dostępny dla zwiedzających. Cmentarz jest otwarty codziennie.  

Źródło: zabytek.pl

Historia

Powstanie nekropolii wpisuje się w prowadzoną od końca XVIII w. m.in. ze względów sanitarnych akcję przenoszenia dotychczasowych, przepełnionych cmentarzy przykościelnych poza obszary ścisłej zabudowy miejskiej. W przypadku cmentarza parafialnego istotnym czynnikiem stał się również brak miejsca pod pochówki grupy kilkudziesięciu konfederatów barskich poległych w trakcie walk w Białej, których ostatecznie pochowano w oddalonym od dotychczasowego cmentarza parafialnego miejscu, przekształconym ok. 1790 r. w obecny cmentarz parafialny. Pierwotne założenie, ograniczone początkowo do północnej części, w kolejnych etapach zostało uporządkowane i powiększone od południa. W 2. połowie XIX w. cmentarz, rozplanowany już wówczas na planie zbliżonym do litery „L”, otoczony został istniejącym, murowanym ogrodzeniem z trójdzielną bramą główną od strony ulicy Cmentarnej, natomiast w końcu XIX w. od południa i północnego zachodu wybudowano krużganki arkadowe. W 2. połowie XX w. powiększono powierzchnię cmentarza o część południową.     

Źródło: zabytek.pl

Dane adresowe Cmentarz katolicki w Białej Cmentarna 43-382 Bielsko-Biała N49º49'5.599", E19º3'28.84"
Cechy i udogodnienia
Ogólnodostępny

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.