Kościół pw. św. Łukasza w Brzegu

Kościół pw. św. Łukasza w Brzegu to ważna zabytkowa, ewangelicka świątynia parafialna, która należy do diecezji katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Ten interesujący obiekt sakralny znajduje się w mieście Brzeg, leżącym w granicach administracyjnych, które obejmuje województwo opolskie. W przeciwieństwie do wielu innych, znacznie starszych budowli w regionie, kościół ten posiada wyjątkową i specyficzną historię, ściśle związaną z miejscową społecznością ewangelicką i trudnymi zmianami geopolitycznymi dwudziestego wieku.

Szybka budowa i początki jako świątynia staroluterska

Pierwotnie budynek ten został wzniesiony jako świątynia staroluterska. Sama decyzja o budowie zapadła pod koniec dziewiętnastego stulecia. W 1897 roku oficjalnie rozpoczęto wszystkie główne prace budowlane, które prowadzono w niezwykle wręcz imponującym i szybkim tempie. Cała inwestycja trwała zaledwie sześć miesięcy, co świadczyło o świetnej organizacji ówczesnej społeczności. Gotowy obiekt został uroczyście poświęcony 10 października 1897 roku, otrzymując wówczas swoje oficjalne wezwanie świętego Łukasza Ewangelisty.

Pamiątki trudnych czasów wojennych

Globalne konflikty zbrojne pozostawiły w murach tej budowli swój bardzo wyraźny, historyczny ślad. W czasie trwania brutalnej pierwszej wojny światowej zginęło 29 miejscowych staroluteran. Ich ofiara nie została jednak zapomniana, ponieważ w ścianę kościoła uroczyście wmurowano tablicę ku ich pamięci, którą można oglądać do dzisiaj. Zaraz po zakończeniu tego wielkiego konfliktu, miejscowa parafia wzbogaciła się o cenne instrumenty. Świątynia otrzymała dwa nowe, solidne staliwne dzwony, które zostały precyzyjnie odlane w 1919 roku w renomowanym zakładzie produkcyjnym Bochumer Verein.

Losy luteran w realiach powojennych

Po 1945 roku miasto jako tak zwane ziemie zachodnie i odzyskane na nowo powróciło do terytorium państwa polskiego. To wiązało się z całkowitą zmianą lokalnych struktur wyznaniowych. Prawną i duchową opiekę nad luteranami objął oficjalnie Kościół Ewangelicko-Augsburski z siedzibą głównego konsystorza w Warszawie. Początki nowej administracji były jednak wyjątkowo trudne. Aż do 1952 roku miejscowa parafia nie posiadała na miejscu stałego proboszcza. Co dwa tygodnie do wiernych przyjeżdżał ksiądz Karol Jadwiszczok, który regularnie odprawiał skromne nabożeństwa w przycmentarnej świątyni pod wezwaniem świętej Trójcy. Sytuacja uległa nagłej zmianie, gdy ówczesne władze państwowe nakazały całkowite rozebranie tego cmentarnego kościółka. Wówczas to okoliczni luteranie zaczęli odprawiać swoje nabożeństwa w opuszczonej i mocno zdewastowanej po wojnie świątyni staroluterskiej św. Łukasza, przywracając jej powoli funkcje sakralne.

Kształtowanie się opieki duszpasterskiej nad parafią

Z czasem sytuacja organizacyjna kościoła uległa znaczącej poprawie. Pierwszym stałym proboszczem mianowano księdza Stanisława Żwaka, który w początkowym okresie jeszcze jako student teologii aktywnie wspomagał w pracy duszpasterskiej księdza Jadwiszczoka. Zaraz po swojej oficjalnej ordynacji został on ostatecznie ustanowiony głównym administratorem parafii w Brzegu oraz Kłodzku. Warto zaznaczyć, że duchowny ten na co dzień mieszkał i funkcjonował w miejscowości Lewin Brzeski. W późniejszych dziesięcioleciach, aż do 1999 roku, parafia była obsługiwana przez księdza Mariana Niemca, dojeżdżającego tu systematycznie z miasta Opole. Dopiero od 1999 roku parafia w pełni się usamodzielniła i posiada od tego czasu swojego własnego, rezydującego na miejscu duszpasterza, który regularnie dba o lokalną wspólnotę wiernych oraz historyczny budynek.