Zespół Klasztorny Bonifratrów w Cieszynie

Historia cieszyńskiego klasztoru zaczęła się w 1694 r., kiedy to marszałek polny cieszyński Adam Borek – spodziewając się rychłej śmierci – zapisał w testamencie swoje posiadłości wrocławskim Bonifratrom, zobowiązując ich do wybudowania w Cieszynie szpitala, w którym znajdą pomoc i opiekę mieszkańcy okolicznych miejscowości, zwłaszcza najubożsi. Wówczas rozpoczęto budowę klasztoru, kościoła i szpitala na 12 lóżek, którą kierował ojciec Klemens Mentzl. Projekt przygotował wrocławski architekt Michał Klein. Bracia sprowadzili się do Cieszyna już w 1700 r. Sama budowa, rozpoczęta w 1697 r., została natomiast ukończona w 1718 r. W 1719 r. bracia założyli funkcjonującą do dziś aptekę. Leżący poza murami miejskimi kościół szczęśliwie uniknął katastrofalnych pożarów miasta.

W okresie Rzeczypospolitej i przez cały czas zaborów konwent należał do prowincji austriackiej.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i reaktywowaniu w 1922 r. prowincji polskiej przeorem klasztoru został Michał Buhl, który przejął klasztor od prowadzących go dotychczas braci Czechów. Od razu przystąpił on do koniecznego remontu i modernizacji zabytkowego gmachu, uzupełnienia wyposażenia szpitala oraz zagospodarowania zaniedbanego i zdewastowanego w czasie działań wojennych klasztornego majątku. Zajął się również uporządkowaniem bogatego archiwum i biblioteki.

Rozwój cieszyńskiego szpitala i konwentu przerwał wybuch II wojny światowej. W listopadzie 1939 r. Niemcy zlikwidowali szpital i nakazali braciom opuszczenie klasztoru w ciągu trzech dni. W bonifraterskim kościele odprawiono ostatnią mszę św., a Najświętszy Sakrament przeniesiony został do kościoła parafialnego. W opuszczonym przez braci klasztorze zorganizowano obóz dla Niemców z Wołynia i Besarabii, później była tu siedziba miejscowej Hitlerjugend i koszary dla wojska. W kościele wyświetlano filmy propagandowe.

Po wojnie bracia powrócili do Cieszyna i zaczęli od podstaw organizować swoją działalność. Po dokonaniu niezbędnych remontów w lipcu 1946 r. odbyło się poświęcenie uruchomionej części szpitala i apteki, a kościół znów wypełnili wierni. Wielkie zasługi w tym pierwszym najtrudniejszym dla klasztoru okresie położyli ojcowie Metody Cichy i Salezy Jasik.

W 1950 r. apteka i gospodarstwo zostały upaństwowione, szpital zaś, po podpisaniu umowy z „Caritasem”, został przekształcony w Dom Pomocy Społecznej, w którym przebywało 120 pensjonariuszy.

W 1968 r. przeor Roman Dziekan przeprowadził generalny remont klasztoru. W zaadoptowanych do tego celu pomieszczeniach znalazł swoje miejsce nowicjat przeniesiony z krakowskiego konwentu w 1973 r., który funkcjonował tutaj do 1994 r.

Źródło: peuk.fiiz.pl