Krzyż przydrożny nad Wigrami





Krzyż przydrożny nad Wigrami to wyjątkowy pomnik pamięci stojący na wysokim brzegu Zatoki Krzyżańskiej jeziora Wigry. Drewniany, monumentalny krzyż upamiętnia dramatyczne wydarzenia z 23 czerwca 1944 roku, kiedy to wieś Czerwony Krzyż została całkowicie spalona przez Niemców w odwecie za potyczkę z partyzantami.
Historia tragicznego dnia
O świcie 23 czerwca 1944 roku wieś została otoczona przez niemiecką grupę Einsatzgruppen wspieraną przez ukraińskich kolaborantów. Mieszkańców wypędzono z domów – dzieci i osoby starsze zamknięto w budynkach, resztę wywieziono do Starego Folwarku. Następnie dokonano grabieży mienia, po czym padł rozkaz spalenia wsi. Z 45 osób wywiezionych do więzień i obozów koncentracyjnych zginęło 21, a z 43 gospodarstw ocalało jedynie 5.
Symboliczna instalacja pamięci
Krzyż, zaprojektowany przez Gustawa Zemłę i Zdzisława Jaroszka, otoczony jest kamieniami, głazami i siedmioma grubymi słupami, na których umieszczono autentyczne elementy wyposażenia dawnych gospodarstw – fragmenty żaren, sierpy, kosy, podkowy, łańcuchy i inne przedmioty codziennego użytku. Całość tworzy sugestywną instalację przestrzenną, oddającą hołd ofiarom i przypominającą o tragedii.
Miejsce wśród natury i pamięci
Krzyż znajduje się nad zatoką, w miejscu dawnej bindugi, skąd rozciąga się widok na jezioro Wigry. Obok znajduje się parking Czerwony Krzyż, a w pobliżu – plaża, co pozwala połączyć wizytę w tym miejscu pamięci z odpoczynkiem nad wodą.
Znaczenie dla regionu
Krzyż przydrożny nad Wigrami jest nie tylko miejscem historycznym, ale i punktem edukacyjnym, przypominającym o trudnych losach mieszkańców Suwalszczyzny. To obowiązkowy przystanek dla turystów zainteresowanych historią II wojny światowej i lokalnym dziedzictwem.
Inne obiekty znajdujące się w:
Wigierski Park Narodowy
- Dyrekcja Wigierskiego Parku Narodowego
- Jezioro Mulaczysko
- Jezioro Suchar Wielki
- Jezioro Wigry
- Kąpielisko PTTK w Starym Folwarku
- Kąpielisko w Kruszniku
- Krzyż przydrożny nad Wigrami
- Muzeum Wigier im. Alfreda Lityńskiego
- Obeliks Jana Pawła II w Wigrach
- Parking – przy „rondzie"
- Parking Bartny Dół
- Parking Bryzgiel
- Parking Czerwony Folwark
- Parking Czerwony Krzyż
- Parking Krzywe
- Parking Leszczewek
- Parking Lipowe
- Parking Monkinie
- Parking Piaski
- Parking przy Muzeum Wigier
- Parking przy półwyspie Łysocha
- Parking Samle
- Parking w Kruszniku
- Parking Wysoki Most
- Parking Zakąty
- Platforma widokowa Bartny Dół
- Platforma widokowa na jezioro Długie
- Platforma widokowa Słupie
- Platforma widokowa Słupie II
- Platforma widokowa Słupie III
- Platforma widokowa Suchar Wielki
- Platforma widokowa Wigry
- Plaża Krzywe
- Plaża Piaski
- Plaża pod Czerwonym Krzyżem
- Plaża Słupiańska
- Plaża w Bryzglu
- Plaża w Starym Folwarku
- Pokamedulski Klasztor w Wigrach
- Pole namiotowe "Bindużka"
- Pole namiotowe "Gremzdówka"
- Pole namiotowe „Jastrzęby”
- Przystań Marina Wigry
- Punkt widokowy Binduga
- Punkt widokowy Bryzgiel
- Punkt widokowy Powały
- Ścieżka edukacyjna "Jeziora"
- Ścieżka edukacyjna "Las"
- Ścieżka edukacyjna "Puszcza"
- Ścieżka edukacyjna "Samle"
- Ścieżka edukacyjna "Suchary"
- Ścieżka edukacyjna „Płazy”
- Ścieżka spacerowa "Dąbek"
- Szlak "Nad sucharami"
- Szlak „Nad Czarną Hańczą”
- Szlak kajakowy Czarnej Hańczy
- Szlak Krzywe - Gawrych Ruda
- Szlak Śladami Lityńskiego
- Szlak Stary Folwark - Nowa Wieś
- Wieża widokowa w Kruszniku
- Wieża widokowa w Leszczewku
- Wieża widokowa w Starym Folwarku
- Wigierska Kolej Wąskotorowa
- Wystawa etnograficzna Wigierskiego Parku Narodowego
- Wystawa Rybacka WPN