Wigierski Park Narodowy





















Wigierski Park Narodowy to prawdziwa perła krajobrazowa i przyrodnicza Polski, położona w północno-wschodniej części kraju. Jest to jeden z największych parków narodowych, słynący z niezwykłego bogactwa jezior, malowniczych lasów i unikalnych ekosystemów. Oficjalnie powołany 1 stycznia 1989 roku, stanowi piętnasty z kolei park narodowy w Polsce, zajmując obecnie powierzchnię ponad 15 000 hektarów.
Położenie i krajobraz
Wigierski Park Narodowy rozciąga się na północnym skraju Puszczy Augustowskiej, jednego z największych kompleksów leśnych w Polsce. Geograficznie leży w granicach Pojezierza Litewskiego, obejmując fragmenty Pojezierza Zachodniosuwalskiego, Pojezierza Wschodniosuwalskiego i Równiny Augustowskiej. Siedziba Parku znajduje się w malowniczej miejscowości Krzywe.
Krajobraz Parku jest unikalny w skali Polski, ukształtowany przez ostatnie zlodowacenie. Charakteryzuje się licznymi jeziorami o różnorodnym kształcie, powierzchni i głębokości. Łącznie na terenie Parku znajduje się 42 jeziora, których łączna powierzchnia przekracza 28 km². Dominują tu również mszyste lasy iglaste, głównie sosnowo-świerkowe, zajmujące około 63% powierzchni Parku. Wody stanowią 19%, a grunty rolnicze i tereny zurbanizowane odpowiednio 15% i 3%.
Hydrologia
Sercem Parku i jego głównym elementem krajobrazowym jest jezioro Wigry. To największe, najgłębsze i najbardziej atrakcyjne jezioro w Parku, o powierzchni 2187 ha i maksymalnej głębokości 73 metrów. Jezioro Wigry wraz z mniejszymi, przyległymi akwenami tworzy złożony zespół ekosystemów wodnych.
Charakterystyczną cechą hydrologiczną Parku są suchary – dystroficzne jeziora śródleśne, otoczone mszarem torfowcowym, z kwaśną wodą bogatą w substancje humusowe. Są one prawdziwą osobliwością regionu. Główną rzeką Parku jest Czarna Hańcza, która przepływa przez jezioro Wigry i stanowi popularny szlak kajakowy, ceniony przez miłośników aktywnego wypoczynku.
Flora i fauna:
Wigierski Park Narodowy to obszar o niezwykłej różnorodności biologicznej. Odnotowano tu blisko 800 gatunków roślin naczyniowych, ponad 200 gatunków mchów i wątrobowców, oraz około 300 gatunków porostów. Szczególnie cennymi elementami flory są storczyki – w Parku występuje aż 22 gatunki, w tym krytycznie zagrożony miodokwiat krzyżowy i kukuczka kapturkowata. Realizowane są projekty mające na celu ochronę i przesiedlenie tych rzadkich gatunków.
Fauna Parku jest równie imponująca. Stwierdzono tu około 300 gatunków kręgowców, w tym 32 gatunki ryb, 12 gatunków płazów, 5 gatunków gadów, 205 gatunków ptaków oraz 46 gatunków ssaków. Ponad 82% gatunków kręgowców podlega ochronie gatunkowej, co świadczy o ich wyjątkowym znaczeniu.
Szczególną uwagę poświęca się ochronie bobrów, które dzięki wprowadzonej w Parku ochronie gatunkowej i utworzeniu rezerwatów, dynamicznie zwiększyły swoją populację na Suwalszczyźnie. W Parku działa również wylęgarnia ryb w Tartaku, która produkuje materiał zarybieniowy, wspierając populacje sielawy, siei i szczupaka w jeziorach regionu.
Siedziba Wigierskiego Parku Narodowego: Krzywe 82, 16-402 Suwałki
Źródło: wigpn.gov.pl; wikipedia.pl
Idea objęcia ochroną przyrody rejonu Wigier sięga początków XX wieku. Już w 1921 roku Kazimierz Kulwieć, a w 1924 roku Bolesław Hryniewiecki i Alfred Lityński, opracowali projekty rezerwatów, które miały chronić jezioro Wigry i otaczające je lasy. Choć te pierwsze inicjatywy nie zostały w pełni zrealizowane, przyczyniły się do powstania Stacji Hydrobiologicznej nad brzegami Wigier, co z kolei przyniosło jezioru rozgłos na arenie światowej hydrobiologii.
Rzeczywiste działania ochronne rozpoczęto w latach 50. XX wieku, koncentrując się na ochronie bobrów, które migrowały z terenów Związku Radzieckiego. Powstały wtedy rezerwaty takie jak "Ostoja bobrów Stary Folwark" (1959) i "Ostoja bobrów Zakąty" (1961). W 1970 roku utworzono niewielki rezerwat „Wądołek” dla ochrony dystroficznego jeziorka z pływającymi wyspami torfowymi.
Przełomowym momentem było włączenie jeziora Wigry do międzynarodowego „Projektu Aqua” w latach 70., mającego na celu inwentaryzację i ochronę najcenniejszych akwenów świata. W 1976 roku powołano Wigierski Park Krajobrazowy, co było znaczącym krokiem w kierunku pełniejszej ochrony. Działania zmierzające do przekształcenia parku krajobrazowego w narodowy rozpoczęły się w 1982 roku, prowadząc do ostatecznego utworzenia Wigierskiego Parku Narodowego w 1989 roku.
Wigierski Park Narodowy jest doskonale przygotowany na przyjęcie turystów, oferując szeroki wachlarz atrakcji i udogodnień. Wyznaczono tu 190 km szlaków lądowych do turystyki pieszej i rowerowej, a także udostępniono jeziora i rzeki do uprawiania turystyki wodnej. Można tu pływać kajakiem, łodzią wiosłową, żaglówką, a nawet skorzystać ze statku spacerowego na jeziorze Wigry.
Dla miłośników natury i edukacji, Park oferuje liczne ścieżki edukacyjne takie jak „Las”, „Suchary”, „Płazy”, „Jeziora” i „Puszcza”. Dostępne są również pola namiotowe i plaże. Warto odwiedzić Muzeum Wigier, wystawę przyrodniczą w budynku dyrekcji Parku, wystawę etnograficzną „Ocalić od zapomnienia” oraz rybacką „Historia i tradycje rybołówstwa”.
Wędkowanie na wodach Parku jest możliwe po wykupieniu licencji i z zachowaniem określonych zasad, takich jak zakaz połowów suma, siei, troci jeziorowej i pstrąga potokowego, a także ograniczenia dotyczące szczupaka. Należy pamiętać o przepisach ochrony przyrody, w tym o zakazie wpływania w strefy szuwarów i płoszenia zwierząt. Sezon turystyczny na wodach trwa od 1 maja do 31 października.
Wigierski Park Narodowy to idealne miejsce dla każdego, kto pragnie zanurzyć się w dziką, nieskażoną przyrodę, podziwiać malownicze krajobrazy polodowcowe i aktywnie spędzić czas na łonie natury.
W Wigierskim Parku Narodowym obowiązuje posiadanie karty wstępu. Dotyczy to obszarów objętych ochroną ścisłą lub czynną (również płynąc kajakiem, statkiem i jadąc kolejką wąskotorową). Karta wstępu do WPN uprawnia do wejścia na szlaki turystyczne, ścieżki edukacyjne i przebywania na udostępnionych wodach parku.
Karty wstępu do nabycia w:
- w sklepie internetowym: https://wpn.eparki.pl
- Augustów
Przedsiębiorstwo Turystyczne SZOT, ul. Konwaliowa 2, 87 643 43 99 - Bryzgiel
Leśniczówka Powały, Bryzgiel 41, 507 168 864, 510 992 685 - Burdeniszki
STRUMYK spływy kajakowe, Burdeniszki 1, 507 683 023 - Cimochowizna
OSADA NA CYPLU, Cimochowizna 11, 730 539 128, [email protected], www.osadanacyplu.pl - Czerwony Folwark
1. WYSTAWA RYBACKA WPN (od czerwca do września w godzinach 9-17),
2. SIEDLISKO POD KRUKIEM, Czerwony Folwark 1. 501 056 018, [email protected], www.facebook.com/siedlisko-pod-krukiem - Gawrych Ruda
1. Młodzieżowy Ośrodek Wypoczynkowy, Gawrych Ruda 104, 87 56 39 312, 600 048 112.
2. U JAWORA, Gawrych Ruda 40B, 691 727 865, [email protected], https://www.facebook.com/UJawora/
3. Rezydencja NAD WIGRAMI, Gawrych Ruda 18, 604 470 167, [email protected] , http://www.nadwigrami.info/ - Huta
FOLWARK HUTTA, Huta 7, 16-402 Suwałki, 515-269-875 , [email protected], www.hutta.pl - Krzywe
1. CIT WPN, Krzywe 82, 87 56 32 568, 87 56 32 562, 510 992 672; e-mail: [email protected]
2. Parking przy dyrekcji Wigierskiego Parku Narodowego, Krzywe 82, maj – czerwiec (weekendy), lipiec – sierpień – codziennie, wrzesień (weekendy)
3. Leśniczówka Krzywe, Krzywe 50, 510 007 813 - Leszczewek
1. Leśniczówka Leszczewek, Leszczewek 40, 510 992 678
2. Piotr Łukowski, Leszczewek 31, 606 887 611, [email protected]
3. SIEDLISKO LESZCZEWEK, Leszczewek 37, tel. 515 345 279, 503 323 082; [email protected] , http://www.siedliskoleszczewek.pl/ - Maćkowa Ruda
1. Leśniczówka WPN (pokoje gościnne), Maćkowa Ruda, 609 568 434
2. Pole namiotowe WPN „Za szkołą” lipiec – sierpień – codziennie, 510 992 672
3. KAM – KAJAKI, Maćkowa Ruda 11, 505 615 799
4. AS TOUR, Maćkowa Ruda 42, 606 797 631
5. HOBBIT, Maćkowa Ruda 39, 602 311 098 - Mikołajewo
1. LEŚNICZÓWKA WPN, Mikołajewo, 605676 780, 510 992 692
2. GOSPODARSWO AGROTURYSTYCZNE Jurkun Zbigniew, Mikołajewo 37a, - Nowa Wieś
Gospodarstwo Agroturystyczne PONDEROSA, Nowa Wieś 15 B, 512 258 373, - Płociczno–Tartak
WIGIERSKA KOLEJ WĄSKOTOROWA, Płociczno–Tartak 40, 87 563 92 63, 697 075 906, 603 165 390, [email protected], http://augustowska.pl/ - Słupie
LEŚNICZÓWKA SŁUPIE, 510 992 682 - Stary Folwark
1. MUZEUM WIGIER, Stary Folwark 50, 87 563 01 52
2. PTTK Wypożyczalnia, Stary Folwark 50, 515 036 082, 513 757 103
3. CAMPER PARK, Stary Folwark55c, 502 024 282
4. PRZYSTAŃ, Stary Folwark 55d, 602 230 106 - Studziany Las
„Majorka nad Czarną Hańczą” Studziany Las, 663 171718 - Wigry
1. ŻEGLUGA WIGIERSKA – statek Kameduła, przystań żeglugi Wigry 11, [email protected]; tel. 690 016 141, www.statekwigry.pl; www.zeglugawigierska.pl
2. POKAMEDULSKI KLASZTOR, Wigry 11, 87 566 24 99
3. A KAJAK, U HALINY, Wigry 12, 504 065 610 - Wysoki Most
Leśniczówka Wysoki Most, 510 992 688, 506 518 827 - Zakąty
Pole namiotowe JASTRZĘBY, 601 717 887 (czerwiec - wrzesień)
Do największych atrakcji Parku należą:
1. Ścieżki edukacyjne
2. Szlaki piesze
- Śladami Lityńskiego
- Nad sucharami
- Stary Folwark - Nowa Wieś
- Krzywe-Gawrych Ruda
- Nad czarną Hańczą
- Ścieżka spacerowa "Dąbek"
3. Szlak kajakowy
4. Muzeum Wigier w Starym Folwarku
5. Wigierska Kolej Wąskotorowa
Parkingi Wigierskiego Parku Narodowego:
- Krzywe – przy dyrekcji WPN (płatny w sezonie letnim).
- Stary Folwark – przy Muzeum Wigier (bezpłatny dla gości muzeum).
- Nowa Wieś – początek ścieżki "Samle".
- Czerwony Folwark - wystawa rybacka.
- Wysoki Most – przy leśniczówce.
- Piaski.
- Czerwony Krzyż – nad zatoką Krzyżańską jeziora Wigry.
- Lipowe – przy leśniczówce.
- Pole namiotowe „Jastrzęby”.
- Zakąty – koło przystani wędkarskiej.
- Krusznik – przy wieży widokowej.
- Monkinie – koło cmentarza.
- Bryzgiel – naprzeciw leśniczówki Powały.
- Bartny Dół – przy przystanku kolejki wąskotorowej.
- Binduga – przy dojściu do punktu widokowego i przystanku kolejki wąskotorowej o tej samej nazwie.
- Słupie – przy półwyspie Łysocha nad Zatoką Słupiańską jeziora Wigry.
- Słupie – przy „rondzie".
- Leszczewek – przy leśniczówce.
Do obiektu przynależą:
- Dyrekcja Wigierskiego Parku Narodowego
- Jezioro Mulaczysko
- Jezioro Suchar Wielki
- Jezioro Wigry
- Kąpielisko PTTK w Starym Folwarku
- Kąpielisko w Kruszniku
- Krzyż przydrożny nad Wigrami
- Muzeum Wigier im. Alfreda Lityńskiego
- Obeliks Jana Pawła II w Wigrach
- Parking – przy „rondzie"
- Parking Bartny Dół
- Parking Bryzgiel
- Parking Czerwony Folwark
- Parking Czerwony Krzyż
- Parking Krzywe
- Parking Leszczewek
- Parking Lipowe
- Parking Monkinie
- Parking Piaski
- Parking przy Muzeum Wigier
- Parking przy półwyspie Łysocha
- Parking Samle
- Parking w Kruszniku
- Parking Wysoki Most
- Parking Zakąty
- Platforma widokowa Bartny Dół
- Platforma widokowa na jezioro Długie
- Platforma widokowa Słupie
- Platforma widokowa Słupie II
- Platforma widokowa Słupie III
- Platforma widokowa Suchar Wielki
- Platforma widokowa Wigry
- Plaża Krzywe
- Plaża Piaski
- Plaża pod Czerwonym Krzyżem
- Plaża Słupiańska
- Plaża w Bryzglu
- Plaża w Starym Folwarku
- Pokamedulski Klasztor w Wigrach
- Pole namiotowe "Bindużka"
- Pole namiotowe "Gremzdówka"
- Pole namiotowe „Jastrzęby”
- Przystań Marina Wigry
- Punkt widokowy Binduga
- Punkt widokowy Bryzgiel
- Punkt widokowy Powały
- Ścieżka edukacyjna "Jeziora"
- Ścieżka edukacyjna "Las"
- Ścieżka edukacyjna "Puszcza"
- Ścieżka edukacyjna "Samle"
- Ścieżka edukacyjna "Suchary"
- Ścieżka edukacyjna „Płazy”
- Ścieżka spacerowa "Dąbek"
- Szlak "Nad sucharami"
- Szlak „Nad Czarną Hańczą”
- Szlak kajakowy Czarnej Hańczy
- Szlak Krzywe - Gawrych Ruda
- Szlak Śladami Lityńskiego
- Szlak Stary Folwark - Nowa Wieś
- Wieża widokowa w Kruszniku
- Wieża widokowa w Leszczewku
- Wieża widokowa w Starym Folwarku
- Wigierska Kolej Wąskotorowa
- Wystawa etnograficzna Wigierskiego Parku Narodowego
- Wystawa Rybacka WPN