Bastion św. Rocha na Jasnej Górze

Nr w rejestrze zabytków:
83 z 14/11.1947, 1198/72 z 20.12.1972; 12/78 z 17.02.1978
Historyczna nazwa: Bastion Morsztynów na Jasnej Górze
Data powstania obiektu: 1631–1636 r.

Bastion św. Rocha (zwany też od swoich fundatorów bastionem Morsztynów) jest miejscem, w którym mieści się najnowsza i najnowocześniejsza ekspozycja skarbów sztuki wotywnej na Jasnej Górze. Sama budowla stanowi jeden z czterech potężnych bastionów jasnogórskiej twierdzy, który usytuowany jest od północno-zachodniej strony Sanktuarium. 
W Bastionie zorganizowana jest od 2006 r. wystawa stała pn. „Bogurodzica. Splendor Rzeczypospolitej Obojga Narodów”. Ekspozycja, urządzona z wykorzystaniem najnowocześniejszych technik spotykanych w muzealnictwie, obejmuje zabytki powstałe do końca XVIII w., w tym:

  • zbiór zabytkowej broni z epok nawiązujący do funkcjonowania na Jasnej Górze garnizonu wojskowego;
  • grupę cennych wyrobów orientalnych, m.in. trofeów bitwy pod Wiedniem w 1683 r., ofiarowanych na Jasną Górę przez rodzinę króla Jana III Sobieskiego;
  • pięć buław – insygniów władzy dawnych polskich hetmanów oraz szablę ofiarowaną przez króla Stefana Batorego;
  • dzieła rzemiosła artystycznego, malarstwa i rzeźby, naczynia liturgiczne, plakiety wotywne oraz cenne tkaniny obiciowe i gobeliny;
  • wystawy czasowe dotyczące dziejów Polski Ludowej i „Solidarności”, w tym m.in. dary wotywne Lecha Wałęsy, wystawa poświęcona ks. Jerzemu Popiełuszce i inne.

Projektantami ekspozycji są architekci Jan Boguszewski i Stratos Gafos. Realizacja przedsięwzięcia nie byłaby możliwa bez fundatora, dr Jana Kulczyka, który ją w całości sfinansował. 
Aktualnie trwają prace nad urządzeniem ekspozycji w drugiej przestrzeni Bastionu – w galerii znajdującej się pomiędzy murami twierdzy z lat 1631–1636, a tymi, które zbudowano już po potopie. Znajdzie się tu ekspozycja obrazująca dzieje walki i martyrologii Polaków w okresie zaborów i w XX w. – aż po czasy „Solidarności” (obecnie w formie wystaw czasowych).

Źródło: peuk.fiiz.pl

Decyzja o wzniesieniu zabudowań fortyfikacyjnych na Jasnej Górze zapadła w 1620 r., za czasów króla Zygmunta III Wazy, gdy pobliski Śląsk znalazł się w poważnym zagrożeniu w związku z działaniami wojny trzydziestoletniej. Ich budowa rozpoczęła się w 1624 r., a prace zakończyły się w 1652 r. W narożach twierdzy zbudowano cztery potężne wieloboczne bastiony, w tym Bastion św. Rocha, który został wzniesiony w latach 1631–1636 wg projektu wybitnego inżyniera wojskowego i architekta Andrea dell’Aqua. W latach 1674–1745 zabudowania twierdzy poddane zostały rozbudowie, mającej na celu ich wzmocnienie. Unowocześnione wówczas fortyfikacje jasnogórskie wytrzymały kilka oblężeń w XVIII w., ale na początku XIX w. straciły swoje znaczenie militarne, co zbiegło się z rozbiorami Polski. Od tamtej pory stanowią one cenne zabytki sztuki obronnej dawnych wieków. 

Na początku lat 90. XX w. podczas prac remontowych prowadzonych w Bastionie św. Rocha odkryto, iż pod zewnętrznymi murami bastionu, wzniesionymi w latach 1678–1681, znajdują się inne, pochodzące z czasów budowy najstarszej twierdzy w latach 1631–1636. Udało się odsłonić i pokazać ściany pamiętające czasy oblężenia szwedzkiego w 1655 r. – na murach tych do dziś widać ślady szwedzkich kul armatnich. 

Z uwagi na fakt, iż to właśnie w Bastionie św. Rocha zachowały się nienaruszone wszystkie ważne elementy XVII-wiecznych fortyfikacji, podjęto decyzję o jego wyremontowaniu i udostępnieniu dla zwiedzających. Zdecydowano także, iż zostanie one przeznaczony na cele muzealne i będzie służył jako kolejna przestrzeń wystawiennicza na Jasnej Górze. Uroczyste otwarcie pierwszej części stałej ekspozycji muzealnej w Bastionie miało miejsce w 2006 r.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Zaktualizowano 2 miesiące temu

Dane teleadresowe

Kordeckiego 2
42-225 Częstochowa
place
50.813438, 19.095997Skopiowano do schowka
N50º48'48.377", E19º5'45.589"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Możliwość zwiedzania
Miejsce/obiekt, który jest udostępniany do zwiedzania.
Ogólnodostępny
Obiekt ogólnodostępny dla wszystkich w określonych dniach i godzinach. (np. instytucja publiczna lub kościół czynne w określonych godzinach).
Wstęp bezpłatny

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.