Zabudowania Uzdrowiska w Goczałkowicach-Zdroju

Nr w rejestrze zabytków:
A/1464/92 z 07.05.1992
Data powstania obiektu: II poł. XIX w.
Zabudowania nadal czynnego uzdrowiska pochodzą z II poł. XIX w. Należą do nich: wzniesiony w stylu architektury parkowej w 1862 r. budynek pijalni wód, neobarokowy budynek administracji z 1880 r. oraz pawilony „Wrzos” z 1874 r. i „Górnik” z 1897 r.

Uzdrowisko Goczałkowice-Zdrój jest rozbudowanym, posiadającym pełną infrastrukturę leczniczą i techniczną zakładem opieki zdrowotnej. Składa się na niego kompleks ośrodków Wojewódzkiego Ośrodka Reumatologiczno-Rehabilitacyjnego, w którego skład wchodzą: Szpital Reumatologiczno-Rehabilitacyjny, Szpital Uzdrowiskowy dla Dzieci „Stokrotka”, Sanatorium Rehabilitacyjne dla Dorosłych, Zakład Przyrodoleczniczy, Przychodnia Uzdrowiskowa oraz Zakład Diagnostyki. Ośrodek specjalizuje się m.in. w leczeniu chorób narządu ruchu, laryngologicznych oraz zajmuje się także rehabilitacją osób z cukrzycą.

Niewątpliwe walory lecznicze uzdrowiska uatrakcyjnia samo jego otoczenie, którego historia zaczęła się ponad 150 lat temu. Kompleks składa się bowiem zarówno z obiektów zbudowanych współcześnie, jak i obiektów zabytkowych, do których należą:

  • wzniesiony w 1862 r. budynek pijalni wód leczniczych, o drewnianej konstrukcji ryglowej, w stylu architektury parkowej;
  • wybudowany w 1880 r. neobarokowy dawny hotel „Prezydent” („Cesarski”) – obecnie siedziba administracji;
  • pochodzący z 1874 r. pawilon zdrojowy „Wrzos”, wzniesiony z drewna w konstrukcji muru pruskiego;
  • pawilon „Modrzew”, wzniesiony z czerwonej cegły na wysokiej, kamiennej podmurówce, z betonowymi nadprożami i wstawkami muru pruskiego;
  • wzniesiony w 1897 r. z czerwonej cegły na podmurówce kamiennej pawilon Spółki Brackiej „Górnik” – obecnie siedziba biblioteki i Gminnego Ośrodka Kultury.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Początek rozwoju goczałkowickiego uzdrowiska przypada na II poł. XIX w. W 1856 r. Rząd Pruski, podczas poszukiwań soli, odkrył bowiem tutaj bogate złoża solanki o dużych wartościach leczniczych. Pierwsze obiekty uzdrowiskowe zostały wzniesione w latach 1860–1862 z inicjatywy pszczyńskiego lekarza, chirurga i położnika – A. Baebla, budowniczego W. Czecha oraz dwóch kupców H. Schillera i J. Lustiga. Powstały wówczas: łazienki, dom zdrojowy, pijalnia wód i pensjonat. W pijalni, całej z drewna, ozdobionej perłowymi inkrustracjami, mieścił się marmurowy basen osadzony na kamiennych postumentach. Z niego efektownymi przewodami przepływała solanka, którą dowolnie czerpać mogli kuracjusze. Pijalnia połączona była z domem zdrojowym krytym deptakiem o długości 88 m. Pierwszy sezon kuracyjny zaczął się w maju 1862 r. Do Goczałkowic przyjechało wówczas 262 kuracjuszy, którzy pragnęli leczyć tutaj swoje dolegliwości reumatyczne.  

Szybki rozwój uzdrowiska związany był przede wszystkim z wybudowaniem nowej linii kolejowej, przebiegającej przez Goczałkowice, biegnącej na trasie: Wrocław - Vossowska - Tarnowskie Góry - Bytom - Szopienice - Murcki - Pszczyna - Dziedzice, która znacznie poprawiła jego dostępność komunikacyjną.

Dobrą passę w rozwoju uzdrowiska przerwał jednak wybuch I wojny światowej. W czasie jej trwania budynki zdrojowe wykorzystywane były przez wojsko, a po III powstaniu śląskim urządzono w nich obóz dla uchodźców z Opolszczyzny i Czech. Działania wojenne spowodowały więc znaczne uszkodzenia kompleksu zdrojowego. Po przyłączeniu tej części Śląska do Polski należące wówczas do J. Skarbka uzdrowisko reaktywowano, jego znaczenie było jednak znacznie mniejsze niż przed wojną. Sytuacja uległa poprawie, gdy nowi właściciele wyremontowali i zmodernizowali zniszczone budynki, podnosząc jednocześnie standard świadczonych tutaj usług. Z roku na rok liczba przyjeżdżających kuracjuszy ponownie zaczęła wzrastać. W 1932 r. zmianie uległa nazwa wsi na Goczałkowice-Zdrój. 

Po raz kolejny dobrą passę w rozwoju uzdrowiska przerwała II wojna światowa, podczas której jego obiekty zostały zamienione na szpital wojskowy. Tym razem powojenne zniszczenia były tak wielkie, że istniało zagrożenie likwidacji zdroju, która ostatecznie nastąpiła w 1953 r. Kompleks udało się jednak ocalić dzięki decyzji Wydziału Zdrowia Wojewódzkiej Rady Narodowej, powołującej w Goczałkowicach Wojewódzki Szpital Przeciwreumatyczny, przekształcony później w Wojewódzki Ośrodek Reumatologiczno-Rehabilitacyjny. W kolejnych latach wyremontowano poszczególne obiekty kompleksu zdrojowego, wybudowano ponadto sanatorium dziecięce „Stokrotka” (burząc niestety w 1968 r. zabytkowy budynek prewentorium zwany „Bethesda”), a w 1980 r. oddano do użytku nowy zakład przyrodoleczniczy, uważany wówczas za jeden z najpiękniejszych w Polsce.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Zaktualizowano 2 miesiące temu

Dane teleadresowe

Uzdrowiskowa
43-230 Goczałkowice-Zdrój
place
49.938019, 18.979037Skopiowano do schowka
N49º56'16.868", E18º58'44.533"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Możliwość zwiedzania
Miejsce/obiekt, który jest udostępniany do zwiedzania.
Tylko z zewnątrz
Obiekt dostępny do zwiedzenia tylko z zewnątrz.
Wstęp bezpłatny
Dostęp 24h/7
Obiekt publiczny, dostępny dla wszystkich 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu (np. pomnik w parku, przydrożny krzyż itp.).

Inne w kategorii: Architektura To najbliższe atrakcje w tej samej kategorii.

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.