Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu

Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu to ważna placówka kulturalna, pełniąca na co dzień funkcję jednostki organizacyjnej powiatu inowrocławskiego. Zlokalizowana w regionie, jakim jest województwo kujawsko-pomorskie, stawia sobie za główny cel gromadzenie, ścisłą ochronę oraz popularyzację dziedzictwa historycznego i kulturowego. Szczególne miejsce w muzealnych zbiorach zajmują unikalne pamiątki związane z życiem oraz wybitną twórczością patrona – poety okresu Młodej Polski.

Początki działalności muzealnej w dwudziestoleciu międzywojennym

Pierwsze inicjatywy mające na celu utworzenie przestrzeni wystawienniczej w mieście narodziły się jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym. W 1927 roku z inicjatywy Akademickiego Koła Kujawian, prężnie działającego przy Uniwersytecie Poznańskim, w Szymborzu otwarta została kameralna izba muzealna w całości poświęcona Janowi Kasprowiczowi. Na jej historyczną siedzibę przeznaczono prywatny dom siostry twórcy, Anny Rolirad. Zaledwie dwa lata później, w 1929 roku, przy ulicy Dworcowej 15 uroczyście zainaugurowano działalność Muzeum Lotniczo-Gazowego, które było prowadzone przez Ligę Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.

W 1930 roku lokalny zarząd oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego wystąpił z formalną inicjatywą utworzenia Muzeum Regionalnego Kujaw Zachodnich. Rok później na powołanie tej placówki oficjalną zgodę wyraził ówczesny wojewoda poznański, Roger Adam Raczyński. Opracowano bardzo szczegółowy statut, który przesłano do wnikliwego zatwierdzenia do Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, rozpoczynając jednocześnie intensywne gromadzenie wartościowych eksponatów. Nowo utworzone muzeum miało docelowo pełnić rolę placówki macierzystej dla istniejącego już Muzeum Lotniczo-Gazowego. Niestety, te ambitne plany organizacyjne brutalnie przerwał wybuch II wojny światowej, co doprowadziło do bezpowrotnej utraty wielu zgromadzonych już wcześniej dzieł i zbiorów.

Powojenna reaktywacja i rozwój placówki

Do idei stworzenia profesjonalnego muzeum powrócono zaraz po zakończeniu wyczerpujących działań wojennych. W 1959 roku, na mocy uchwały Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, ostatecznie utworzono Muzeum Miejskie im. Jana Kasprowicza. Pierwszą siedzibą odrodzonej instytucji stały się gościnne sale Teatru Miejskiego zlokalizowane przy placu Klasztornym 2, a uroczyste otwarcie premierowej ekspozycji miało miejsce 22 lipca 1959 roku. W 1966 roku podjęto decyzję o uproszczeniu nazwy, oficjalnie przemianowując obiekt na Muzeum im. Jana Kasprowicza. Z powodu konieczności przeprowadzenia gruntownego remontu budynku, w latach 1969–1972 działalność wystawiennicza została tymczasowo zawieszona. Po wznowieniu prac, w okresie od 1976 do 1980 roku, placówka funkcjonowała administracyjnie jako oddział Muzeum Okręgowego, którego główna siedziba znajdowała się w mieście Bydgoszcz.

Dom rodziny poety i nowa siedziba główna

Rok 1976 przyniósł bardzo ważne wydarzenie, jakim było bezproblemowe wykupienie z rąk prywatnych historycznego Domu Rodziny Jana Kasprowicza. Ten wyjątkowy budynek, położony w Szymborzu przy ulicy Wielkopolskiej 11, stał się pełnoprawnym oddziałem inowrocławskiego muzeum. Dokładnie dekadę później, w 1986 roku, odkupiono od Zofii Skomorowskiej zabytkowy, dawny pałac mieszczański z 1896 roku, usytuowany przy ulicy Solankowej 33. Ten wielki i bardzo reprezentacyjny obiekt, stanowiący własność muzeum od 1992 roku, został zaadaptowany na nową siedzibę główną. Skomplikowany logistycznie proces przenoszenia wszystkich zgromadzonych przez dziesięciolecia zbiorów do nowego gmachu trwał wiele lat i ostatecznie zakończył się w 2007 roku.

Zbiory górnicze i informacje dla zwiedzających

Kolekcja muzealna jest stale poszerzana o nowe pamiątki. W 1987 roku do inowrocławskich zbiorów trafiły niezwykle cenne eksponaty, które wprost dotyczą historii likwidowanej w tamtym czasie miejscowej kopalni soli „Solno”. Dokumentują one wyjątkowo bogate tradycje górnicze tego regionu i stanowią nie lada atrakcję turystyczną.

Obecnie obiekt jest szeroko otwarty dla wszystkich zainteresowanych zwiedzających przez sześć dni w tygodniu. Od wtorku do piątku różnorodne ekspozycje można podziwiać w godzinach od 10:00 do 17:00, natomiast w weekendy, czyli w soboty i niedziele, placówka zaprasza od godziny 10:00 do 16:00. W poniedziałki budynek pozostaje nieczynny. Warto pamiętać, że ostatnie wejście na sale wystawowe jest możliwe najpóźniej na trzydzieści minut przed planowanym zamknięciem placówki.