Schronisko PTTK "Szwajcarka"

Schronisko PTTK "Szwajcarka" to wyjątkowe miejsce na mapie polskich gór, będące jedynym całkowicie drewnianym schroniskiem w Sudetach, które zachowało swój pierwotny, historyczny charakter. Położone na wysokości 520 m n.p.m., na południowo-wschodnim stoku wzniesienia Krzyżna Góra (654 m n.p.m.), stanowi serce malowniczego pasma Góry Sokole. Obiekt ten, zlokalizowany na terenie chronionym, jakim jest Rudawski Park Krajobrazowy, przyciąga turystów nie tylko swoją unikalną architekturą, ale także bogatą historią i doskonałym położeniem przy węźle szlaków turystycznych.

Historia i architektura: tyrolska perła w Sudetach

Początki tego niezwykłego budynku sięgają 1823 roku. To właśnie wtedy Wilhelm von Hohenzollern, właściciel zamku w niedalekiej miejscowości Karpniki i brat króla Prus Fryderyka Wilhelma III, zlecił budowę domku myśliwskiego. Inspiracją dla tej budowli była architektura Wyżyny Berneńskiej w Szwajcarii, co nadało obiektowi charakterystyczny styl tyrolski. Początkowo parter zajmował leśniczy, a piętro służyło jako gabinet księcia. Do dziś w schronisku zachowała się sala z ogromnym kominkiem, pamiętająca czasy arystokratycznych polowań. Z biegiem lat, ze względu na rosnącą popularność tego miejsca, domek przekształcono w gospodę, a funkcja turystyczna zaczęła dominować.

Ciekawostką jest opis z 1850 roku autorstwa Rozalii Saulsonowej, autorki pierwszego polskiego przewodnika po Karkonoszach. Choć doceniła ona "piękny dom szwajcarski na wzgórzu", krytycznie odniosła się do jego wystroju, zarzucając mu pewną sztuczność i "udawanie ubóstwa" przez bogatych właścicieli. Mimo to, "Szwajcarka" (niem. Schweizerei) przetrwała zawirowania historii. Po II wojnie światowej budynek przez pewien czas niszczał, aż w 1950 roku został przejęty przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Pierwszym powojennym gospodarzem został znany przewodnik i regionalista Tadeusz Steć.

Położenie i walory turystyczne

Schronisko jest doskonale usytuowane dla miłośników górskich wędrówek. Znajduje się w płytkim siodle na zboczu Krzyżnej Góry, skąd roztacza się malowniczy widok na wschodnią część Karkonoszy. Jest to idealna baza wypadowa w Rudawy Janowickie. Dojście do obiektu jest stosunkowo łatwe i przyjemne – spacer od stacji PKP w Trzcińsku niebieskim szlakiem zajmuje około godziny, a od przystanku w Karpnikach zaledwie 25 minut.

Okolica słynie z charakterystycznych formacji skalnych. Dwa najwyższe szczyty, Krzyżna Góra oraz Sokolik (642 m n.p.m.), dominują w krajobrazie i są łatwo dostępne dla turystów. Na szczyt Sokolika prowadzą metalowe schody, a z platformy widokowej można podziwiać jedną z najpiękniejszych panoram w Sudetach. Region ten jest również mekką dla wspinaczy skałkowych – tutejsze granity uchodzą za jeden z najlepszych terenów wspinaczkowych w Polsce.

Węzeł szlaków turystycznych

Przy "Szwajcarce" krzyżuje się aż pięć szlaków turystycznych, co daje ogromne możliwości planowania wycieczek pieszych i rowerowych:

• Szlak zielony (Szlak Zamków Piastowskich): prowadzi przez wieś Bobrów i malownicze Husyckie Skały do schroniska, a następnie przez węzeł Przełęcz Karpnicka do ruin, jakimi jest Zamek Bolczów, kończąc się w miejscowości Janowice Wielkie. W drugą stronę szlak ten wiedzie do miejscowości Wojanów i miasta Jelenia Góra.
• Szlak żółty: łączy Karpniki ze schroniskiem i prowadzi dalej do Trzcińska.
• Szlak czerwony: krótka, około 25-minutowa trasa prowadząca na szczyt Sokolika.
• Szlak czarny: podejście na Krzyżną Górę, zajmujące około 25 minut.
• Szlak niebieski: trasa długodystansowa, prowadząca przez Starościńskie Skały, Wołek i Skalnik aż do miasta Kamienna Góra.

Oferta schroniska

Jako obiekt o tak długiej tradycji, schronisko oferuje specyficzny, górski klimat. Turyści mogą skorzystać z noclegów w pokojach 2, 4 i wieloosobowych o standardzie turystycznym. Na miejscu funkcjonuje bufet, czynny codziennie w godzinach od 9:00 do 20:00, serwujący ciepłe posiłki. Obiekt jest czynny przez cały rok, stanowiąc doskonałą przystań zarówno latem dla pieszych i rowerzystów, jak i zimą dla narciarzy.

Pieczątka piąmiątkowa

Odwiedzając to zabytkowe miejsce, warto zadbać o utrwalenie wspomnień w książeczce turystycznej lub paszporcie wędrowca. W bufecie schroniska dostępna jest pamiątkowa pieczątka, którą każdy turysta może własnoręcznie przybić na dowód wizyty w tym urokliwym zakątku na styku Kotliny Jeleniogórskiej i Rudaw Janowickich.