Jezioro Drawsko

Jezioro Drawsko to największy zbiornik wodny na Pojezierzu Drawskim i jeden z najbardziej imponujących akwenów w całym kraju. Miejscowość leży w granicach administracyjnych województwa zachodniopomorskiego, na terenie powiatu drawskiego i gminy Czaplinek. Powierzchnia zwierciadła wody wynosi 1781,5 hektara, zaś całkowita objętość zgromadzonej wody sięga aż 331 443,5 tysięcy metrów sześciennych. Akwen położony jest na wysokości 128,7 m n.p.m. Z maksymalną głębokością wynoszącą 82,2 metra (w nowszych opracowaniach sięgającą nawet 83 metrów) oraz średnią głębokością 17,7 metra, zbiornik ten zajmuje drugie miejsce w Polsce pod względem głębokości, ustępując jedynie suwalskiej Hańczy.

Geneza polodowcowa i charakterystyka linii brzegowej

Powstanie akwenu wiąże się bezpośrednio z działalnością lądolodu skandynawskiego podczas ostatniego zlodowacenia bałtyckiego. Zbiornik uformował się w miejscu rzadko spotykanego skrzyżowania kilku głębokich rynien polodowcowych. Proces ten nadaje mu nietypowy, przypominający gwiazdę kształt oraz wyjątkowo urozmaiconą linię brzegową o długości aż 75 kilometrów. W skład zbiornika wchodzi pięć długich, wąskich zatok o charakterze przypominającym norweskie fiordy: Henrykowska, Rękawicka, Rzepowska, Kluczewska oraz Czaplinecka. Ukształtowanie brzegów jest mocno zróżnicowane – miejscami są one płaskie i podmokłe, a w innych rejonach tworzą malownicze, skrajnie strome skarpy wypiętrzające się nawet 35 metrów ponad poziom lustra wody, w całości porośnięte gęstymi kompleksami leśnymi.

Wyspy na akwenie ze szczególnym uwzględnieniem Bielawy

Na opisywanym zbiorniku znajduje się dwanaście wysp: Lelum, Polelum, Mokra, Środkowa, Zachodnia, Bagienna, Samotna, Dzika (zwana też Bobrową), Żurawia, Czapla, Kacza oraz największa z nich – Bielawa. Bielawa posiada powierzchnię około 80 hektarów (w zależności od pomiaru do 89,5 hektara), co czyni ją piątą co do wielkości wyspą jeziorną w całej Polsce. W przeszłości wyspa była stałe zamieszkana przez ludzi i prowadzono na niej gospodarstwo rolne. Obecnie pozostaje niezaludniona, tworząc oazę dla dzikiej przyrody. Utworzono tam ścieżkę przyrodniczo-edukacyjną, do której można dopłynąć statkiem wycieczkowym z Czaplinka lub prywatnymi łodziami ze Starego Drawska.

Rzeka Drawa, hydrologia i stan czystości wód

Przez akwen przepływa rzeka Drawa, która bierze swój początek w obszarze leśnym znanym jako Dolina Pięciu Jezior. Rzeka ta zasila zbiornik, a następnie wypływa z niego w kierunku południowym, tworząc jeden z najbardziej znanych i urokliwych szlaków kajakowych w Polsce. Szlak ten nosi imię księdza kardynała Karola Wojtyły, który w przeszłości kilkukrotnie brał udział w spływach tą trasą. Stan jakościowy wód był przedmiotem wielokrotnych badań diagnostycznych. W 1996 roku wody sklasyfikowano w III klasie czystości, przyznając zbiornikowi I kategorię podatności na degradację biologiczną. Z kolei kompleksowe badania z 2009 roku wykazały stan ekologiczny umiarkowany oraz dobry stan chemiczny, co w łącznej dwustopniowej ocenie przełożyło się na stan zły.

Bogata historia, nazewnictwo i średniowieczne dziedzictwo

Nazwa akwenu pochodzi bezpośrednio od rzeki Drawy i wywodzi się ze staropolskiego formantu *-ьsko oznaczającego przynależność. Pierwsza wzmianka pisana pojawiła się w łacińskim dokumencie z 1286 roku pod zapisem Dravzk, kiedy książę Przemysł II nadał zakonowi templariuszy puszczę koło tego akwenu. W późniejszych wiekach używano pisowni Draviczka, Drawsko, a w pruskich źródłach Dratzig See. Oficjalna nazwa została ustalona urzędowo w 1949 roku. W średniowieczu akwen leżał na granicy Pomorza i Wielkopolski w powiecie wałeckim. W 1361 roku joannici nadali tutejsze jazy rybackie rodowi Golczów. Na wąskim przesmyku oddzielającym zbiornik od jeziora Żerdno wznosi się zabytkowy Zamek Drahim w Starym Drawsku, posadowiony w miejscowości Stare Drawsko, który przez wieki pełnił funkcję obronnej warowni oraz siedziby polskich starostów. Dawne opisy historyczne z 1564 roku wskazują, że w wodach obficie występowały sumy, leszcze i węgorze, a prawo do połowów dzierżawiło od zamku kilkudziesięciu rybaków. W rejonie zatok przebiegała też dawna linia graniczna w sąsiedztwie wsi Bolegorzyn.

Gospodarka rybacka i zasoby ichtiofauny

Państwowym administratorem wód jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Bezpośrednią gospodarkę rybacką prowadzi spółka Gospodarstwo Rybackie w Czaplinku. Obwód rybacki obejmuje nie tylko sam główny akwen, ale również powiązane z nim ciekami i kanałami jeziora Prosino, Żerdno, Krosino, Czaplino, Dołgie Wielkie oraz Sikory. Wodna przestrzeń słynie z bardzo bogatych zasobów rybnych, stanowiąc doskonałe łowisko. Głębokie rynny są ostoją dla drapieżników takich jak szczupak, sandacz i okoń, a także dla gatunków zimnolubnych – sielawy oraz siei. W płytszych partiach przybrzeżnych licznie występują leszcze, płocie, karpie oraz węgorze, a wędkarze regularnie łowią tu medalowe okazy.

Żeglarstwo, nurkowanie i baza turystyczna

Ze względu na imponującą powierzchnię oraz korzystne warunki wietrzne akwen jest jednym z najważniejszych centrów żeglarskich w północnej Polsce. W Czaplinku oraz okolicznych wioskach (Kluczewo, Uraz, Warniłęg, Piaseczno i Siemczyno) funkcjonują nowoczesne mariny, przystanie żeglarskie oraz wypożyczalnie sprzętu wodnego oferujące jachty, kajaki, rowery wodne i deski SUP. Ze względu na znaczną głębokość oraz wysoką przejrzystość wody, obszar ten jest stale odwiedzany przez entuzjastów nurkowania, dla których przygotowano punkt napełniania butli powietrzem. Wokół jeziora przebiega rozbudowana sieć szlaków turystycznych (9 pieszych i 14 rowerowych), które ułatwiają dojazd w ten rejon z okolicznych miejscowości, takich jak Połczyn-Zdrój, Szczecinek, Borne Sulinowo, Świdwin, Białogard, Koszalin, Kołobrzeg oraz stolica województwa, którą jest Szczecin.

Źródło: wikipedia.org, rowery.wzp.pl, polskaniezwykla.pl