Wieża widokowa na Chełmcu

Wieża widokowa na Chełmcu to zabytkowa, 22-metrowa kamienna konstrukcja wybudowana w 1888 roku na szczycie Chełmca (851 m n.p.m.) w Górach Wałbrzyskich. Budowla przypomina kształtem zamkową pseudobasztę i wznosi się bezpośrednio nad miastem Wałbrzych, które obejmuje województwo dolnośląskie. Stanowi ona jeden z najważniejszych punktów widokowych oraz symboli turystycznych Sudetów Środkowych.

Położenie i rys historyczny

Szczyt Chełmca, zbudowany z permskich porfirów, udostępniono dla ruchu turystycznego w latach 80. XIX wieku poprzez wycięcie fragmentu lasu i wytyczenie dwóch dróg gruntowych. Obiekt oraz jego otoczenie na przestrzeni dekad zmieniały swoje przeznaczenie:

• Wzniesienie w 1888 roku kamiennej wieży o wysokości 22 metrów, nawiązującej formą do architektury obronnej.
• Organizacja w latach 20. i 30. XX wieku widowiskowych rajdów samochodowych na trasie z miejscowości Boguszów na sam szczyt góry.
• Budowa po II wojnie światowej infrastruktury nadawczej, w której zainstalowano stacje zagłuszające sygnał Radia Wolna Europa (działające na falach krótkich i średnich na drewnianych masztach).
• Użytkowanie budynku po likwidacji zagłuszarek jako ośrodka kolonijnego, a w latach 60. jako prostego przemiennika telewizyjnego retransmitującego program ze Ślęży.
• Powstanie w 1973 roku Radiowo-Telewizyjnego Ośrodka Nadawczego (RTON) z masztami telekomunikacyjnymi o wysokości 69 metrów oraz nowszą wieżą z 2012 roku.

Architektura, infrastruktura techniczna i krzyż milenijny

Współcześnie obszar wokół wieży łączy funkcje turystyczne, telekomunikacyjne i religijne. Do najważniejszych elementów zagospodarowania szczytu należą:

• Kamienna wieża widokowa służąca dawniej także jako baza nadawcza dla służb takich jak Pogotowie Ratunkowe, Gazownictwo, Energetyka czy Górnictwo.
• Przemienniki i nadajniki obsługujące obecnie telewizję, telefonię komórkową, stacje radiowe oraz służby cywilne.
• Pozostałości dawnego podwójnego ogrodzenia oraz betonowe postumenty odciągów anten stacji zagłuszającej.
• Krzyż milenijny o wysokości 45 metrów, wzniesiony po lewej stronie wieży i poświęcony 23 września 2000 roku przez biskupa Tadeusza Rybaka, stanowiący miejsce mszy polowych i pielgrzymek organizowanych przez instytucje, które wznosi diecezja w mieście Świdnica.
• Nocna iluminacja krzyża za pomocą wielkich reflektorów, sprawiająca że konstrukcja jest widoczna z odległości wielu kilometrów.

Informacje dla zwiedzających i godziny otwarcia

Wieża widokowa została poddana gruntownemu remontowi i ponownie udostępniona dla turystów w 2003 roku. Podczas planowania wycieczki warto pamiętać o podstawowych zasadach udostępniania obiektu:

• Wejście na wieżę jest możliwe od 1 maja do końca października.
• Obiekt jest otwarty w soboty oraz niedziele w godzinach od 10:00 do 18:00.
• Wieża pozostaje nieczynna w przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Ciekawe miejsca w sąsiedztwie

Masyw Chełmca otoczony jest licznymi szlakami turystycznymi oraz miejscowościami o bogatym dziedzictwie kulturowym. W bliskim sąsiedztwie znajdują się:

• Góry Wałbrzyskie – malownicze pasmo górskie obfitujące w liczne ścieżki piesze i rowerowe.
• Uzdrowisko Szczawno-Zdrój – popularna miejscowość kuracyjna z zabytkowym parkiem, pijalnią wód i wieżami widokowymi.
• Wieża Anny w Szczawnie-Zdroju – zabytkowa punktowa konstrukcja usytuowana w sąsiednim parku zdrojowym.
• Wieża widokowa na Wzgórzu Gedymina w Szczawnie-Zdroju – nowoczesny taras widokowy w niedalekiej odległości.