Obszar ochrony ścisłej Zaborów Leśny

Obszar ochrony ścisłej Zaborów Leśny to wyjątkowy fragment Kampinoskiego Parku Narodowego, utworzony w 1959 roku. Leży na północ od osady leśnej Zaborów Leśny i obejmuje powierzchnię 90,6 ha. Obszar ten łączy w sobie wartości przyrodnicze, historyczne i krajobrazowe – od bagiennych uroczysk i starych dębów po miejsce pamięci Powstańców Styczniowych.

Historia i położenie

Zaborów Leśny jako osada leśna sięga XIX wieku, kiedy powstał tu folwark Gać Zaborowska. Do dziś zachowały się ślady tego założenia – m.in. stawy i resztki parku. Rezerwat znajduje się na styku południowego pasa bagiennego i wydmowego. Wzdłuż jego granicy przepływa Kanał Zaborowski, odprowadzający wodę w kierunku Łasicy.

Obszar ochrony ścisłej położony jest w południowej części Kampinoskiego Parku Narodowego, w sąsiedztwie rezerwatów „Cyganka” i „Kalisko”. Przebiegają tędy szlaki turystyczne: zielony Południowy Szlak Leśny, niebieski Południowy Szlak Krawędziowy i żółty Szlak im. Powstańców Warszawskich.

Przyroda i krajobraz

Rezerwat obejmuje zróżnicowane siedliska:

• bagna i torfowiska – porośnięte olsami i turzycowiskami (uroczysko „Trzy Włóki”),
• wydmy – porośnięte borem świeżym i mieszanym,
• uroczysko „Park” – dawny park dworski z modrzewiami, brzozami i małymi jeziorami.

W południowej części zachowały się pomniki przyrody – dęby szypułkowe i lipy drobnolistne w wieku 150–250 lat. Na terenie rezerwatu występują m.in. łosie, żurawie oraz bobry żyjące w stawach rybnych.

Mogiła Powstańców Styczniowych

Jednym z najważniejszych miejsc rezerwatu jest mogiła Powstańców Styczniowych poległych w bitwie pod Budą Zaborowską 14 kwietnia 1863 roku. Spoczywa tu 72 żołnierzy z oddziału Walerego Remiszewskiego, a mogiła ozdobiona jest krzyżem z 72 kolcami. To symboliczne miejsce pamięci, które upamiętnia walkę o niepodległość Polski.

Turystyka i rekreacja

Na terenie obszaru ochrony ścisłej Zaborów Leśny znajduje się obozowisko turystyczne z wiatami i miejscem na ognisko, co czyni to miejsce atrakcyjnym dla piechurów i rowerzystów przemierzających Kampinoski Park Narodowy. Szlaki prowadzą przez najciekawsze zakątki rezerwatu, łącząc piękno przyrody z historią.

Znaczenie rezerwatu

Obszar ochrony ścisłej Zaborów Leśny to unikalne miejsce, w którym spotykają się:

• walory przyrodnicze – rzadkie siedliska bagienne i wydmowe,
• walory historyczne – pamiątki po powstaniu styczniowym i folwarku,
• walory krajobrazowe – malownicze połączenie borów sosnowych, olsów i uroczysk.

To jeden z najważniejszych rezerwatów Kampinoskiego Parku Narodowego, idealny dla osób poszukujących kontaktu z naturą i historią Mazowsza.