Pałac Larischów

Pałac Larischów położony jest w Cieszynie przy ul. Regera 6. Powstał w 1796 r. Inicjatorem jego budowy był hrabia Larisch. Budowla została wzniesiona na miejscu dwóch domów. Pierwszy z nich, murowany, został prawdopodobnie fragmentarycznie wykorzystany przy budowie pałacu. Drugi dom, drewniany, spłonął w 1789 r. W 1840 r. pałac stał się własnością Antoniego Demla. W XIX i XX w. pałac był wielokrotnie poddany pracom renowacyjnym. W dwupiętrowym, trójskrzydłowym pałacu, w ośmiu pokojach frontowych i korytarzu drugiego piętra, zachowała się polichromia klasycystyczna z 1796 r. W trzech pokojach: „gabinecie chińskim”, „sali egipskiej” oraz „sali rzymskiej” polichromia nawiązuje swoimi motywami do wzorów zaczerpniętych z państw, którym poświęcono sale. W pozostałych pomieszczeniach znajdują się różne wzory, np.: unoszący się w chmurach anioł z dzieckiem, sfinksy, sceny mitologiczne, amorki, postać Wenus, głowa meduzy czy też satyrowie. Na drugim piętrze pałacu zachowało się 12 pieców kaflowych: dwa prostokątne z przełomu XIX i XX w., jeden w kształcie kanelowanej kolumny z około 1820 r., trzy koliste najstarsze postawione po 1796 r., z posągami Ateny i Diany oraz wazonem i scenkami figuralnymi. Dwa żeliwne z pierwszej połowy XIX w. w formie postumentów, jeden owalny z około 1830 r. zwieńczony wazonem, jeden kwadratowy z pierwszej połowy XIX w., jeden ośmioboczny z około połowy XIX w. oraz jeden neorokokowy.

Obecnie w pałacu mieści się archiwum, biblioteka oraz muzeum, którego część zbiorów pomieszczona jest również w Wieży Piastowskiej.

Muzeum w obecnej formie powstało w 1930 r. z połączenia: Muzeum im. Leopolda Jana Szerszenika założonego w Cieszynie w 1802 r., zbiorów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego istniejącego od 1896 r. oraz Muzeum Miejskiego w Cieszynie istniejącego od 1901 r.

Muzeum posiada cztery działy:

• Dział Archeologii gromadzi materiały z terenów Cieszyna i okolic;
• Dział Historii przechowuje dokumenty, militaria, numizmaty i medale;
• Dział Etnografii obejmuje rzeźbę, malarstwo ludowe, wyroby ceramiczne, kolekcję strojów ludowych;
• Dział Sztuki gromadzi malarstwo, rzeźbę, grafikę, rzemiosło artystyczne, sprzęt fotograficzny, dagerotypy i fotografie. W galerii przy ul. Srebrnej 1 można zwiedzać ekspozycję stałą pt.: Cieszyn w dawnych wiekach.  

Herb polski Larysza

Herb polski Larysza-Glezyna, którego nazwa pochodzi od nazwiska Larisch i niemieckiej nazwy pierwotnej siedziby rodowej na Górnym Śląsku - KIisina (niemieckie Glaesen) różni się znacznie od herbu górnośląskich Larischów. W polskim herbie noże winiarskie zamienione zostały na lemiesze, ale na jednym z najstarszych w Polsce wizerunków tego herbu, na fryzie heraldycznym w Lądzie jeszcze umieszczone byty zakrzywione noże winiarskie. Późniejszy więc herb Larysza-Glezyna posiada umieszczone na czerwonej tarczy dwa lemiesze ostrzami w górę (w słup), w klejnocie trzy srebrne pióra strusie. Labry czerwono-srebrne.

1. Emmerling Danuta, Górnośląskie zamki i pałace, 1999