Drewniany kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Dobrej
A-195 z dnia 27.03.1990
- Cerkiew pw. św. Mikołaja (później Podwyższenia Krzyża Świętego) drewniana, trójdzielna, z sanktuarium zamkniętym trójbocznie, konstrukcji zrębowej, na kamiennym podmurowaniu. Nawa i babiniec na planie zbliżonym do kwadratu. Nawa obszerniejsza od przylegających do niej pomieszczeń sanktuarium i babińca. Zrąb ścian sanktuarium, nawy i babińca równej wysokości. Dachy kalenicowe: nad sanktuarium pięciopołaciowy, nad nawą czteropołaciowy, nad babińcem dwuspadowy. Na kalenicy każdej częsci duże baniaste kopuły na ośmiobocznych tamburach. Podobna, ale mniejsza w szczycie dachu sanktuarium. Wszystkie zewnętrzne powierzchnie ścian odeskowane pionowo, dachy kryte blachą. Wewnątrz stropy płaskie. Polichromia ścienna z XIX/XX w. Z tego okresu pochodzi też m.in. wielostrefowy ikonostas.
- Cerkiew bramna drewniana, konstrukcji mieszanej. Zasadniczą nośną częścią budynku jest trzykondygnacyjna wieża słupowo-ramowa. Cokół z „dzikiego”” kamienia. Pomiędzy słupy nośne w pierwszej kondygnacji wbudowana kamienna brama. W drugiej kondygnacji oparta na ramie cerkiew dwudzielna, zrębowa. Nawa na planie zbliżonym do kwadratu, sklepiona zrębową kopułą czteropolową, z załomem i stężeniem krzyżowym, ponad którym deskowy strop. Sanktuarium prostokątne, węższe i niższe od nawy, sklepione kolebkowo. Ściana ikonostasowa pełna, pierwotnie z dwoma przejściami, wtórnie przecięta. Wokół cerkwi obejście. W najwyższej kondygnacji wieży izbica. Dach namiotowy. Środkowa kondygnacja najobszerniejsza, obejście cerkwi pod opasaniem. Ściany odeskowane pionowo. Połacie dachowe pobite gontem.Cerkiew bramna w Dobrej (błędnie określana w przedmiotowej literaturze dzwonnicą bądź dzwonnicą bramną) jest jedynym tego typu zabytkiem w Polsce, reliktem średniowiecznej tradycji budowlanej sytuującej świątynię ponad bramą w fortyfikacji.
Źródło: sad.podkarpackie.travel
W Dobrej zachował się zespół złożony z dwóch cerkwi (jedna bramna z dzwonnicą). Data powstania obu budowli nie została dotąd precyzyjnie ustalona. Cerkiew bramna pochodzi prawdopodobnie z XVII stulecia. W XIX w. usunięto podwaliny słupowo-ramowej wieży, opierając jej konstrukcję nośną bezpośrednio na cokole z „dzikiego” kamienia i wznosząc w dolnej kondygnacji kamienną bramę. Świątynia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego datowana jest na 1879 r., istnieją jednak przesłanki, by przypuszczać, że jest to obiekt znacznie starszy, jedynie przebudowany w owym roku. W cerkwi bramnej tuż przed II wojną składowany był XVII-wieczny ikonostas. Nie wiadomo, czy stanowił on jej wyposażenie, czy też został przeniesiony z drugiej cerkwi po ufundowaniu do niej nowego wyposażenia, które w latach 1899–1904 wykonali bracia Antoni i Mikołaj Bogdańscy oraz Mikołaj Demkowycz. W tym samym czasie twórcy ci wykonali dekorację malarską stropu i ścian cerkwi. W izbicy, ponad cerkwią bramną, dwa dzwony (jeden z nich z datą 1625 i herbem Sas). W 1944 r. w wyniku działań wojennych uszkodzeniu uległo sklepienie nawy cerkwi trójdzielnej. Po wysiedleniu ludności ukraińskiej cerkiew przejął Kościół rzymskokatolicki.
Otoczony starodrzewem zespół cerkiewny usytuowany jest na wzniesieniu w centrum wsi, po południowej stronie drogi lokalnej odchodzącej w kierunku wschodnim od szosy Hłomcza – Ulucz. Teren cerkiewny ogrodzony murem z „dzikiego” kamienia. Cerkiew bramna w ogrodzeniu od strony wschodniej, na osi cerkwi usytuowanej w centrum zespołu. Od południa nieopodal zespołu cerkiewnego XIX-wieczna plebania.
Źródło: sad.podkarpackie.travel
Zespół cerkiewny:
- cerkiew greckokatolicka pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (wcześniej św. Mikołaja),
obecnie rzymskokatolicki kościół filialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego; - cerkiew bramna pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, z dzwonnicą w izbicy,
obecnie dzwonnica kościoła rzymskokatolickiego - w pobliżu znajduje się opuszczony budynek starej plebanii.
- Wskazówki dojazdu:
Jadąc od strony Mrzygłodu, w Hłomczy mijamy skrzyżowanie z drogą lokalną do Łodziny i jedziemy prosto w kierunku Dobrej. Po przejechaniu przez most na Sanie skręcamy w prawo. Po 200 m dojeżdżamy do celu. Cerkiew stoi po prawej stronie drogi. Klucze w sklepie po drugiej stronie drogi. - Msze św.: w niedziele i święta o 9.45.
Inne obiekty znajdujące się w:
Góry Sanocko-Turczańskie
- Bieszczadzkie Drezyny Rowerowe - Stacja Uherce Mineralne
- Bieszczadzkie Drezyny Rowerowe - Stacja Ustrzyki Dolne
- Cudowne źródełko w Zwierzyniu
- Drewniana cerkiew pw. św. Michała Archanioła w Bystrem
- Drewniany kościoł filialny pw. Chrztu Pańskiego w Siemuszowej
- Drewniany kościół filialny pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Żłobku
- Drewniany kościół pw. bł. Bronisławy w Hoszowie
- Drewniany kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Kuźminie
- Drewniany kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Rudence
- Drewniany kościół pw. Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Równi
- Drewniany kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Bezmiechowej Górnej
- Drewniany kosciół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Paszowej
- Drewniany kościół pw. Narodzenia NMP w Ustjanowej Górnej
- Drewniany kościół pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Michniowcu
- Drewniany kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Stefkowej
- Drewniany kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Czarnej Górnej
- Drewniany kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Dobrej
- Drewniany kościół pw. Przemienienia Pańskiego w Polanie
- Drewniany kościół pw. śś. Jerzego i Tekli w Nowosielcach Kozickich
- Drewniany kościół pw. śś. Piotra i Pawła w Tyrawie Solnej
- Drewniany kościół pw. św. Antoniego w Łodynie
- Drewniany kościół pw. św. Mikołaja w Hołuczkowie
- Drewniany kościół pw. Świętej Rodziny w Rabem
- Drewniany kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego w Górzance
- Drewniany kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Średniej Wsi
- Holica (761 m n.p.m.)
- Jawor (741 m n.p.m.)
- Jaworniki (908 m n.p.m.)
- Jezioro Myczkowskie
- Jezioro Solińskie
- Kolej gondolowa w Solinie - Stacja Jawor
- Kolej gondolowa w Solinie - Stacja Plasza
- Kościół pw. Nawiedzenia NMP w Lesku
- Kościół pw. św. Anny w Hoczewie
- Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Zwierzyniu
- Kościół pw. św. Stanisława Biskupa w Uhercach Mineralnych
- Lipa drobnolistna w Dźwiniaczu Dolnym
- Park Krajobrazowy Gór Słonnych
- Punkt widokowy Kawiarnia Widokowa w Polańczyku
- Punkt widokowy na Sawinie w Polańczyku
- Rejsy statkiem po Jeziorze Solińskim
- Rezerwat przyrody "Góra Sobień"
- Rezerwat przyrody Bobry w Uhercach
- Rezerwat przyrody Buczyna w Wańkowej
- Rezerwat przyrody Chwaniów
- Rezerwat przyrody Cisy w Serednicy
- Rezerwat przyrody Grąd w Średniej Wsi
- Rynek w Ustrzykach Dolnych
- Taras widokowy na Górze Baszta w Lesku
- Taras widokowy w Górach Słonnych
- Wieża widokowa na Holicy
- Wieża widokowa Stacja Jawor w Solinie
- Zamek Sobień
- Zapora Myczkowce
- Zapora w Solinie
- Źródełko w Polańczyku
- Źródła wody mineralnej w Lesku
- Źródło "Olchowianka" w Sanoku
- Źródło "Świętego Michała" w Czarnej Górnej


