Dom Opatów Pelplińskich w Gdańsku
A-416 z 24.02.1967
![](/data/thumbs/places/3/32/33246/1200x800/casa_de_los_abades_de_pelplin__gdansk__polonia__2013-05-20__dd_03.jpg)
![](/data/thumbs/places/3/32/33246/300x300/casa_de_los_abades_de_pelplin__gdansk__polonia__2013-05-20__dd_05.jpg)
![](/data/thumbs/places/3/32/33246/300x300/casa_de_los_abades_de_pelplin__gdansk__polonia__2013-05-20__dd_07.jpg)
![](/data/thumbs/places/3/32/33246/300x300/gdansk_dom_opatow_pelplinskich_2.jpg)
![](/data/thumbs/places/3/32/33246/300x300/gdansk_dom_opatow_pelplinskich_5.jpg)
![](/data/thumbs/places/3/32/33246/300x300/gdansk_dom_opatow_pelplinskich_7.jpg)
![](/data/thumbs/places/3/32/33246/300x300/gdansk_dom_opatow_pelplinskich_8.jpg)
Dom Opatów Pelplińskich – kamienica w Gdańsku, jeden z nielicznych zachowanych zabytków Starego Miasta. Siedziba Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego.
Dzieje budynku
Zbudowany przez nieznanego architekta (przypuszcza się, że autorem projektu mógł być Abraham van den Blocke) w stylu niderlandzkiego renesansu, na początku XVII wieku (przyjmuje się datę 1612 rok).
Od 1686 należał do opactwa cysterskiego w Pelplinie (aby ominąć przepisy zakazujące zakonnikom posiadania domów w mieście, formalnie kamienicę kupił wojewoda pomorski Władysław Stanisław Łoś). Aż do kasaty opactwa pelplińskiego w 1823 r. cystersi wykorzystywali kamieniczkę jako zajazd.
W 1912 popadający w ruinę dom został wykupiony z rąk prywatnych przez władze miasta. Przeprowadzono wówczas gruntowny remont, m.in. zastępując zniszczone siedemnastowieczne elementy dekoracji kamieniarskiej ich wiernymi kopiami. Szczęśliwie kamieniczka jako jedna z niewielu przetrwała działania wojenne w 1945.
Opis architektoniczny
Boczna elewacja, wznosząca się nad kanałem Raduni, posiada skromny wystrój. Bogaciej dekorowana jest natomiast fasada, w której wykorzystano kontrast między elementami kamiennymi a ceglanym licem muru. Szczyt zdobi typowa dla niderlandzkiego manieryzmu siatka kamiennych taśm imitujących metalowe okucia (ornament okuciowy), a jego kontury tworzą esownice wzbogacone obeliskami i szyszkami. Całość wieńczy, dodany w 1912, wzlatujący orzeł. W dolnej części szczytu, pomiędzy oknami, znajdują się trzy kamienne rzeźby, w środku w formie popiersia, po bokach głowy ukazane z profilu. Gzymsy międzykondygnacyjne oparte są na rzeźbionych popiersiach ludzkich. Godny uwagi jest również kamienny portal z nadświetlem.
Sala nr 116 na trzeciej kondygnacji nosi imię zmarłego profesora historii sztuki Konstantego Kalinowskiego
Częściowo oryginalne jest wnętrze domu, przede wszystkim piękna balustrada drewnianych schodów z przedstawieniem Zuzanny i starców.
Zarządca
Obecnie w Domu Opatów Pelplińskich mieści się Instytut Historii Sztuki Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego. Gościnnie z sal budynku korzystają również studenci Instytutu Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego, Zakładu Etnologii UG i Pracowni Religioznawstwa UG oraz koła naukowe tychże jednostek.
Źródło: wikipedia.pl