Brama Kamienna w Gryficach

Brama Kamienna w Gryficach to jeden z najstarszych i najbardziej charakterystycznych zabytków miasta, zbudowany w XIV wieku jako część średniowiecznych fortyfikacji. Położona w północnej części Starego Miasta, przez wieki pełniła nie tylko funkcję obronną, ale także punktu poboru myta. To właśnie od kamiennego młyna, który znajdował się w pobliżu, wzięła swoją nazwę. W przeszłości określano ją także mianem Bramy Młyńskiej lub Trzebiatowskiej, nawiązując do ważnych szlaków handlowych prowadzących przez Gryfice.

Historia i funkcje bramy

Pierwsza wzmianka o fortyfikacjach w tym miejscu pochodzi z 1333 roku. Brama została wzniesiona z cegły w stylu gotyckim i miała powierzchnię 98 m² oraz kubaturę ponad 1000 m³. W XV wieku, po pożarze, odbudowano ją w stylu mieszanym gotycko-renesansowym, dodając charakterystyczne gzymsy, pilastry i szczyty. Z czasem przestała pełnić rolę militarną i zaczęto ją wykorzystywać do innych celów.

W XIX wieku część budowli pełniła funkcję zajazdu i kręgielni, a jedno z pięter zaadaptowano na bibliotekę ludową. Po II wojnie światowej brama przez długi czas nie była użytkowana. Dopiero w latach 90. XX wieku obiekt ponownie zagospodarowano, przeznaczając go na działalność kawiarnianą, rozrywkową i sportowo-rehabilitacyjną.

Architektura i wyjątkowe detale

Brama Kamienna została zbudowana na planie prostokąta, w 3/5 wysunięta poza dawny mur miejski. Jej konstrukcja obejmuje trzy kondygnacje z przelotem pod dwiema ostrołukowymi arkadami. Wnętrze zdobi sklepienie kolebkowe z lunetami, których układ tworzy formę czteroramiennej gwiazdy.

Elewacja południowa wyróżnia się oknami zwieńczonymi tympanonem, natomiast elewacja północna – skarpami i blendami zamkniętymi półkoliście. Szczególną uwagę przyciągają dekoracyjne detale, takie jak głowa świni na szczycie południowym czy postać rycerza widoczna w tynku szczytu północnego.

Brama Kamienna dziś

Dzięki przeprowadzonej rewitalizacji w 2007 roku, obiekt odzyskał dawny blask i obecnie pełni funkcję hotelarską, oferując 16 miejsc noclegowych. W Bramie działa także Dom Pracy Twórczej, który nadaje zabytkowi nowe, kulturalne życie.

Od strony południowej odnowiono również zabytkowy zegar, przy którym trzy razy dziennie rozbrzmiewa elektronicznie odtwarzany hejnał miasta. Brama Kamienna, wpisana do rejestru zabytków w 1955 roku, pozostaje jednym z najcenniejszych i najbardziej rozpoznawalnych obiektów w Gryficach, będąc nie tylko świadectwem historii, ale i ważnym punktem na mapie turystycznej miasta.