Przedmoście Kalisz - Schron nr 15

Schron nr 15 Przedmościa Kalisz to interesujący pod względem inżynieryjnym, lecz niestety dziś już dość mocno przekształcony, historyczny obiekt militarny, wybudowany przed wybuchem II wojny światowej, latem 1939 roku. Konstrukcja ta, wzniesiona w pośpiechu przez polskie wojsko do bezpośredniej obrony miasta przed prawdopodobnym atakiem zbrojnym ze strony III Rzeszy niemieckiej wyprowadzonym w kierunku na Kalisz, stanowiła istotny element linii fortyfikacyjnej znanej dziś powszechnie jako Przedmoście Kalisz.

Pod kątem założeń taktycznych jest to schron tradytorowy jednostronny, wyposażony w jedno stanowisko strzeleckie oraz specyficzne wejście usytuowane prostopadle do głównej osi ognia. Co szczególnie frapujące dla pasjonatów fortyfikacji, obiekt ten – podobnie jak inne mu pokrewne na tym odcinku obrony – został wybudowany z jawnym odstępstwem od rygorystycznej instrukcji saperskiej. Zgodnie z wojskowymi przepisami schron powinien posiadać ciężką, żelbetową przelotnię zabezpieczającą wejście. W przypadku niemożności jej wylania należało bezwzględnie pozostawić specjalne szczeliny montażowe przeznaczone do osadzenia drewnianej osłony.

Tymczasem w kaliskiej "piętnastce" nie przewidziano absolutnie żadnych osłon wejścia. Polscy saperzy całkowicie zrezygnowali z przelotni, nie zostawiając nawet odpowiednich otworów na ułożenie elementów drewnianych. Taka konstrukcyjna prowizorka wyraźnie świadczy o skrajnej presji czasu i trudnych warunkach, pod jakimi pracowano na linii umocnień na krótko przed rozpoczęciem dramatycznej kampanii wrześniowej.

Obecnie ten unikalny, choć mocno nadszarpnięty upływem czasu świadek historii zlokalizowany jest przy ulicy Pałacowej 12. Znajduje się on całkowicie na terenie zamkniętej, prywatnej posesji, co czyni go obiektem niedostępnym dla turystów oraz eksploratorów. Co więcej, jego pierwotna, wojskowa bryła została z biegiem lat znacząco zniekształcona przez cywilnych użytkowników. Na przestrzeni dekad schron adaptowano bowiem do różnych, bardzo doraźnych celów gospodarczych – wykorzystywano go począwszy od prowizorycznego magazynu, skończywszy na przydomowym kurniku.

Źródło: wikipedia.pl, schrony1939.fortyfikacje.pl