Dawna Willa Edelweiss w Karpaczu
A/1361/1153/J z 24.01.1994
Dawna Villa Edelweiß w Karpaczu to jeden z najbardziej reprezentacyjnych obiektów historycznych zdobiących centrum tego urokliwego miasta. Budynek, znany obecnie gościom i turystom jako elegancki hotel o nazwie "Rezydencja", stanowi wspaniały przykład zachowanej architektury kurortowej z przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku. Ze względu na swoje wysokie walory historyczne oraz kulturowe, obiekt jest chronionym prawnie zabytkiem. Oficjalnego wpisu dokonano 24 stycznia 1994 roku decyzją 1153/J, co potwierdza ogromne znaczenie budowli dla lokalnego krajobrazu i historii regionu.
Początki posesji i działalność Eduarda Pfaffego
Dzieje tej wyjątkowej posiadłości sięgają ostatnich lat dziewiętnastego stulecia. W tamtym okresie atrakcyjna działka zlokalizowana w centrum miejscowości należała do Eduarda Pfaffego. Tereny te zyskiwały na wartości z powodu rosnącego zainteresowania turystyką górską i wypoczynkiem letnim. Wzniesiono tu pierwszy, skromniejszy budynek, który zaledwie kilka lat później miał stać się podstawą dla znacznie większej, bardziej luksusowej inwestycji hotelowej.
Wizja Alberta Krausego i powstanie Villi Edelweiß
Przełomowym momentem dla rozwoju tego miejsca był rok 1900, kiedy to posesję odkupił ambitny inwestor, Albert Krause. Nowy właściciel dostrzegł olbrzymi potencjał turystyczny, jaki kryły w sobie rosnące na popularności Karkonosze. Krause natychmiast rozpoczął kompleksową rozbudowę stojącego tam budynku, tworząc jeden z najbardziej reprezentacyjnych obiektów w okolicy. Zmianie uległa nie tylko wielkość, ale również estetyka bryły. Swój nowoczesny, bogato wyposażony pensjonat nazwał „Villa Edelweiß”. Bardzo szybko zyskał on duże uznanie w oczach wymagających podróżnych oraz kuracjuszy szukających luksusu w otoczeniu górskiej przyrody.
![]()
Fot. Villa Edelweiß w Karpaczu na zdjęciu z 1911 roku.
Funkcje sanatoryjne i powojenne losy budynku
Historia nie oszczędziła pensjonatowi wielu drastycznych zmian, dyktowanych przez wydarzenia na świecie. Przed rokiem 1945 ten wielki dom z powodzeniem pełnił funkcje wyspecjalizowanego sanatorium, w którym o zdrowie i kondycję dbali w szczególności renciści. Budynek oferował im spokój oraz doskonały klimat w centralnej części Karpacza.
Koniec drugiej wojny światowej oraz nowa rzeczywistość polityczna przyniosły kolejne transformacje. Całe dzisiejsze województwo dolnośląskie znalazło się w nowych granicach, a wiele niemieckich obiektów zostało znacjonalizowanych. Dawna willa Alberta Krausego została ostatecznie przejęta przez państwo i przekształcona w Dom Wycieczkowy. Jego prowadzenie powierzono Polskiemu Towarzystwu Turystyczno-Krajoznawczemu (PTTK). Miejsce to przez dekady służyło tysiącom turystów z całej Polski, stanowiąc wygodną, choć z biegiem czasu coraz bardziej podupadającą, bazę noclegową przed wyjściem na górskie szlaki.
Współczesność i generalny remont zabytku
Niestety, dekady intensywnej eksploatacji i brak dostatecznych środków finansowych na odpowiednie utrzymanie odbiły się negatywnie na kondycji historycznego gmachu. PTTK ostatecznie zrezygnowało z prowadzenia działalności w niszczejącym z roku na rok pensjonacie. Zabytek doczekał się ratunku dopiero w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku, kiedy to przejęli go nowi, prywatni właściciele. Przeprowadzili oni bardzo gruntowny i niezwykle pracochłonny remont całego kompleksu. Renowacja zapewniła doskonałe przystosowanie budynku do wysokich, współczesnych wymogów hotelowych oraz standardów bezpieczeństwa, jednocześnie wiernie odtwarzając i szanując jego przedwojenny urok. Dziś obiekt kontynuuje swoją hotelową misję pod szyldem „Rezydencja”, zachwycając dawnych i nowych gości.


