Pałac Miłków
A/767/522/J z 08.06.1979
Pałac Miłków to zabytkowa rezydencja o imponującej architekturze, usytuowana w urokliwej miejscowości Miłków. Obiekt leży w bezpośrednim sąsiedztwie znanej miejscowości turystycznej, jaką jest Karpacz. Stanowi on jedną z ciekawszych pereł architektonicznych, które skrywa Kotlina Jeleniogórska. Majestatyczne Karkonosze górują nad okolicą, nadając temu historycznemu miejscu wyjątkowy, górski klimat.
Historia powstania rezydencji
Barokowy obiekt został wzniesiony w 1667 roku z inicjatywy hrabiego Carla Friedricha von Zierotina. Niestety, w osiemnastym wieku budowlę strawił potężny pożar. Odbudowa, która miała miejsce w 1768 roku, nadała budynkowi bardziej nowoczesny, jak na ówczesne czasy, klasycystyczno-barokowy wygląd. W kolejnych stuleciach majątek przechodził z rąk do rąk, będąc własnością różnych bogatych rodów arystokratycznych, w tym między innymi hrabiów von Schlabrendorf i von Matuschka.
Architektura i otaczający park
Zabytkowa budowla została założona na tradycyjnym planie podkowy. Wyróżnia się ona okazałym ryzalitem środkowym oraz eleganckim, reprezentacyjnym wejściem głównym. Trzykondygnacyjna, masywna bryła przykryta jest bardzo solidnym dachem mansardowym. Bezpośrednie otoczenie pałacu stanowi piękny, rozległy park krajobrazowy. Zaprojektowano go z ogromną dbałością o detale, umiejętnie wykorzystując rzadkie okazy starodrzewu oraz naturalne ukształtowanie górskiego terenu.
Współczesne funkcje i dostępność dla turystów
Po zakończeniu drugiej wojny światowej obiekt pełnił różnorodne funkcje publiczne, służąc między innymi jako dom opieki oraz pracowniczy ośrodek wczasowy. Współcześnie zrewitalizowany budynek znajduje się w rękach prywatnych inwestorów. Został on z sukcesem zaadaptowany na komfortowy hotel oraz klimatyczną restaurację, która słynie z własnego, rzemieślniczego browaru. Turyści odwiedzający ten malowniczy region mogą swobodnie podziwiać odrestaurowane elewacje oraz spacerować po zachowanych, zabytkowych alejkach parkowych.
Właściciel wsi Johann Nepomuk Lodron - Laterano (od 1765 r.) przebudował renesansowy dwór, postawiony jeszcze przez hrabiego von Zierotin (w 1667 r.), na okazały trójskrzydłowy pałac.
Po zniszczeniu go przez ogień w1768 roku, zarządził odbudowę w obecnej barokowo - klasycyzującej formie. Ciekawą i intrygującą postacią była hrabina von Lodron de domo Waldstein, wdowa po Johannie Nepomuku. Prowadziła badania przyrodnicze, interesowała się zielarstwem, była protektorką laborantów. Miejscowa ludność wierzyła, że odkryła ona tajemną formułę eliksiru wiecznej młodości i jej śmierć uznano za nieprawdziwą. W 1796 roku Miłków zakupił hrabia Bernhard von Matuschka, uznany botanik, autor cenionego zielnika i opisu flory Śląska.
Jego potomkowie pozostawali właścicielami pałacu i rozległych dóbr do końca II wojny światowej. Pałac jest to okazała budowla dwukondygnacyjna na planie podkowy. Budynek nakrywają wyniosłe dachy mansardowe, z wydatnymi kominami i lukarnami. Fasada ma regularny i symetryczny charakter. Wejście główne zostało umieszczone na osi ujęte w kolumnowy portal, nad którym znajduje się kartusz herbowy. Wnętrza zachowały układ przestrzenny z czasów ostatniej przebudowy. Na parterze pomieszczenia główne posiadają sklepienia krzyżowe. W pobliżu pałacu znajdują się zabudowania folwarczne otoczone rozległym parkiem krajobrazowym.
Zabytkowy park założony w połowie XIX wieku, tworzy ponad 200 okazów starodrzewia, dominują okazałe lipy, dęby, jawory i buki.
Po 1945 roku pałac zamieszkiwali pensjonariusze domu opieki społecznej, a w zabudowaniach gospodarczych mieściło się Państwowe Gospodarstwo Rolne. Lepsze czasy nadeszły w latach 70-tych, kiedy Państwowe Gospodarstwo Hodowlane z Wojanowa uruchomiło cieszący się dużym powodzeniem ośrodek wypoczynkowo - jeździecki, przy którym powstał oddział Towarzystwa Miłośników Konia w Polsce. W latach 90-tych pałac znalazł się w rękach prywatnych właścicieli, którzy uruchomili w nim hotel i restaurację "Spiż" i pragną przywrócić mu dawną świetność.
Źródło: Tablica informacyjna przy pałacu.
- Wojciech Kapałczyński, Piotr Napierała: Zamki, pałace i dwory Kotliny Jeleniogórskiej. Wrocław: Fundacja Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej, 2005, s. 103-105. ISBN 83-92292-21-9.
- Zabytki sztuki w Polsce: Śląsk. Warszawa: Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 2006., 2005, s. 569-570. ISBN 83-92290-61-5.
Inne obiekty znajdujące się w:
Kotlina Jeleniogórska
- Aquapark "Sandra" w Karpaczu
- Aquapark Termy Cieplickie
- Bazylika pw. śś. Erazma i Pankracego w Jeleniej Górze
- Dom Kata w Kowarach
- Dom modlitwy z Rząśnika w Łomnicy
- Dom Zdrojowy I w Cieplicach
- Dwór Dom Wdowy w Łomnicy
- Góra Grodna (506 m n.p.m.)
- Góra Witosza (484 m n.p.m.)
- Góry Sokole
- Grota kuta w skale w Bukowcu
- Huta Szkła Kryształowego "Julia" w Piechowicach
- Jaskinia Pustelnia w Witoszy
- Jaskinia Skalna Komora
- Jaskinia Ucho Igielne
- Karkonoski Park Ducha Gór "Gigantei" w Piechowicach
- Klasztor Ojców Franciszkanów w Kowarach
- Kościół pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Kowarach
- Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Jeleniej Górze-Cieplicach
- Krzyżna Góra (654 m n.p.m.)
- Krzyżowa Góra (445 m n.p.m.)
- Miasteczko "Western City" w Ścięgnach koło Karpacza
- Muzeum Przyrodnicze w Jeleniej Górze
- Pałac Miejski (Smyrna) w Kowarach
- Pałac Miłków
- Pałac na Wodzie w Staniszowie
- Pałac Paulinum w Jeleniej Górze
- Pałac Schaffgotschów w Cieplicach (Jelenia Góra)
- Pałac w Bukowcu
- Pałac w Ciszycy
- Pałac w Łomnicy
- Pałac w Mysłakowicach
- Pałac w Pakoszowie
- Pałac w Staniszowie
- Pałac w Wojanowie
- Pałace i parki krajobrazowe Kotliny Jeleniogórskiej
- Pałacowa Bawialnia w Kowarach
- Park krajobrazowy w Bukowcu
- Park krajobrazowy w Staniszowie
- Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska w Kowarach
- Park Norweski w w Cieplicach Śląskich-Zdroju
- Park pałacowy w Łomnicy
- Park pałacowy w Wojanowie
- Park Zdrojowy w Cieplicach Śląskich-Zdroju
- Punkt widokowy na Góry Sokole w Karpnikach
- Ratusz w Jeleniej Górze
- Ratusz w Kowarach
- Ruiny zamku myśliwskego Georga von Hoyma w Ciszycy
- Schronisko PTTK "Szwajcarka"
- Sokolik (642 m n.p.m.)
- Sołtysia Góra w Kotlinie Jeleniogórskiej
- Starówka w Kowarach
- Stawy Podgórzyńskie
- Stawy w Sosnówce
- Time Gates w Jeleniej Górze
- Uzdrowisko Cieplice Śląskie-Zdrój
- Wieża widokowa (d. kościelna) w Radomierzu
- Wieża widokowa na Sołtysiej Górze w Cieplicach
- Wieża widokowa w Bukowcu
- Wieża widokowa w Maciejowej
- Zamek Księcia Henryka na Górze Grodna
- Zamek w Karpnikach
- Zbiornik wodny Sosnówka
- Zespół folwarczny w Łomnicy
Inne obiekty znajdujące się w:
Park pałacowy w Miłkowie
- Pałac Miłków
- Willa w Miłkowie


