Dawna synagoga w Kowarach

Dawna synagoga w Kowarach to ważny, choć dziś nieco zapomniany zabytek dawnej kultury żydowskiej. Znajduje się ona bezpośrednio przy ulicy Poprzecznej 6. Ten historyczny budynek dobitnie przypomina o przedwojennej różnorodności wyznaniowej, jaką charakteryzowało się rozległe województwo dolnośląskie. Urokliwa miejscowość Kowary, zlokalizowana u samych podnóży Karkonoszy, była niegdyś bezpiecznym domem dla stosunkowo niewielkiej, ale aktywnej społeczności wyznawców judaizmu.

Historia wzniesienia i architektura

Ten murowany budynek sakralny został wzniesiony w dziewiętnastym wieku na klasycznym, regularnym planie prostokąta. Pod względem architektonicznym obiekt prezentował skromne, lecz niezwykle proporcjonalne formy, typowe dla prowincjonalnych domów modlitwy budowanych w tamtym okresie. Do dnia dzisiejszego częściowo zachował się oryginalny wystrój zewnętrzny. Uważny obserwator bez trudu dostrzeże na zniszczonej elewacji charakterystyczne, półokrągle zakończone okna. Są one jednym z niewielu pozostałych detali architektonicznych świadczących o dawnym przeznaczeniu tej surowej budowli.

Zniszczenia wojenne i powojenny los

Kres funkcjonowania obiektu jako tętniącego życiem miejsca modlitwy przyniósł wybuch drugiej wojny światowej oraz radykalna polityka okupanta. W trakcie trwania działań wojennych i nasilających się antysemickich prześladowań, hitlerowcy celowo i niezwykle dotkliwie zdewastowali to cenne miejsce kultu. Wnętrze zostało doszczętnie ograbione z cennego wyposażenia rytualnego. Podobny, tragiczny los spotkał wiele innych żydowskich świątyń, które znajdowały się w okolicznych miastach, takich jak chociażby niedaleka Jelenia Góra czy pełniąca funkcję ośrodka przemysłowego Kamienna Góra.

Obecny stan techniczny obiektu

Współcześnie ten historyczny budynek figuruje w wielu oficjalnych ewidencjach wyłącznie jako trwała ruina lub pozostałość dawnej świetności. Przez powojenne lata świątynia na zawsze utraciła swoją sakralną funkcję. Obecnie w surowym wnętrzu zdewastowanego budynku mieści się zwykły magazyn gospodarczy. Z tego właśnie powodu zwiedzanie starych pomieszczeń od wewnątrz jest dla turystów całkowicie niemożliwe. Pasjonaci lokalnej historii mogą jedynie obejrzeć zachowaną bryłę wyłącznie z zewnątrz, doceniając jej autentyczną wartość historyczną jako niemego świadka wydarzeń ubiegłego stulecia.