Kaplica św. Anny w Kowarach

Kaplica św. Anny w Kowarach to jedna z najciekawszych architektonicznie budowli sakralnych, jakie posiada Kowary. Ta późnobarokowa świątynia stanowi nie tylko ważne miejsce kultu religijnego, ale również wyjątkowo cenną pamiątkę historyczną z czasów, gdy w tej prężnie rozwijającej się osadzie dominowało intensywne wydobycie rud metali. Zlokalizowana na malowniczym wzniesieniu budowla góruje nad miastem, będąc doskonale widocznym punktem orientacyjnym. Z uwagi na swój nietuzinkowy kształt oraz doskonale zachowane detale z epoki, obiekt ten regularnie przyciąga miłośników sztuki odwiedzających urokliwe Karkonosze.

Historia powstania i związki z górnikami

Początki życia religijnego na tak zwanym Kaplicznym Wzgórzu sięgają najprawdopodobniej XIV wieku. To właśnie w tamtym okresie, w dobie prężnego rozwoju lokalnego górnictwa, wzniesiono pierwszą świątynię. Według lokalnych przekazów, to tutaj kowarscy gwarkowie przychodzili pomodlić się o bezpieczeństwo przed każdym niebezpiecznym zjazdem pod ziemię. Niestety, pierwotna konstrukcja nie przetrwała próby czasu i wojennych zawieruch, ulegając całkowitemu zawaleniu. Decyzję o jej gruntownej odbudowie podjęto znacznie później, bo dopiero w 1772 roku. Inicjatorem i głównym fundatorem przedsięwzięcia był ówczesny starosta, Krzysztof Aleksy Klein, natomiast wykonanie ambitnego projektu powierzono utalentowanemu architektowi, którym był Kaspar Jentsch.

Architektura na planie elipsy

Nowa kaplica, którą możemy podziwiać do dzisiaj, wyróżnia się bardzo unikalną, zwartą bryłą. W przeciwieństwie do klasycznych kościołów, została ona w całości zaprojektowana na planie regularnej elipsy. Taki układ przestrzenny nadaje jej niezwykłej lekkości i harmonii. Od strony wschodniej do głównej części przylega niska, kwadratowa przybudówka pełniąca funkcję zakrystii. Całość wieńczy charakterystyczna, ośmioboczna latarnia, która została przykryta ozdobną, cebulastą kopułką. Do budowy użyto głównie lokalnego, łamanego kamienia, który następnie precyzyjnie otynkowano, nadając fasadzie typowe dla późnego baroku, eleganckie wykończenie.

Zabytkowe wyposażenie wnętrza

Mimo burzliwych losów całego regionu, jakim bez wątpienia jest województwo dolnośląskie, wnętrze świątyni zachowało swoje niemal kompletne, oryginalne wyposażenie z XVIII wieku. Przekraczając próg, w oczy od razu rzuca się misternie rzeźbiony ołtarz główny. Został on ufundowany ku czci świętej Anny, matki Maryi, i stanowi doskonały przykład barokowej ornamentyki. Drewniane zdobienia, złocenia oraz dopracowane detale architektoniczne tworzą wewnątrz niezwykle spójną i podniosłą atmosferę, pozwalając turystom na krótką podróż w czasie do epoki osiemnastowiecznych rzemieślników.

Punkt widokowy na góry i doliny

Świątynia pełni również funkcję wspaniałego, naturalnego tarasu widokowego. Wzgórze, na którym jest usadowiona (przy ulicy Kowalskiej), pozwala na swobodne podziwianie rozległej panoramy przestrzennej. Przy dobrych warunkach atmosferycznych można stąd dostrzec nie tylko gęstą zabudowę miejską, ale przede wszystkim zielone pasma Rudaw Janowickich oraz szczyty Karkonoszy. Wspinaczka na wzniesienie nie jest wymagająca, dlatego stanowi idealny punkt spacerowy dla całych rodzin.

Informacje praktyczne dla turystów

Obiekt jest otwarty dla wiernych i zwiedzających cyklicznie. Zazwyczaj wnętrze można zobaczyć w każdą drugą niedzielę miesiąca około godziny 16:00, kiedy to odprawiana jest tu regularna msza święta. W pozostałe dni można podziwiać budowlę z zewnątrz oraz korzystać z uroków otaczającego ją wzgórza. Warto połączyć wizytę w tym miejscu z dłuższą wycieczką po okolicy, odwiedzając również sąsiednie, gwarne kurorty, takie jak Karpacz czy pełniąca funkcję stolicy subregionu Jelenia Góra.