Cicha Dolina w Karkonoszach
Cicha Dolina w Karkonoszach to malownicza dolina o długości ponad dwóch kilometrów, której wylot znajduje się w dolnej części miasta Piechowice, tuż przy ulicy Kryształowej. Jest to obszar pełen przyrodniczego uroku, skrywający ślady dawnej działalności człowieka, w tym pozostałości po średniowiecznej hucie szkła.
Położenie i charakterystyka geograficzna doliny
Geograficznie obszar ten leży w Sudetach Zachodnich, stanowiąc północno-zachodnią część Pogórza Karkonoskiego. Dolina wcina się głęboko w północno-wschodnie zbocza, które tworzy szczyt Grzybowiec. Jej granice wyznaczają ramiona górskie: od zachodu ramię z Kątnikiem i Młynikiem, a od wschodu ramię, w którego skład wchodzą Trzmielak, Ostrosz oraz wzniesienie, na którym znajdują się sztolnie w Górze Sobiesz. Dnem doliny płynie Cichy Potok, a całe otoczenie zbudowane jest z granitu karkonoskiego. W dolnej części terenu można zaobserwować liczne rumowiska oraz pojedyncze bloki skalne, które nadają miejscu surowy charakter.
Historia najstarszej huty szkła na Śląsku
Dolina odegrała kluczową rolę w rozwoju regionalnego szklarstwa. Prawdopodobnie już pod koniec XIII wieku, a na pewno w XIV i XV stuleciu, funkcjonowała tu tak zwana huta leśna. Uważa się ją za najstarszą znaną hutę szkła na całym Śląsku. Jej ślady odkryto po raz pierwszy w 1894 roku, a ich istnienie potwierdził w 1957 roku Tadeusz Steć. Gruntowne badania archeologiczne przeprowadzone w 1964 roku pozwoliły zidentyfikować pozostałości zabudowy pieców hutniczych oraz kamienną groblę dawnego stawu. Dzięki tym znaleziskom badacze uzyskali pełny obraz wczesnego okresu rozwoju przemysłu szklarskiego, z którego słyną Karkonosze.
Tajemnicze sztolnie z okresu II wojny światowej
W dolnej części doliny, w skalistym zboczu, znajdują się sztolnie wykute podczas II wojny światowej. Prace nad nimi prowadzili więźniowie oraz jeńcy wojenni z obozu zlokalizowanego w miejscowości Borowice. Dokładne przeznaczenie tych podziemnych chodników nie zostało do końca wyjaśnione – mogły to być schrony lub projektowany podziemny zakład przemysłowy pracujący na potrzeby fabryki Dynamit-Fabrik. Obecnie wejścia do podziemi są zabezpieczone kratami ze względu na liczne populacje zimujących tam nietoperzy, co czyni to miejsce ważnym punktem na mapie ochrony przyrody.
Turystyka i walory przyrodnicze
Ze względu na unikatowe wartości krajobrazowe i naturalne dolina funkcjonuje jako rezerwat przyrody. Jest to popularne miejsce pieszych wędrówek, oferujące piękne widoki oraz ścieżki dydaktyczno-przyrodnicze. Przez teren rezerwatu prowadzi żółty szlak turystyczny oraz trasa rowerowa kierująca w stronę Grzybowca. Na śródleśnych łąkach można podziwiać bogate zespoły ziołorośli, a zalesione zbocza dają wytchnienie w upalne dni. Spacer dnem doliny wzdłuż Cichego Potoku to idealna propozycja dla osób szukających spokoju z dala od zatłoczonych centrów turystycznych.
Legendy i dawne nazwy doliny
Dawniej to miejsce nosiło nazwę Quirtal, co w tłumaczeniu oznacza Poprzeczną Dolinę, leżącą prostopadle do rzeki Kamiennej. Z wąwozem wiążą się liczne legendy, a jedna z dróg prowadzących do huty nazywana była Pestweg, czyli Ścieżką zadżumionych. Według dawnych opowieści dolina była miejscem, w którym miały pojawiać się nocne pochody szkieletów oraz postać mężczyzny bez głowy. Historycy podejrzewają, że te mroczne historie mogły być celowo rozpowszechniane przez dawnych szklarzy, aby skutecznie odstraszyć nieproszonych gości od ich warsztatów ukrytych w głębi lasu.
