Starówka w Połczynie-Zdroju

Starówka w Połczynie-Zdroju to wyjątkowe miejsce na turystycznej mapie regionu, jakim jest województwo zachodniopomorskie. Ścisłe centrum uzdrowiska zachwyca unikalnym klimatem oraz bogatą historią. Dzięki swojemu położeniu i atrakcyjnej zabudowie, miejsce to przyciąga kuracjuszy i turystów, którzy chętnie odwiedzają również okoliczne miasta, takie jak Świdwin, Białogard, czy nieco odleglejszy Szczecin. W przeciwieństwie do wielu innych miasteczek, tutejsze śródmieście zachowało swój historyczny charakter, stając się prawdziwą wizytówką słynnego kurortu.

Średniowieczny układ urbanistyczny i zabytkowa przestrzeń

Stare miasto powstało w XIV wieku i do dzisiaj częściowo zachowało swój pierwotny, średniowieczny układ urbanistyczny. Wiele osób odwiedzających to uzdrowisko może początkowo odnieść wrażenie, że centrum nie wyróżnia się niczym nadzwyczajnym. Tymczasem cały ten historyczny obszar jest oficjalnie wpisany do rejestru zabytków. Oznacza to, że zabudowa śródmieścia, pod względem przebiegu ulic i precyzyjnej lokalizacji budynków, nie uległa większym zmianom od samego początku istnienia osady. Szkielet ulic oraz placów został w pełni uszanowany w 2 połowie XIX wieku. Wtedy to, w okresie intensywnego rozwoju gospodarczego, większość starych, szachulcowych domostw zastępowano solidnymi, murowanymi kamienicami. Co istotne, licznie powstające w tym okresie sanatoria budowano celowo poza ścisłym centrum, tworząc oddzielną dzielnicę zdrojową otoczoną zielonym parkiem.

Ochrona w czasie wojny i spójność architektoniczna

Historia bardzo łagodnie obeszła się z tą częścią miasta w trudnym czasie II wojny światowej. Było to bezpośrednio związane z uzdrowiskową funkcją miejscowości. W latach 1939-1945 większość okolicznych sanatoriów zamieniono na ogromne szpitale wojskowe. Z tego powodu miasto nie stanowiło strategicznego punktu oporu dla wojsk niemieckich. W trakcie zdobywania terenu przez oddziały radzieckie obyło się bez większych zniszczeń i bombardowań. Z dzisiejszego punktu widzenia ten szczęśliwy obrót spraw ma ogromne zalety. Zabudowa śródmieścia ma jednolity, bardzo zwarty charakter i spójny styl architektoniczny. Nie znajdziemy tu szpecących, socrealistycznych bloków z lat 60, usytuowanych w odległości zaledwie 50 metrów od gotyckiego kościoła, co jest częstym widokiem w miastach dotkliwie zniszczonych wojną.

Rewitalizacja i wizerunek kurortu z duszą

Brak wojennych zniszczeń oznacza jednak niemałe wyzwanie dla współczesnych władz samorządowych, ponieważ większość budynków liczy grubo ponad 100 lat i wymaga kapitalnych remontów. Doskonałym przykładem radzenia sobie z tą sytuacją jest ulica 5 Marca, która w ciągu kilku ostatnich lat została niemal w całości odnowiona. Prace te, obejmujące remonty kamienic i wymianę nawierzchni, przeprowadzono w ramach rewitalizacji. Modernizacja tej ulicy wspaniale obrazuje filozofię budowania wizerunku miasta jako kurortu z duszą. Proces ten polega na świadomym nawiązywaniu do stylu charakterystycznego dla przełomu XIX i XX wieku, kiedy europejskie kurorty przeżywały swój największy rozkwit. Działania te obejmowały między innymi:

• Przywrócenie na historyczne place, skwery i ulice estetycznego, kamiennego bruku.
• Montaż stylowych, londyńskich latarni oświetlających przestrzeń po zmroku.
• Zachowanie unikalnych detali w stylu retro podczas pieczołowitej renowacji fasad.
• Eksponowanie oryginalnych, ciekawych szczegółów architektonicznych z różnych epok.

Nowy deptak i historyczny plac Wolności

Niedawno całkowicie odbudowano ścisłe centrum miasta, wyraźnie nawiązując do wizerunku z początku XX wieku. Powstał tu nowy, urokliwy deptak przy ulicy Grunwaldzkiej, który nadaje miastu niepowtarzalny klimat. Omawiając śródmieście, nie sposób pominąć placu Wolności. Od momentu powstania osady stanowi on centralny punkt dawnej dzielnicy. W czasach średniowiecza plac ten miał wymiary 60 na 45 metrów, a po jego środku dumnie wznosił się ratusz. Aż do połowy XX wieku miejsce to pełniło głównie funkcję gwarnego targowiska. Według źródeł historycznych, jeszcze w XVII wieku przed dawnym ratuszem stała figura naturalnej wielkości rycerza Rolanda, który był uznawany za wzór cnót i walkę o swobody obywatelskie.

Współczesne funkcje miejskiego rynku

Obecnie handel targowy już się tu nie odbywa. Na samym środku placu znajduje się piękna fontanna, która wraz z elementami małej architektury nadaje tej okolicy szczególnego, wypoczynkowego uroku. W zabytkowych kamieniczkach okalających rynek mieszczą się obecnie ważne instytucje publiczne, takie jak siedziba urzędu miejskiego, urząd stanu cywilnego oraz lokalna kancelaria notarialna. Po przyjemnym spacerze wśród tych odnowionych uliczek, wielu gości decyduje się na zaplanowanie kolejnych wycieczek, obierając za cel malownicze Stare Drawsko lub tętniący życiem, nadmorski Kołobrzeg.