Pałac w Połczynie-Zdroju

Pałac w Połczynie-Zdroju to wyjątkowy zabytek, który wznosi się na niewielkim wzgórzu w odległości około 100 metrów od dzisiejszego placu Wolności. Pierwotnie w tym miejscu stał potężny zamek obronny zbudowany na przełomie XIII i XIV wieku z inicjatywy księcia pomorskiego Bogusława IV. Miasto wchodził wówczas w skład Księstwa Pomorskiego, a wzniesiona warownia miała za zadanie zabezpieczać południową granicę państwa przed postępującą ekspansją Brandenburczyków. Region, w którym znajduje się województwo zachodniopomorskie, pełen jest tego typu historycznych obiektów, co przyciąga miłośników historii z pobliskich miejscowości, takich jak Świdwin, Białogard czy odleglejszy Szczecin.

Średniowieczna historia i pierwsi właściciele warowni

Kolejny władca Pomorza, Warcisław IV, przekazał zamek w lenno słynnemu rodowi von Wedlów. To pod ich bezpośrednimi rządami, w 1337 roku, osada uzyskała oficjalne prawa miejskie. Następnie w 1374 roku warownia przeszła w posiadanie rodu von Manteufflów. Pierwotny wygląd budowli, która składała się z zamku właściwego na rzucie pięciokąta i przedzamcza, nie jest dokładnie znany. Pierwszych gruntownych zmian oraz odbudowy dokonał Kurt von Manteuffel zaraz po wielkim pożarze z 1500 roku. Prawdopodobnie wówczas, oprócz wzniesienia budynków na planie czworoboku, wybudowano również murowaną wieżę obronną.

Barokowa przebudowa i utrata funkcji obronnych

W 1654 roku dawny zamek przeszedł w posiadanie rodu von Krockow i to za ich sprawą obiekt zyskał nowe oblicze. W latach 1770-1772 Antoni von Krockow całkowicie zrezygnował z funkcji obronnych warowni i przekształcił budynek w elegancki pałac w stylu barokowym, którego bryła do dziś przypomina ówczesny projekt. W połowie 19 wieku dawna twierdza została wykupiona przez władze miejskie, które urządziły w niej pocztę. Po wybudowaniu nowego urzędu w pałacu powstały mieszkania prywatne użytkowane aż do lat 60 XX wieku. Obecnie jedynym elementem przywołującym skojarzenia z obronną przeszłością jest mur oporowy okalający podstawę budowli od strony zachodniej, a także łukowa brama wjazdowa i brukowany dziedziniec.

Architektura i najnowsze odkrycia archeologiczne

Współcześnie jest to budynek murowany, dwuskrzydłowy, założony na rzucie zbliżonym do litery L. Składa się z dwóch piętrowych skrzydeł złączonych pod kątem prostym, utrzymanych w formach bardzo skromnego baroku. Elewacje są całkowicie pozbawione dekoracji, a jedynie wejście zachodnie zdobi niewielki portal poprzedzony schodami. Północne naroże gmachu zostało solidnie wzmocnione skarpą. Najnowsze badania archeologiczne dowiodły, że zachowane piwnice pochodzą z XVI wieku i stanowią najprawdopodobniej pozostałość po wieży obronnej o wymiarach 12,1 na 12,6 metra. W 2012 roku zamek przeszedł gruntowny remont, podczas którego całkowicie przebudowano schody do głównego wejścia, przywracając im historyczny wygląd z przełomu XIX i XX wieku.

Współczesne funkcje kulturalne i udogodnienia

W dzisiejszych czasach dawny zamek pełni funkcję nowoczesnej siedziby miejskich instytucji kulturalnych. Wnętrza zostały doskonale przystosowane do potrzeb lokalnej społeczności oraz przebywających w mieście turystów. W historycznych murach funkcjonują obecnie:

• Biblioteka Publiczna im. Juliana Tuwima wyposażona w oddzielne czytelnie dla dorosłych oraz dla dzieci.
• Zamkowa Galeria Różności, w której można nabyć regionalne produkty i wyroby rękodzielnicze wykonane przez miejscowych twórców.
• Reprezentacyjna sala kominkowa, służąca do regularnej organizacji wystaw malarskich i fotograficznych.
• Stała ekspozycja pamiątek historycznych zawierająca unikalne karty pocztowe, stare fotografie oraz przedmioty codziennego użytku.
• Stanowiska oferujące całkowicie darmowy dostęp do internetu dla wszystkich gości odwiedzających czytelnię.

Zabytkowy obiekt jest otwarty dla zwiedzających od poniedziałku do piątku w godzinach od 10:00 do 17:00.