Jezioro Niesłysz
Jezioro Niesłysz to największy akwen Pojezierza Łagowskiego i jeden z najpiękniejszych zbiorników wodnych województwa lubuskiego. Położone w gminie Lubrza, w powiecie świebodzińskim, stanowi centrum rekreacji, żeglarstwa i turystyki wodnej w regionie. Otoczone lasami, malowniczymi zatokami i trzema wyspami — Koziniec, Ostrowie oraz Ptasią — przyciąga turystów spragnionych ciszy, natury i aktywnego wypoczynku. Jezioro ma powierzchnię ponad 520 hektarów, głębokość maksymalną sięgającą 34 metrów i imponującą długość linii brzegowej wynoszącą niemal 19 kilometrów.
Położenie i charakter jeziora
Jezioro Niesłysz leży w południowej części Pojezierza Łagowskiego, na terenie Rynny Paklicy i Ołoboku. Jego wyjątkowe pochodzenie poligenetyczne sprawia, że północna część ma charakter rynnowy, a południowa morenowy. Brzegi są w większości wysokie i porośnięte lasem, co nadaje krajobrazowi naturalny i dziewiczy charakter. Linia brzegowa jest bardzo urozmaicona, pełna zatok i półwyspów, które tworzą niezwykle malownicze widoki.
Historia i hydronimia
Pierwsze wzmianki o jeziorze pojawiły się już w 1470 roku, kiedy zapisywano je jako Nysschelisch. W kolejnych wiekach nazwa ulegała wielu zmianom – od Nöslisch See po Nischlitz See w czasach pruskich. Obecna forma – Jezioro Niesłysz – została urzędowo przyjęta w 1950 roku. W przeszłości jezioro stanowiło ważny punkt na trasach wodnych oraz strategiczny element linii umocnień Nischlitz-Obra, budowanej przez III Rzeszę w latach 30. XX wieku.
Przyroda i czystość wód
Jezioro Niesłysz słynie z wyjątkowej przejrzystości wody, sięgającej nawet 4 metrów, oraz bogatej roślinności i fauny. Występuje tu wiele gatunków ryb, m.in. szczupak, sielawa, węgorz i lin, co czyni akwen popularnym miejscem dla wędkarzy. Brzegi porastają gęste szuwary, a w toni wodnej można spotkać grążele żółte i rdestnicę pływającą. Na wyspach i w okolicznych lasach gniazdują liczne gatunki ptaków wodnych, w tym czernice, gęsi białoczelne i łyski.
Wody jeziora od lat utrzymują wysoką jakość – w najnowszych badaniach uzyskały klasyfikację stanu ekologicznego od bardzo dobrego po umiarkowany. Jezioro objęte jest strefą ciszy oraz położone w obszarze chronionego krajobrazu Rynny Paklicy i Ołoboku, co sprzyja ochronie naturalnych ekosystemów.
Turystyka i rekreacja
Jezioro Niesłysz to jeden z najważniejszych ośrodków rekreacyjnych w regionie. W miejscowościach nadbrzeżnych – szczególnie w Niesulicach, Przełazach i Tyczynie – działają liczne ośrodki wypoczynkowe, przystanie żeglarskie i pola namiotowe. Odbywają się tu regularnie regaty żeglarskie o puchar starosty świebodzińskiego, a dzięki przejrzystym wodom akwen jest popularny także wśród nurków. W sezonie letnim funkcjonują trzy strzeżone kąpieliska o doskonałej jakości wody.
Dziedzictwo i znaczenie
Na półwyspie we wschodniej części jeziora archeolodzy odkryli pozostałości średniowiecznego grodziska oraz fragmenty drewnianego mostu z IX wieku – jednego z najstarszych w Polsce. Odkrycia te dowodzą, że okolice jeziora Niesłysz były zamieszkane już we wczesnym średniowieczu i pełniły ważną funkcję kultową.
Dziś jezioro Niesłysz jest nie tylko naturalnym skarbem województwa lubuskiego, lecz także symbolem turystyki zrównoważonej, która łączy ochronę przyrody z rekreacją i historią regionu. To idealne miejsce dla miłośników żeglarstwa, przyrody i spokojnego wypoczynku nad wodą.
