Pałac w Przełazach
3224 z 8.12.1986
Pałac w Przełazach to imponujący, trzykondygnacyjny obiekt w stylu neorenesansowym, położony na zachodnim brzegu Jeziora Niesłysz w województwie lubuskim. Wzniesiony pod koniec XIX wieku przez ród Castell, wyróżnia się architekturą stylizowaną na średniowieczny zamek – z prostokątnymi i sześciobocznymi wieżami zwieńczonymi krenelażem oraz bogatymi zdobieniami elewacji. Dziś w jego murach mieści się Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy, a całość otacza malowniczy park krajobrazowy.
Historia pałacu i jego właścicieli
Historia majątku w Przełazach sięga XIII wieku, kiedy to jezioro Niesłysz i okoliczne ziemie należały do cystersów z Trzebnicy. W kolejnych wiekach posiadłość przechodziła z rąk do rąk – wśród jej właścicieli byli m.in. junkier von Horne, baron Dankelman oraz przedstawiciele rodów von Kalckreuth i von Schenkendorff. W XVIII wieku włości należały do Erazma von Schenkendorffa, a pod koniec stulecia do Fryderyka von Rabenau.
Przełazy w XIX wieku przeszły szereg przemian związanych z reformami rolnymi. W 1906 roku majątek przejął wpływowy ród Castell, którego członkowie należeli do europejskiej arystokracji. Wolfgang Fryderyk hrabia zu Castell-Rüdenhausen, członek zakonu joannitów, był pierwszym właścicielem z tej linii. To właśnie jego małżeństwo z Aleksandrą von Faber, dziedziczką słynnej fortuny Faber, doprowadziło do powstania znanej do dziś marki Faber-Castell.
Architektura pałacu
Pałac w Przełazach został zaprojektowany jako okazała rezydencja o cechach zamku. Posiada dwie wieże zwieńczone krenelażem oraz reprezentacyjną fasadę z kolumnowym, arkadowym gankiem i tarasem. Wnętrze, choć w większości przebudowane, zachowało fragmenty oryginalnego wystroju – sklepienia kolumnowego holu, stolarkę drzwiową z nadświetlami i dekoracje sufitowe. W sali reprezentacyjnej do dziś znajduje się kartusz z herbem rodu Castell w formie biało-czerwonej szachownicy.
Pałac podczas II wojny światowej i w czasach współczesnych
W czasie II wojny światowej w pałacu mieściła się szkoła SS, a po 1945 roku budynek przeszedł na własność państwa polskiego. W kolejnych dekadach obiekt przeszedł liczne remonty i adaptacje, które pozwoliły przywrócić mu dawny blask. Obecnie pałac pełni funkcję Ośrodka Rehabilitacyjno-Wypoczynkowego i stanowi jedną z najciekawszych atrakcji regionu nad jeziorem Niesłysz.
Pałac w Przełazach jako atrakcja turystyczna
Dzięki malowniczemu położeniu, bogatej historii i neorenesansowej architekturze, Pałac w Przełazach przyciąga miłośników zabytków i architektury. Otaczający go park sprzyja spacerom, a bliskość jeziora Niesłysz sprawia, że miejsce to stanowi doskonały punkt na mapie turystycznej województwa lubuskiego. To wyjątkowy przykład, jak dawne rezydencje arystokratyczne zyskały nowe życie, łącząc funkcję historyczną i współczesną.


