Kościół pw. Podniesienia Krzyża w Przełazach

Kościół pw. Podniesienia Krzyża w Przełazach to jedna z najstarszych i najciekawszych świątyń regionu lubuskiego, której początki sięgają średniowiecza. Pierwsze wzmianki o istnieniu kościoła pochodzą z 1468 roku, kiedy to doszło do sporu między kapłanem z Torzymia a miejscowymi właścicielami. Choć nie zachowały się informacje o przyczynie konfliktu, fakt ten potwierdza funkcjonowanie parafii w Przełazach już w XV wieku. W tamtym czasie miejscowość należała do diecezji poznańskiej.

Zmienne losy świątyni

W wyniku ekspansji reformacji kościół przeszedł w ręce protestantów, co było częstym zjawiskiem w tej części Europy. Dopiero 23 marca 1654 roku świątynia została zwrócona katolikom. Wkrótce po zakończeniu wojny trzydziestoletniej, w 1658 roku, ówczesny właściciel wsi — junkier Hans von Hornn — ufundował dzwon, który do dziś wisi w kościelnej dzwonnicy.

Z upływem czasu liczba wiernych kościoła rzymskokatolickiego malała, co prowadziło do postępującego zubożenia parafii. W konsekwencji stary kościół rozebrano w 1813 roku.

Nowa świątynia z początku XX wieku

Po niemal stu latach, w 1908 roku, miejscowa społeczność ewangelicka zdecydowała o budowie nowego kościoła. Kamień węgielny położono 10 września 1911 roku, a już po dziesięciu miesiącach — 1 lipca 1912 roku — nowa świątynia została poświęcona.

Budowla z początku XX wieku zachowała się do dziś i stanowi cenny przykład architektury sakralnej tego okresu.

Kościół po II wojnie światowej

Pod koniec II wojny światowej, 30 stycznia 1945 roku, niemieccy mieszkańcy opuścili Przełazy, a kościół przejęli katolicy. Zaledwie kilka tygodni później, 4 marca 1945 roku, ksiądz Piotr Janik — dziekan ze Świebodzina — dokonał poświęcenia świątyni.

W 1994 roku kościół dotknęła poważna tragedia — zwarcie instalacji elektrycznej doprowadziło do pożaru, w wyniku którego zniszczeniu uległ drewniany ołtarz. Mimo tych dramatycznych wydarzeń, świątynia nadal pełni funkcję parafialną i pozostaje ważnym miejscem dla mieszkańców Przełaz.

Dziedzictwo duchowe i historyczne

Kościół pw. Podniesienia Krzyża w Przełazach jest nie tylko miejscem kultu, lecz także świadkiem wielowiekowej historii regionu. Jego dzieje odzwierciedlają zmienne losy pogranicza, gdzie przenikały się wpływy katolickie i protestanckie. Dziś stanowi on ważny punkt na mapie zabytków sakralnych województwa lubuskiego, przyciągając miłośników historii i architektury.