Elektrownia wodna Rakowice

Elektrownia wodna Rakowice to mała elektrownia wodna zlokalizowana w miejscowości Rakowice Wielkie, na terenie regionu, jakim jest województwo dolnośląskie. Uruchomiona została w 2005 roku na 167,5 kilometrze rzeki Bóbr. Warunki do budowy tego obiektu powstały w wyniku przełożenia koryta rzeki w obrębie wyeksploatowanej Kopalni Surowców Mineralnych Rakowice. Głównym powodem tych działań była konieczność udostępnienia zupełnie nowych pokładów kruszyw. Poprowadzenie rzeki przez istniejące wyrobisko pozwoliło na uzyskanie cennego spadku, który bezpośrednio odpowiadał potrzebom hydroenergetycznym. Wskutek tak zaprojektowanego przekierowania odcięto około sześć kilometrów dotychczasowego, historycznego koryta rzecznego.

Charakterystyka techniczna obiektu

Elektrownia w Rakowicach Wielkich charakteryzuje się niezawodnymi rozwiązaniami technologicznymi i na co dzień działa jako bezawaryjny obiekt typu przepływowego. Poniżej zestawiono szczegółowo jej najważniejsze parametry operacyjne:

• Dwuprzęsłowy jaz wlotowy o wymiarach 2 na 18 metrów wyposażony w zamknięcia powłokowe typu wodnego.
• Wysokość jazu wynosi 3,5 metra, a pracuje on przy normalnym poziomie piętrzenia (NPP) wynoszącym 201,80 m n.p.m. (docelowo planowane jest 203,80 m n.p.m.).
• Moc zainstalowana obiektu wynosi dokładnie 2000 kW.
• Moc osiągalna urządzeń to 1920 kW.
• Moc dyspozycyjna elektrowni kształtuje się na stałym poziomie 1814 kW.
• Całkowity spad brutto dla tej nizinnej lokalizacji to 8,85 metra.
• Średnioroczny przepływ wody mierzony przez obiekt wynosi 17,6 m³/s.
• Roczna produkcja energii elektrycznej szacowana jest na 9 580 000 kWh, przy jednoczesnym rocznym zużyciu energii na potrzeby własne w wysokości 580 000 kWh.

Wydajne wyposażenie maszynowni

W sercu elektrowni zainstalowano bardzo precyzyjne urządzenia skutecznie przetwarzające darmową energię przepływającej wody na prąd elektryczny. Techniczne wyposażenie maszynowni obejmuje:

• Dwa nowoczesne turbozespoły Kaplana typu Mavel TKA 1450K4, które na co dzień pracują z prędkością 360 obr./min.
• Dwa potężne generatory synchroniczne marki Siemens (model 1FC2) o ścisłych parametrach: 1200 kVA, 1000 kW, 400 V, 1732 A oraz 1000 obr./min.
• Obroty biegu jałowego dla generatorów wynoszą 2500 obr./min przez okres maksymalnie pięciu minut, natomiast ich moment bezwładności (GD2) to 80 kgm2.
• Pojedynczy przepływ operacyjny przez jedną turbinę wynosi 12,5 m³/s, co daje maksymalny, całkowity przepływ przez całą elektrownię równy 25 m³/s.

Koszty i realizacja inwestycji

Szczegółowy projekt budowlany został starannie przygotowany przez biuro Hydroprojekt Sp. z o.o. (obecnie DHV Hydroprojekt Sp. z o.o.). Bezpośrednimi inwestorami tego hydroenergetycznego przedsięwzięcia były Elektrownie Szczytowo-Pompowe S.A., które funkcjonują dzisiaj pod nazwą PGE Energia Odnawialna S.A., a także Zielonogórskie Kopalnie Surowców Mineralnych ZKSM S.A., działające współcześnie jako Górażdże Kruszywa Sp. z o.o. w ramach międzynarodowej grupy HeidelbergCement Group. Generalnym wykonawcą odpowiedzialnym za zrealizowanie wymagających prac w terenie był POLNORD S.A. Oddział Budownictwo Energetyczne zlokalizowany w mieście Opole. Całkowity koszt tej dużej, rzecznej inwestycji w 2005 roku zamknął się w kwocie 24 425 500 PLN.

Oddziaływanie na środowisko wodne

Inżynierowie i projektanci elektrowni z powodzeniem wprowadzili szereg istotnych rozwiązań minimalizujących jej ewentualny, negatywny wpływ na bezpośrednie otoczenie. Jednocześnie wypracowano dodatkowe efekty wprost korzystnie oddziałujące na rzeczny ekosystem:

• Budynek elektrowni został celowo, niemal całkowicie zagłębiony w ziemi, co bardzo skutecznie i naturalnie tłumi odgłos pracujących wewnątrz turbin.
• Zastosowane w maszynowni turbozespoły posiadają dodatkową ochronę zabezpieczającą środowisko przed nadmiernymi zakłóceniami akustycznymi oraz emitowaną wibracją.
• Bieżący, przepływowy charakter samego obiektu bezsprzecznie sprzyja bezpiecznemu gromadzeniu się ryb w dolnym stanowisku uregulowanej rzeki.
• Mechaniczne, silne natlenienie przepływającej wody jest zjawiskiem niezwykle korzystnym dla naturalnych procesów samooczyszczania i aktywnie wspiera lokalne życie biologiczne.