Miejsce, w którym stał głaz partyzanta radzieckiego Walerianowa Erykowicza Burzi
Miejsce, w którym do 2019 roku stał głaz z tablicą upamiętniający partyzanta radzieckiego Walerianowa Erykowicza Burzi poległego 7 kwietnia 1945 roku. Ufundowali go po wojnie mieszkańcy Rycerki Górnej. Jego usunięcie, to efekt tak zwanej ustawy dekomunizacyjnej. Wcześniej został usunięty z ewidencji miejsc pamięci województwa śląskiego na podstawie Oświadczenia Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa o stanie i statusie rosyjskich miejsc pamięci w Polsce z 13 października 2015 r.
Fot. Zdjęcie głazu Waleriana Erykowicza Burzi z 2012 roku.
Walerian Erykowicz Burzi, znany pod pseudonimem „Anatol Jefremow”, to radziecki oficer wywiadu, którego losy na zawsze splotły się z historią Rycerki Górnej. Jako kapitan grupy zwiadowczej „Awangarda”, został zrzucony na tyły wroga w sierpniu 1944 roku. Po walkach w rejonie Babiej Góry i na Zaolziu, w listopadzie 1944 r. dotarł na Żywiecczyznę. Jego zadaniem było rozpracowanie sił niemieckich przed zbliżającą się ofensywą. „Jefremow” zaskarbił sobie ogromną sympatię i zaufanie miejscowych górali, którzy zapewniali mu schronienie, żywność oraz cenne informacje.
Jego partyzancki szlak zakończył się tragicznie tuż przed wyzwoleniem. W nocy z 6 na 7 kwietnia 1945 r., aby ułatwić natarcie wojskom radzieckim, kapitan zaatakował niemieckie gniazdo oporu w Rycerce Górnej. Zginął na miejscu od serii z karabinu maszynowego. W okrutnym odwecie hitlerowcy spacyfikowali pobliski przysiółek Czanieckich, paląc zabudowania i mordując 10 cywilów.
