Stara Chata Walońska w Szklarskiej Porębie

Stara Chata Walońska w Szklarskiej Porębie to absolutnie wyjątkowe miejsce, w którym bogata historia nierozerwalnie przeplata się z fascynującą legendą, a dawna tradycja górnicza i hutnicza niemal ożywa na nowo przed oczami odwiedzających. Terytorialnie obszar ten obejmuje województwo dolnośląskie, stanowiąc doskonałą bazę wypadową w góry, jakimi są malownicze Karkonosze. To właśnie w tym niepozornym budynku, ulokowanym pod adresem ulica Kołłątaja 12 w miejscowości Szklarska Poręba, od wieków z ogromnym zaangażowaniem kultywuje się intrygujące zwyczaje walonów – średniowiecznych mistrzów, specjalizujących się w wydobywaniu i skomplikowanej obróbce rud żelaza, metali, górskiego kwarcu oraz drogocennych kamieni szlachetnych.

Historia i tajemnicza tradycja walonów

Zabytkowa Stara Chata to dzisiaj główna i najważniejsza siedziba reaktywowanego w 1999 roku Sudeckiego Bractwa Walońskiego. Walonowie, którzy historycznie wywodzili się głównie z rejonów Belgii oraz północnej Francji, byli niezwykle uzdolnionymi poszukiwaczami naturalnych skarbów natury. W swoich szeregach zrzeszali kowali, hutników, szlifierzy, snycerzy, a nierzadko również specjalistów od magii i zielarzy. Ich ślady w górach datuje się już na czasy głębokiego średniowiecza (co ciekawe, to właśnie z zabytkowych Ksiąg Walońskich, spisanych w XIV wieku, pochodzi najstarsza udokumentowana wzmianka o sąsiednim mieście, którym jest słynny dziś kurort Karpacz).

W Szklarskiej Porębie odnaleźli oni wprost idealne, naturalne warunki do rozwijania swojego unikalnego rzemiosła. Pozostawione przez nich materialne i kulturowe dziedzictwo do dzisiaj mocno intryguje turystów. W klimatycznych murach chaty zgromadzono niezwykle bogatą kolekcję lśniących minerałów. Znakomita większość tych okazów pochodzi bezpośrednio z pasma górskiego, jakim są Sudety, a ich proces powstawania szacuje się na miliony lat wstecz – dokładnie na okres permu w erze paleozoicznej.

Zwiedzanie, ceny biletów i lokalizacja

Obiekt zlokalizowany jest bardzo korzystnie dla wędrowców. Przechodzi tu między innymi tematyczny Szlak Waloński, Magiczny szlak Ducha Gór oraz bardzo popularny czarny szlak turystyczny biegnący prosto ze Szklarskiej Poręby w kierunku urokliwego miejsca, jakim jest znany Wodospad Szklarki (spacer z chaty pod kaskadę wodną zajmuje raptem około 15 minut przyjemnej drogi). Codziennie w progi tego miejsca mogą bez przeszkód zajrzeć zarówno turyści indywidualni, jak i większe grupy zorganizowane.

Na odwiedzających chatę gości czeka kilka wariantów zwiedzania:

• Wystawa minerałów – dostępna całkowicie za darmo dla wszystkich turystów indywidualnych.
• Mroczne podziemia z Muzeum Tanich Win – bilet wstępu na tę wystawę to koszt 4 zł od osoby.
• Dedykowane prelekcje i programy dla grup zorganizowanych (powyżej 20 osób) – czas trwania takich zajęć to około jedna godzina, a udział wymaga wcześniejszej rezerwacji telefonicznej pod numerem 75 717 29 56.

Unikalna oferta edukacyjna dla szkół i rodzin

Stara Chata Walońska słynie z rewelacyjnej, bardzo angażującej oferty przygotowanej dla grup szkolnych, kolonijnych turystycznych oraz całych rodzin. Przygotowano tu zróżnicowane programy edukacyjne oraz inscenizowane, tradycyjne obrzędy walońskie:

• Herbarium z Walońskim Zielarzem – fascynujące spotkanie w izbie edukacyjnej, wypełnione opowieściami o potężnej mocy rzadkich minerałów oraz leczniczym działaniu miejscowych ziół.
• Arystokracja Walońska – zorganizowana, wesoła zabawa edukacyjna, której gwoździem programu jest trudna "próba pokory" w prawdziwych dybach, zakończona ekscytującym zejściem w ciemności do tak zwanej "Gara Dobrej Mocy".
• Wtajemniczenie Walońskie I stopnia – oficjalny, podziemny rytuał przeprowadzany w kamiennych salach. Najdzielniejsi uczestnicy spotkania otrzymują przy palenisku imienne certyfikaty potwierdzające zdobycie stopnia. Od tej pory dumnie noszą tytuł Czeladników Walońskich. Dzieci i młodzież mają również niezwykłą okazję własnoręcznie wybić sobie pamiątkową, metalową monetę, wysłuchując przy tym starych legend o mitycznym Duchu Gór.
• Płuczki walońskie (atrakcja czynna przy sprzyjającej pogodzie) – praktyczna lekcja poszukiwania drobin kamieni ozdobnych w rzecznym żwirze rzecznym. Wszystkie odnalezione w misach minerały można zabrać ze sobą do domu.
• Bratnie ognisko – doskonała opcja integracyjna, dająca możliwość zorganizowania klimatycznego spotkania dla całej grupy przy otwartym palenisku wyposażonym w ruszt.

Żywa lekcja historii

Dlaczego zatem warto włączyć to miejsce do planu swojej wycieczki? Stara Chata Walońska to zdecydowanie coś więcej niż kolejna, standardowa atrakcja turystyczna do "odhaczenia". To żywa, pulsująca emocjami lekcja regionalnej historii i barwnego folkloru dawnych mieszkańców tych gór. Zwiedzanie mrocznych zakamarków chaty oraz słuchanie pełnych pasji gawędziarzy pozwala w autentyczny sposób poznać zakurzone tradycje regionu. To niesamowita przestrzeń zarówno dla ciekawych świata rodzin z najmłodszymi dziećmi, jak i doskonałe dopełnienie programu edukacyjnego dla grup szkolnych.