Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej w Skarżycach (Zawiercie)

Nr w rejestrze zabytków:
785/67 z 17.06.1967; 786/67 z 17.06.1967
Aktualna funkcja: Sanktuarium Najświętszej Marii Panny Skarżyckiej
Data powstania obiektu: XVI w.
XVI-wieczny kościół posiada trzy okrągłe kaplice będące symbolem Trójcy Świętej. Klasycystyczny, drewniany ołtarz główny zdobiony jest bogatymi złoceniami. W nawie kościelnej na uwagę zasługuje barokowa ambona oraz ołtarze boczne w kształcie sarkofagów.

Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej jest świątynią parafialną rzymskokatolickiej parafii pod tym samym wezwaniem, która należy do dekanatu Najświętszej Maryi Panny w Zawierciu położonego na terenie archidiecezji częstochowskiej, a która została utworzono w 1616 r.

XVI-wieczna trójnawowa świątynia reprezentuje styl wczesnobarokowy. Na zewnątrz widoczne są trzy okrągłe kaplice – rotundy, zdobione pilastrami i barokowymi facjatkami. Nad środkową kaplicą, która jest największa i w której znajduje się prezbiterium i ołtarz główny, dominuje wieżyczka opatrzona kilkoma okienkami, a na niej hełm, na szczycie którego promienieje ozdoba w kształcie monstrancji, oparta na koronie. Sąsiednie dwie wieżyczki zdobią korony i krzyże. Od frontu kościoła znajduje się wyniosła wieża z podwójnym dachem, zakończona zwykłą wieżyczką. Wysoko na wieży z trzech stron znajdują się po dwa okna, niżej zaś z dwóch stron widoczne są otwory strzelnicze. Wieże z okrągłymi kaplicami łączą mury z kamienia jurajskiego, za którymi wewnątrz znajduje się nawa kościoła.

Wnętrze kościoła zasługuje na wielką uwagę. Miejsce połączenia nawy z prezbiterium tworzy obszerną półokrągłą absydę, zaś po obu jej stronach znajdują się równolegle dwie półokrągłe, absydalnie sklepione kaplice. Wystrój wnętrza tworzą m.in.:

  • klasycystyczny ołtarz główny, wykonany z drewna i bogato zdobiony, z XVII-wiecznym ołtarzem Trójcy Przenajświętszej i figurami św. Piotra i Pawła i późnobarokowym tabernakulum oraz rzeźbioną Ostatnią Wieczerzą na antypendium;
  • boczny ołtarz późnorenesansowy z XVII-wiecznym obrazem Bożego Narodzenia i Pokłonu Pasterzy i obrazem św. Franciszka oraz drugi ołtarz boczny z późnorenesansowym obrazem św. Jana Chrzciciela;
  • dwa ołtarze boczne w nawie kościelnej, murowane, w kształcie sarkofagów, w lewym znajduje się łaskami słynący cudowny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem (Matki Boskiej Skarżyckiej);
  • barokowa ambona i chór.

Do zabytkowego wyposażenia świątyni należą ponadto: monstrancja posiadająca ozdoby w postaci promieni, gron winogrona i korony na szczycie, kielich z inskrypcją „Ten kielich nakładem ks. J. Rudzkiego, plebana skarżyckiego – przerobiony i pozłocony w roku 1777”, puszka z XVII w. ukryta w srebrnej oprawie oraz ornaty z XVII i XVIII w. posiadające bogatą ornamentykę.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Król Władysław Łokietek nadał w 1328 r. Skarżyce klasztorowi Kanoników regularnych w Kromołowie. Do połowy XVI w. należały one więc do parafii Kromołów. Jednak kiedy Kromołowski kościół pw. św. Mikołaja został przekazany w ręce ewangelików w 1552 r., Wojciech Giebułtowski – sekretarz królewski i właściciel Skarżyc – wybudował tutaj świątynię, do której zaczęli uczęszczać katolicy z całej parafii. W tym celu wykorzystana została stojąca od XII w. wieża. Konsekracja kościoła miała miejsce w 1598 r. W 1610 r. kościół został rozbudowany, dobudowano do niego wówczas charakterystyczne trzy okrągłe kaplice symbolizujące Trójcę Przenajświętszą. Parafię erygowano w 1616 r. W 1678 r. miała miejsce druga konsekracja świątyni, której dokonał sufragan krakowski Mikołaj Oborski.

Pod koniec XIX i na początku  XX w. kościół został bardzo zniszczony. Gruntowną odnowę świątyni wg koncepcji mgr inż. Stanisława Pospieszalskiego przeprowadził ks. Henryk Wysowski. W kolejnych latach miały miejsce następne remonty kościoła, ustawiono również wokół obiektu stacje drogi krzyżowej, kaplicę Miłosierdzia Bożego i dzwonnicę, wybudowano także plebanię.

W najnowszej historii parafii niezwykle ważny był rok 1999, kiedy to na prośbę ks. Stanisława Wybańskiego 15 sierpnia arcybiskup Stanisław Nowak wydał dekret ustanawiający kościół pw. św. Trójcy i św. Floriana Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Skarżyckiej. Przy świątyni wybudowano ołtarz polowy i umieszczono w nim kopię Cudownego Obrazy Matki Bożej Skarżyckiej autorstwa ks. Jana Dylińskiego. Uroczystego poświęcenia dokonał arcybiskup Stanisław Nowak 5 października 1999 r.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Zaktualizowano 2 miesiące temu

Dane teleadresowe

Skarżycka 11
42-431 Zawiercie
place
50.5260668127239, 19.508843421936Skopiowano do schowka
N50º31'33.841", E19º30'31.836"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Parking
Miejsce/obiekt w pobliżu którego istnieje możliwość płatnego lub bezpłatnego zaparkowania samochodu.
Ogólnodostępny
Obiekt ogólnodostępny dla wszystkich w określonych dniach i godzinach. (np. instytucja publiczna lub kościół czynne w określonych godzinach).
Wstęp bezpłatny
Kościół rzymskokatolicki

Inne w kategorii: Sakralne To najbliższe atrakcje w tej samej kategorii.

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Powiązane artykuły W tych artykułach wspomnieliśmy o aktualnie oglądanej przez Ciebie atrakcji

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.