śląskie Bielsko-Biała Bielsko-Biała Kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Jana Chrzciciela w Bielsku-Białej

Kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Jana Chrzciciela w Bielsku-Białej Obiekt wpisany do rejestru zabytków o numerze: 56/60 z dn. 03/03/1960 (brak decyzji w KOBiDZ); A-177/76 z 08.09.1976

Zaktualizowano 1 rok temu

Klasycystyczna świątynia została wzniesiona w latach 1818–1827 w południowo-zachodniej części zabytkowego XI-wiecznego grodziska w Starym Bielsku. W poł. XIX w. dobudowano do niej wieżę. Kościół jest budowlą trójnawową z bardzo bogatym, ciekawym wnętrzem. Kościół pw. św. Jana Chrzciciela jest świątynią parafii ewangelicko-augsburskiej pod tym samym wezwaniem. Należy do diecezji cieszyńskiej. Klasycystyczna świątynia... ...

Data powstania obiektu: II poł. XIX w.
56/60 z dn. 03/03/1960 (brak decyzji w KOBiDZ); A-177/76 z 08.09.1976 Nr w rejestrze zabytków

Opis

Klasycystyczna świątynia została wzniesiona w latach 1818–1827 w południowo-zachodniej części zabytkowego XI-wiecznego grodziska w Starym Bielsku. W poł. XIX w. dobudowano do niej wieżę. Kościół jest budowlą trójnawową z bardzo bogatym, ciekawym wnętrzem.

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela jest świątynią parafii ewangelicko-augsburskiej pod tym samym wezwaniem. Należy do diecezji cieszyńskiej.

Klasycystyczna świątynia została zbudowana w latach 1818–1827, w południowo-zachodniej części XI-wiecznego grodziska w Starym Bielsku, przez mistrza budowlanego Jerzego Biowskiego z Bielska i mistrza murarskiego Andrzeja Schuberta z Aleksandrowic. Początkowo jednak nie wyglądała ona tak okazale, jak dzisiaj, przede wszystkim dlatego, że – zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami cesarskimi – nie posiadała wieży. W 1848 r. pozwolono ewangelikom budować wieże kościelne, dzięki czemu przystąpiono do przebudowy kościoła – podwyższono świątynię o jedno piętro i dobudowano wieżę nakrytą baniastym hełmem, której poświęcenia dokonał w 1852 r. ks. superintendent Jan Jerzy Lumnitzer z Brna w asyście ks. seniora Schimko z Bielska, ks. Źlika z Cieszyna, ks. Kotschego z Jaworza, ks. Honela z Białej oraz ks. Schneidera z Bielska. Kolejna przebudowa kościoła miała miejsce w 1867 r. i związana była z przebudową chóru. Do tego czasu bowiem drugi chór był konstrukcją prowizoryczną pozbawioną okien. Dopiero teraz wykonano go w taki sposób, jak chór pierwszego piętra, zarazem przebito okna w trzeciej kondygnacji, co znacznie poprawiło wygląd zewnętrzny budowli.

Starobielski kościół jest budowlą trójnawową, o cechach charakterystycznych dla świątyń ewangelickich. Jej wyposażenie, reprezentujące głównie styl klasycystyczny, pochodzi w większości z czasów budowy kościoła.

Przy kościele znajduje się niewielki park oraz zabytkowy dom parafialny, dawny dwór tzw. średniego folwarku w Starym Bielsku. Nieopodal zlokalizowany jest również cmentarz z zabytkowymi nagrobkami datowanymi na przełom XIX i XX w.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Historia

Kościół ewangelicki w Starym Bielsku został wybudowany na części zasypanej fosy pochodzącego z okresu średniowiecza grodziska słowiańskiego. W XVI w. bielska gmina protestancka należała do najsilniejszych na Śląsku Cieszyńskim. W latach 1630–1634 jednak siłą odebrano ewangelikom wszystkie świątynie i zmuszono do odprawiania nabożeństw w górach Beskidu Śląskiego (pozostałością są tzw. leśne kościoły). Mimo to w latach 80. XVIII w. ponad połowa mieszkańców miasta była wyznania ewangelickiego. Mimo to w latach 80. XVIII w. połowa mieszkańców Bielska była wyznania ewangelickiego. Skromną świątynię ewangelicy mogli wybudować dzięki patentowi tolerancyjnemu wydanemu w 1781 r. przez cesarza austriackiego Józefa II. Wówczas to w Bielsku powstał tzw. Bielski Syjon. Jego zabudowania, w tym istniejący do dnia dzisiejszego kościół Zbawiciela i szkołę, wzniesiono na północ od miasta w ciągu najbliższych 10 lat.

Obecnie istniejąca parafia ewangelicko-augsburska w Starym Bielsku powstała na początku XIX w. na skutek podziału parafii ewangelickiej w Bielsku. W 1814 r. z myślą o budowie nowego kościoła zakupiono część terenów starobielskiego Dolnego Folwarku na terenie tzw. grodziska. 18 kwietnia 1817 r. starania ewangelików Starego Bielska, Aleksandrowic, Wapienicy i Kamienicy o uzyskanie zezwolenia na budowę kościoła zostały uwieńczone sukcesem. Otrzymano zezwolenie władz na założenie zboru i wzniesienie domu modlitwy. 20 lipca 1817 r. księża bielscy: Schmitz i Nowak dokonali poświęcenia placu pod budowę kościoła, zaś w 1818 r. dokonano poświęcenia kamienia węgielnego.

Świątynię wzniesiono w latach 1818–1827 i następnie przebudowano w 1848 r. i 1867 r. Kościół ucierpiał znacznie podczas II wojny światowej, został bowiem czterokrotnie trafiony przez pociski artyleryjskie i ostrzelany przez samolot. Uszkodzono wówczas budynki gospodarcze oraz splądrowano i zniszczono plebanię. W latach 50. XX w. świątynię wyremontowano, wykonując m.in. nowe pokrycie dachu i wieży, tynkowanie oraz instalację ogrzewania gazowego. W 1995 r. odmalowano kościół wewnątrz, a w 1996 r. przeprowadzono remont organów.

Źródło: peuk.fiiz.pl

Dane adresowe Kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Jana Chrzciciela w Bielsku-Białej Jana Sobieskiego 1 43-300 Bielsko-Biała N49º49'23.459", E19º1'15.766"
Cechy i udogodnienia
Ogólnodostępny
Kościół Ewangelicko-Augsburski

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.