Rzeka Nida to jedna z najbardziej malowniczych rzek południowej Polski, będąca lewym dopływem górnej Wisły. Jej łączna długość, licząc wraz z początkowym odcinkiem, wynosi blisko 151 kilometrów, a całe dorzecze zajmuje powierzchnię 3862 kilometrów kwadratowych. Ten spokojny i urokliwy szlak wodny znajduje się na obszarze województwa świętokrzyskiego. Płynąc przez Wyżynę Przedborską, Wyżynę Kielecką i Nieckę Nidziańską aż do Kotliny Sandomierskiej, koryto tworzy liczne meandry i starorzecza. Ze względu na swój wybitnie nizinny charakter, ciek wyróżnia się niskim spadkiem i powolnym nurtem, co czyni go wyjątkowo przyjaznym dla kajakarzy. W najwęższym miejscu woda rozstępuje się na zaledwie 6 metrów szerokości, podczas gdy w okolicach wsi Motkowice rozlewa się nawet na 79 metrów. Niezwykłym atutem jest temperatura wody, która w szczycie lata potrafi dochodzić do 27 stopni Celsjusza, dając jej miano jednej z najcieplejszych rzek w kraju.
Początek i najważniejsze dopływy szlaku wodnego
Początkowy odcinek nurtu tworzy meandrująca Biała Nida, do której wpada jej największy dopływ, rzeka Łososina. Właściwy ciek powstaje ostatecznie z połączenia Białej oraz Czarnej Nidy w miejscowości Żerniki w pobliżu miasta Chęciny. Sama Czarna Nida, mająca 68,7 kilometra długości, spływa przez malownicze Góry Świętokrzyskie oraz Pogórze Szydłowskie. W swoim dalszym biegu dorzecze zasilane jest przez kolejne mniejsze strumienie.
- Główne prawe dopływy to rzeki Brzeźnica oraz Mierzawa.
- Najważniejszym lewym dopływem zasilającym koryto jest Maskalis.
W czasie swojej wędrówki woda mija wiele historycznych miejscowości, z których najsłynniejsze to Sobków, Pińczów, Chroberz, miasto Wiślica oraz Nowy Korczyn.
Idealne warunki na spływy kajakowe
Turystyka wodna bije w tym regionie prawdziwe rekordy popularności. Ostre zakola i liczne meandry wymagają odrobiny zręczności, ale rzeka jest bardzo przewidywalna i bezpieczna. Jej głębokość waha się od 0,4 do 2,6 metra. Z racji braku groźnych odwojów i rwącego nurtu, szlak jest wybierany przez całe rodziny. Jedynym miejscem, które wymusza na kajakarzach około 200 metrów przenoski lądowej, jest zapora wodna w miejscowości Wolica. Regionalne firmy zapewniają dziś pełną logistykę i transport sprzętu. Dla osób pragnących spędzić na wodzie więcej czasu, idealnym wyborem jest tygodniowy spływ na długim odcinku od wsi Mniszek do Krzyżanowic Dolnych.
Bogactwo przyrodnicze doliny Ponidzia
Obszar otaczający dorzecze to znane z wyjątkowych walorów Ponidzie, usytuowane na terenie Niecki Nidziańskiej. Kraina ta, oprócz ogromnych złóż gipsu, słynie z leczniczych źródeł siarczkowo-słonych, stepowej roślinności kserotermicznej z charakterystycznym miłkiem wiosennym oraz znanych uzdrowisk, do których należą Jędrzejów, Busko-Zdrój i Solec-Zdrój. Pomiędzy Motkowicami a miejscowością Umianowice rzeka tworzy unikalną w skali kraju, śródlądową deltę pełną rozlewisk. To doskonałe środowisko naturalne dla dzikiej fauny.
- W wodach pływa aż 38 gatunków ryb, w tym okonie, szczupaki, kozy, piskorze i minogi strumieniowe.
- W trzcinowiskach i na okolicznych łąkach gniazduje niemal 170 gatunków ptaków, takich jak żurawie, bociany czarne i zimorodki.
- Na brzegach bardzo łatwo dostrzec ślady żerowania bobrów oraz zadomowione tam wydry europejskie.
Zwycięzca w plebiscycie na cud Polski 2026
Niezaprzeczalny urok tego miejsca doceniła ogólnopolska publiczność w głosowaniu organizowanym przez magazyn National Geographic Traveler. Szlak został oficjalnie uznany za cud Polski 2026, dystansując w ścisłym finale inne regionalne hity turystyczne. Rzeka pokonała historyczny zamek zlokalizowany w mieście Ćmielów oraz dawną kopalnię, czyli imponujący rezerwat skalny Kadzielnia leżący na terenie miasta Kielce. To wielkie wyróżnienie jest najlepszym dowodem na to, że Polacy coraz chętniej szukają relaksu w autentycznych, zachowanych w naturalnym stanie rezerwatach przyrody.
Źródło: wikipedia.org, swietokrzyskie.szlaki.pttk.pl, swietokrzyskie.travel
